Sakanako Mankomunitateak 113 tona konpost banatu ditu

  • Azaroa bitarte 757 etxeetatik joan dira Arbizuko hondakindegira konpost bila. Nafarroako Unibertsitate Publikoak egindako ikerketak Sakanako konpostaren kalitatea berretsi du.

Guaixe .eus @guaixe
2018ko abenduaren 05a
Arbizu hondakindegiko konpost metetatik hartzen. (Argazkia: Guaixe)

Sakanako Mankomunitateak Arbizun duen hondakindegitik pasatzen denak konposta etxera eramateko aukera du. Astegunetan 08:00etatik 15:00etara joan behar da horretarako, bulegotik pasa eta jakinarazpena egin ondoren 250 kilo arte eramateko aukera dago. Baratzeko lurrarekin nahastu eta haren kalitatea hobetzeko edo ongarri bezala erabil daiteke konposta. Aurten dagoeneko 757 etxeek erabili dute aukera hori eta Mank-ek, guztira, 113.340 kilo konpost banatu ditu azaroa bitartean.

Mank-ek sortzen duen konpostari kalitate kontrolak pasarazten dizkio urtero, eta hala, haren kalitate ona ziurtatzen dute. Horiei aurten Nafarroa Unibertsitate Publikoak (NUP) egindako azterketa gehitu zaie. Eta emaitza berretsi egin du Ignacio Irigoien Iriarte agronomia, bioteknologia eta elikadura arloko landare-ekoizpeneko irakasle-ikertzaileak. Zehazki, Mank-en konpostaren kalitate eta ezaugarriak aztertu eta baloratu ditu.

NUPeko ikerkuntza negutegietan egin zituzten entseguak letxuga eta brokoliekin. Emaitza: “frogatu dugu bi labore horietan gero eta konpost gehiago gehituta, landareak orduan eta hobe hazten direla. Loreontziak bakar-bakarrik konpostez beteta zirenean emaitzarik hoberenak lortu dira”. Irigoienek zehaztu duenez, “egindako ikerketaren emaitzen arabera, dudarik gabe esan dezakegu Sakanako konposta guztiz ona dela eta arazorik gabe erabili daitekeela nekazaritzan. Horregatik, erabiltzera animatu nahi zaituztegu. Hala ere, hazitegietan lurrarekin nahastea gomendatzen dugu, ongarri hau gogorregia baita jaioberriak diren landaretxoendako”.

Sakana eredu

Irigoienek gogorarazi du lurreko baliabideak mugatuak direla eta, horregatik, Europako Batasunak zirkulu-ekonomia bulkatzeko zuzentaraua onartu duela. “Alde batetik gailuak eta haien osagaiak inorganikoen bizitza luzatu behar da, erabilera konpartitua eginez, apurtzen direnean berrerabiltzeko konponduz eta, azkenik, konponezina direnean bere materialak birziklatzeko bereiziz. Gai organikoari dagokionez, behin elikagai eta beste gai organikoak kontsumitu ondoren, lurrera bueltatu behar dugu ongarri bezala ahalik eta modu txukunenean”.

NUPeko irakaslearen iritziz, “Mank Nafarroan aitzindaria izan da zirkulu-ekonomiaren garapenean. Azken urte hauetan egin duen lan itzelari esker gaur egun, hondakinen kudeaketari dagokionez Nafarroako emaitzarik onenak lortzen ditu. Sakanan sortzen diren etxeko hondakinen % 54 berreskuratzen dira gainontzeko % 46a zabortegian bukatzen du”. Ibarrak gaur egun Europak  2025erako  eskatzen duen materialen berreskurapen maila lortu duela gaineratu du Irigoienek. “Arrakasta horren gako nagusia Sakanako sukalde eta lorategi gehienetan egiten den elikagaien eta landare hondakinen bereizketa da. Bio-hondakina, bereiz kudeatzen denean, ongarrian erraz bilakatzen da konposta izeneko prozesuaren bidez”. Gaur egun Sakanan konposta egiteko hiru modu daude: etxean egiten dena, auzo-konpostagailuen bidez egiten dena edo Altsasuko 5. edukiontzitik jasotakoarekin hondakindegian egiten dena.

Albiste hau Guaixek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Hondakinen kudeaketa

Hondakinen kudeaketa kanaletik interesatuko zaizu...
Plastikozko ontziak birziklatzearen truke deskontuak egingo dituzte Istanbulgo metroan

Plastikozko ontzikiak biltzen dituen makinak jarri ditu Istanbulgo Udalak metroko makinen alboan. Plastiko gehien ekoizten eta gutxien birziklatzen duen Europako herrialdea da Turkia.


Dioxinagate: honela kutsatzen du Holandako erraustegirik berrienak

2011n abian jartzeko egunean, Harlingeneko erraustegia ingelesez state of the art esaten dioten mailakoa dela esan zuen harro Holandako Gobernuak, puntako teknologiaren erakusgarria. Hala ere, laster ikerlan independenteek erakutsi zuten Europako legeek onartu baino dioxina, furano eta bestelako kutsagai askoz gehiago isurtzen dituela. Kutsadura eteten ez dutela eta, joan den urrian berriro irten dira protestan inguruko herritarrak, engainatzen dituztela salatzeko.


2018-11-27 | Zero Zabor
GuraSOS: "Zubietako proiektua berbideratu eta administrazioaren eta herritarren arteko konfluentzia bilatu"

GuraSOS elkarteak prentsaurrean azaldu duenez, Gipuzkoako Foru Aldundiak Zubietako erraustegiaren gaian, ez du gainditu herritarrek parte-hartzearen bidez egin dioten azterketa, eta instituzioek aspalditik gai honetan dakarten gardentasun falta azaltzeko Gipuzkoako Diputazioak orain artean zabaldu gabeko dokumentazioa erakutsi du. Ororen buru, "Zubietako proiektua berbideratzeko eta Administrazioaren eta herritarren arteko konfluentzia bilatzeko deia egiten dugu" esan du GuraSOSek.


2018-11-25 | Kris De Decker
Simaurraren gorazarrez

Ez utzi tabuak –kaka, pixa, zikina…– itsutu zaitzan: jendeok simaurra ere bagara eta gure gorotzetan doa lurrari kendu diogunetik asko. Kris De Deckerrek gizadiak daukan iraunkortasun arazo handi baten sintesi oso materialista eskaintzen du, industrializazioaz geroztik oker diseinatutako komun eta estolderia sisteman barrena nola alferrik galtzen ditugun milaka urtez ondo birziklatzen genituen gai organikoak, horiek lurrari itzuli eta berriro elikagai bihurtzeko ordez... [+]


Eskueran ditugun soluzio txikiak: komun lehorrak eta pixa probestea

Kaka eta pixa lurrarentzako ongarri bihurtzea betidanik egin badu gizakiak –duela oso urte gutxi arte– zerk eragozten dio soluzio erraz, merke, garbi eta jasangarriena berriro erabiltzea? Nagusiki tabu kulturalek. Horiek gaindituz gero –kultura batzuetan besteetan baino samurrago lortzen dena– konponbidea eskueran daukate herritar askok. Hasteko, etxean komun lehor edo konpostgilea ezartzea.


Itsasoan gertatzen dena, gure etxe parean hasten da

Flyschak plastikoz beteta ikusteak harrabotsa eta kezka sortu du azkenaldian, gure kostaldean dagoen kutsadura eta zikinkeria dela-eta. Baina itsasoan amaitu duten hondakin horien zati handi bat gure lurraldetik joan da eta hori oso gutxitan aipatzen da, aipatuta ere ez da zehazten. Ematen du askoz errazago egiten zaigula arazoa kanpoan kokatzea, baina hemen ere badauzka bere sustraiak.


2018-11-15 | Zero Zabor
Kordobako udalak Cosmos zementu fabrikari hondakinak errausteko baimena ukatu dio

Kordobako (Andaluzia) udaleko Hirigintza batzordeak Cosmos porlan fabrikari ukatu egin dio zementua ekoizteko erregai gisa hondakin ez arriskutsuak erabiltzea. Udalak, aldi berean, abian jarri du dagoenekoz hondakinak erretzen hasia den enpresak jarduera hori eten dezan prozesua.


2018-11-14 | Usurbilgo Noaua
Zubietako aurreko erraustegia geratu zenetik bost urte bete dira

Astearte honetan bete dira bost urte Zubietan eraiki asmo zuten lehen erraustegia geratu zenetik. 2013ko azaroaren 13an izan zen. Garai harta EHBildu buru zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak, Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak eta enpresa talde eraikitzaileak erraustegia geratzeko akordioa erdietsi zuten. 


2018-11-13 | Zero Zabor
Iru˝erriko hondakin planta berriaren aurka manifestatu dira zientoka jende Noainen

300 pertsonatik gora –Ahotsa.info-ren kalkuluetan– bildu ziren larunbatean, 10, Noainen Hondakinen Makroinstalazioaren aurkako Koordinadorak deituta, Iruñerriko mankomunitateak Imarkoainen –Elorz bailara– eraiki asmo duen planta hirukoitzaren kontrako protesta azaltzera.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude