Emakumeak borrokan

Sakanako Mankomunitateak 113 tona konpost banatu ditu

  • Azaroa bitarte 757 etxeetatik joan dira Arbizuko hondakindegira konpost bila. Nafarroako Unibertsitate Publikoak egindako ikerketak Sakanako konpostaren kalitatea berretsi du.

Guaixe .eus @guaixe
2018ko abenduaren 05a
Arbizu hondakindegiko konpost metetatik hartzen. (Argazkia: Guaixe)

Sakanako Mankomunitateak Arbizun duen hondakindegitik pasatzen denak konposta etxera eramateko aukera du. Astegunetan 08:00etatik 15:00etara joan behar da horretarako, bulegotik pasa eta jakinarazpena egin ondoren 250 kilo arte eramateko aukera dago. Baratzeko lurrarekin nahastu eta haren kalitatea hobetzeko edo ongarri bezala erabil daiteke konposta. Aurten dagoeneko 757 etxeek erabili dute aukera hori eta Mank-ek, guztira, 113.340 kilo konpost banatu ditu azaroa bitartean.

Mank-ek sortzen duen konpostari kalitate kontrolak pasarazten dizkio urtero, eta hala, haren kalitate ona ziurtatzen dute. Horiei aurten Nafarroa Unibertsitate Publikoak (NUP) egindako azterketa gehitu zaie. Eta emaitza berretsi egin du Ignacio Irigoien Iriarte agronomia, bioteknologia eta elikadura arloko landare-ekoizpeneko irakasle-ikertzaileak. Zehazki, Mank-en konpostaren kalitate eta ezaugarriak aztertu eta baloratu ditu.

NUPeko ikerkuntza negutegietan egin zituzten entseguak letxuga eta brokoliekin. Emaitza: “frogatu dugu bi labore horietan gero eta konpost gehiago gehituta, landareak orduan eta hobe hazten direla. Loreontziak bakar-bakarrik konpostez beteta zirenean emaitzarik hoberenak lortu dira”. Irigoienek zehaztu duenez, “egindako ikerketaren emaitzen arabera, dudarik gabe esan dezakegu Sakanako konposta guztiz ona dela eta arazorik gabe erabili daitekeela nekazaritzan. Horregatik, erabiltzera animatu nahi zaituztegu. Hala ere, hazitegietan lurrarekin nahastea gomendatzen dugu, ongarri hau gogorregia baita jaioberriak diren landaretxoendako”.

Sakana eredu

Irigoienek gogorarazi du lurreko baliabideak mugatuak direla eta, horregatik, Europako Batasunak zirkulu-ekonomia bulkatzeko zuzentaraua onartu duela. “Alde batetik gailuak eta haien osagaiak inorganikoen bizitza luzatu behar da, erabilera konpartitua eginez, apurtzen direnean berrerabiltzeko konponduz eta, azkenik, konponezina direnean bere materialak birziklatzeko bereiziz. Gai organikoari dagokionez, behin elikagai eta beste gai organikoak kontsumitu ondoren, lurrera bueltatu behar dugu ongarri bezala ahalik eta modu txukunenean”.

NUPeko irakaslearen iritziz, “Mank Nafarroan aitzindaria izan da zirkulu-ekonomiaren garapenean. Azken urte hauetan egin duen lan itzelari esker gaur egun, hondakinen kudeaketari dagokionez Nafarroako emaitzarik onenak lortzen ditu. Sakanan sortzen diren etxeko hondakinen % 54 berreskuratzen dira gainontzeko % 46a zabortegian bukatzen du”. Ibarrak gaur egun Europak  2025erako  eskatzen duen materialen berreskurapen maila lortu duela gaineratu du Irigoienek. “Arrakasta horren gako nagusia Sakanako sukalde eta lorategi gehienetan egiten den elikagaien eta landare hondakinen bereizketa da. Bio-hondakina, bereiz kudeatzen denean, ongarrian erraz bilakatzen da konposta izeneko prozesuaren bidez”. Gaur egun Sakanan konposta egiteko hiru modu daude: etxean egiten dena, auzo-konpostagailuen bidez egiten dena edo Altsasuko 5. edukiontzitik jasotakoarekin hondakindegian egiten dena.

Albiste hau Guaixek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Hondakinen kudeaketa

Hondakinen kudeaketa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-16 | Usurbilgo Noaua
Zubietako erraustegia hondakinak jasotzen hastear da, Aldundiaren aurreikuspenak betetzen badira

Zubietako erraustegiaren eraikitze lanek ez dute etenik. Gipuzkoako Foru Aldundiaren aurreikuspenak betez gero, erraustegia laster hasi daiteke hondakinak biltzen.


Abel Arkenbout (ToxicoWatch): "Erraustegi mondernoenek ere dioxinak isurtzen dituzte, hala erakutsi dugu Holandan"

Azken belaunaldiko erraustegiak seguruak dira ala badaukate arriskurik elikadura katea, ingurumena eta gizakiarentzat? Benetan kontrolatzen dira ala ez dioxina isuriak? Apirilaren 13an Hernanin (Gipuzkoa) izango da Abel Arkenbout toxikologoa jende aurrean azaltzen nola aurkitu dituzten agintariek aitortu gabeko dioxina isuri ezkutuak Harlingeneko erraustegian, Holandako Frisia eskualdean.

 


Abel Arkenbout (ToxicoWatch)
"Erraustegi modernoenek ere dioxinak isurtzen dituzte, hala erakutsi dugu Holandan"

Azken belaunaldiko erraustegiak seguruak dira ala badaukate arriskurik elikadura katea, ingurumena eta gizakiarentzat? Benetan kontrolatzen dira ala ez dioxina isuriak? Apirilaren 13an Hernanin (Gipuzkoa) izango da Abel Arkenbout toxikologoa jende aurrean azaltzen nola aurkitu dituzten agintariek aitortu gabeko dioxina isuri ezkutuak Harlingeneko erraustegian, Holandako Frisia eskualdean.


2019-04-09 | Zero Zabor
Abel Arkenbout toxikologoa Holandako erraustegi berriaren dioxinez mintzatuko da larunbatean Hernanin

Apirilaren 13an, larunbata, goizeko 10:00etan hasita, Hernaniko Biteri kultur etxean hitzaldi berezia emango du Holandako ToxicoWatch fundazioko Abel Arkenbout toxikologoak: "Dioxinak Harlingenen – Dioxinak Zubietatik? Honela kutsatzen dute erraustegi modernoenek”. Hernanin Zero Zabor eta Errausketaren Aurkako Mugimenduak antolatu dute hitzaldia, Hernaniko Udalaren babesarekin.


2019-04-08 | Zero Zabor
San Marko mankomunitateak Hernani, Oiartzun eta Usurbil diskriminatzen ditu, epaileek ebatzi dutenez

EAEko Auzitegi Gorenak baliogabetu egin ditu San Marko mankomunitatearen 2017ko aurrekontuak, Naiz.eus hedabideak berri eman duenez. Ez da lehen aldia, iaz jakin zen bezala 2014, 2015 eta 2016koak ere epaileek balio gabe utzi baitzituzten. Lau sententziak, beraz, arrazoi eman diete Usurbil, Hernani eta Oiartzungo Udalei San Marko mankomunitateak (EAJ eta PSEk kudeatzen dutenek) ekonomikoki zigortu egiten dituela eta aurkezturiko helegiteei. Nabarmena da hondakinen kudeaketan ondoen ari direnak... [+]


2019-04-03 | Zero Zabor
"Errausketa: kantzerra, heriotza eta ustelkeria" aldarrikatuko dute Europako Parlamentuan

Errausketaren aurkako mundu osoko taldeak biltzen dituen GAIA aliantzak eta Zero Waste Europe elkarteak bi eguneko batzarra ari dira egiten asteazken eta ostegunean Bruselasen eta Europako Parlamentuari eskatuko diote debekatu dezala birziklatu ezin den edozein produktu ekoiztea.


2019-04-02 | Zero Zabor
Paris-Ivryko erraustegi erraldoi berriari bidea ixteko sinadura eta diru bilketan ari dira

Agintarien baimen guztiak eman eta lanak abiatzeko puntuan egon arren, Paris-Ivryko  erraustegi erraldoiari bidea itxi nahi dioten herritarrek ez dituzte itxaropen guztiak galdu eta urgentziazko kanpainan abiatuta dadue: bi helegite sartu dituzten auzitegietan eta horiek sustatzeko sinadura eta diru bilketan ari dira. 10.000 euro kasik batuak dituzte abokatu gastuak ordaintzeko.


2019-04-01 | Zero Zabor
Sakanak lortu du bere konpost planta edukitzea eta aurten jarriko du abian

Nafarroan Atez Ateko bilketarekin hondakinen kudeaketan aitzindaria den Sakanako mankomunitateak azkenean lortu du bere konpost planta propioa edukitzea, bailaran bertan: aurten 1.000 tona konpostatzeko gaitasunez abiatuko da eta geroago 3.000 tona tratatzeko ahalmena izango du.


2019-03-29 | Usurbilgo Noaua
Erraustegiek erditze goiztiarretan eta bihotzeko nahiz gernubideen gaixotasunetan eragin zuzena, OEIT-eko medikuen arabera

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak (OEIT) erraustegiak osasunean duen eragina aztertzen eta nazioartean gai honi buruz landu diren ikerlaneko azterlanak argitaratzen segitzen du astero sare sozialen bidez. Datu berri eta kezkagarri gehiago plazaratu dituzte azken aldian.


2019-03-20 | Usurbilgo Noaua
Atez ateko bilketak 10 urte bete ditu Usurbilen

Ohitura aldaketa txiki batek hondakinen kudeaketa eredua irauli zuen duela 10 urte. 2009ko martxoaren 16an albiste genuen Usurbil, ez herri mailan baita udalerritik kanpo ere. Aitzindari bilakatu zen udalerri hau Euskal Herrian, hondakinak lehengai bihurtu eta herritarrak "teknologia" aurreratuenean bilakatu zituen atez ateko bilketa sistemari esker. Atez atekoak 10 urte bete ditu joan den larunbatean.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude