Emakumeak borrokan

Martxoaren 8ko grebaren planteamendua eta ideia nagusiak aurkeztu ditu Mugimendu Feministak

  • Nori bideratuta dago Martxoaren 8ko Greba Feminista? Zer aldarrikatzen dute? Nola izango da greba eguna bera? Zer egin behar dute gizonek egun honetan? Mugimendu Feministak Martxoaren 8ko Greba Feminista aurkeztu du Gasteizko Talka espazioan.

Hala Bedi @halabedi
2019ko urtarrilaren 16a
Gasteizko Talkan aurkeztu dute martxoaren 8ko greba (argazkia: Hala Bedi).

Hiru hilabete baino gutxiago geratzen dira Martxoaren 8rako. Hiru hilabete baino gutxiago Euskal Herriak Greba Feminista berri bat bizitzeko. Eta egun hori aurkezteko, agerraldi nazionala egin du Mugimendu Feministak Gasteizen, orain dela hilabete bat okupatutako Talka espazio feministan. “2019ko Martxoaren 8an emakumeok, transok eta bollerok lan guztiak utziko ditugu eta kaleak hartuko ditugu berriro ere”, azaldu dute.

Orain arte egindako prozesuari dagokionez, herri, eskualde eta maila nazionalean antolatzen hasi dira asanblada ireki zein batzordeetan. Aurten, grebaren aldarrikapenak ondo zehaztu nahi zituztenez, oinarri politiko amankomun batzuk ipintzeko ahalegina egin dute. Horretarako kolektibo ezberdinekin elkartu dira Mugimendu Feministako kideak, dossier bat aurkeztuz eragilez-eragile, asteazken honetan prentsaren aurrean aurkeztu dutena. “Greban, jendarte osoa eta instituzioak interpelatuko ditugu”, azaldu dute.

Bost galdera eta bost erantzun, zalantzak argitze aldera

Bost galdera erantzun dituzte datorren Martxoaren 8ko Greba Feminista kontestualizatzeko:

- Zer da Greba Feminista bat?

Greba Feminista “bizitzako esparru guztietan kokatzen da, soldatapeko zein doako lanetan, sexualitatean, kontsumo ereduan, familia eraikitzeko moduan, jakintzak ekoizteko eran, arrazakeriaren aurrean, edertasun ereduan eta zapalkuntza guztien aurrean. Beraz, Martxoaren 8an, transen, bolleren eta emakumeen bizitzak erdigunean jartzea da egunaren asmoa.

Horregatik, bost ardatzetan antolatu dute greba: pentsionista, ikasle, zaintza, enplegu eta kontsumo Greba Feminista izango da.

- Zer eskatzen dute?

Bizitza sostengatzeko ardura kolektiboa eskatzen dute. Horretarako, zaintzaren “berrantolaketa soziala” aldarrikatzen dute, alegia, pertsonen zaintza ez dadila zapalduen bizkarrean geratu. Finean, paktu sozial berri bat aldarrikatzen dute.

Aurten, gainera, zaintzaren gatazkari zentralitatea eman nahi dio Mugimendu Feministak. Horregatik, “etxeko eta zaintza lanetan, soldatapean zein modu doakoan, dauden emakumeekin* aliantzak sortzera, estutzera eta indartzera goaz eta lan hauek azaleratzeko moduak bilatzearekin batera”.

Bestetik, Martxoaren 8an bertan, gizonei zaintza lanen ardura guztia modu autonomoan hartu eta antolatzea eskatzen diete.

- Zein da grebaren subjetua? Nork egingo du greba?

Emakumeak, bollerak eta transak, hau da, “heteropatriarkatuak zapaltzen dituen subjektuak”. Argitu nahi izan dutenez, “Greba Feministaren subjektu guztiak ez gara emakume bezala izendatzen. Are gehiago, iruditzen zaigu emakume eta gizon kategoria patriarkalekin amaitu beharra dagoela”. Beraz, emakume* hitza erabiltzerakoan, heteropatriarkatuak zapaldutako subjektuez ari da Mugimendu Feminista.

Zalantzak argitze aldera, Greba Euskal Herriko Mugimendu Feministak deitzen du. Egun honetan, beraz, Mugimendu Feministak hiri eta herrietan deitutako mobilizazioetan parte hartzera animatu dute eta ez beste eragile batzuk deitu dezaketen ekimenetan. Modu berean, Greba feminista dinamikaren irudi eta aldarrikapenak erabiltzera deitu dute sindikatu, alderdi edo beste edozein erakunderen sigla eta koloreen protagonismoa ekidituz. “Ez dugu Mugimendu Feministaren borroka inor xurgatzerik onartuko, ezta honen erabilpen alderdikoi edo korporatibista interesaturik ere”.

- Nola egingo da greba?

Aurreko urtean bezala, greba egiteko eta grebaren parte izateko hainbat modu egongo dira emakumeentzat*:

1. Lantoki eta ikasgeletan greba egitea.

2. Herri eta hirietako mobilizazioetara joatea.

3. Zaintzeari uztea eta, hori irudikatzeko, amantala balkoian eskegitzea.

4. Eskualde edo arlo konkretu batean greba antolatzea eta zabaltzea.

5. Besoko morea eta txapa ipintzea, grebarekin bat egiten dela adierazteko.

Hala ere, ez dute ahaztu nahi izan kontsumo greba batean aurrean gaudela. Beraz, Martxoaren 8an ez kontsumitzera deitzen dute Mugimendu Feministatik. “Greba Feministarekin eguneroko normaltasunarekin apurtu nahi dugu, hiriak, herriak eta auzoak geldiaraziz. Beraz, dena itxita egotea da helburua”.

- Zeri egingo zaio planto Martxoaren 8an?

Galdera honek ere bost erantzun ezberdin ditu, izan ere, Mugimendu Feministaren esanetan, “egungo zapalkuntza sistema basatia ezin dugu termino bakar batekin definitu”.

1. Kapitalismoari planto. “Kapitalaren interesak erdigunean jartzen direlako eta ez bizitza edo pertsonen beharrak”. Gainera, lan antolaketaren oinarrian emakumeek musutruk egiten duten etxeko eta zaintza lana ere marko honen baitan biltzen dute.

2. Patriarkatuari planto. “Botere sistematzat” definitu dute egungo sistema, “gizon bezala eraikiak izan direnen gobernua eta emakume bezala eraikiak garenon dominazioa dakarrena”. Beraz, alor honetan  enplegu prekarioari, indarkeria matxistari, feminizidioei, injustizia patriarkalari, gorputzen kontrolari, publizitate sexistari… Egingo diote planto.

3. Heteroaruari planto. Heterosexualitatea ez dute desira edo orientazio kontu bat bezala definitu, sistemak “behar-beharrezkoa” duen egitura bat baizik. “Arauaren bazterrean kokatzen garenok LGTBIQ+ fobiaren bitartez zigortzen gaituzte, eta, emakumeoi*, bizitza eredu bakarra markatzen digu: feminitatearen eredua jarraitzea, derrigorrezko heterosexualitatea, gizonen desirak asebetetzea, amatasun normatiboa, familia nuklearraren eta etxearen zaintza…”.

4. Kolonialismoari planto. Pertsonen eta lurraldeen arteko harremanen artean desoreka bat dagoela ulertzen duten heinean, “mundu kolonial” batean bizi garela uste du Mugimendu Feministak eta horrek bazterketak eragiten dituela hainbat mailatan: arraza, kultura, kosmobisioa, ezagutzak, sinesmen erlijiosoak, bizitza ereduak, hizkuntzak…

5. Kapazitismoari planto. Horrela definitu dute kapazitismoa: aniztasun funtzionala duten pertsonak alboratzea eta ez-gaitu bezala eraikitzea. “Ekoizpen sistemara egokitzen diren gorputz ahaldun eta ez ahaldunak ezartzen dira, eta azken hauek inklusiboak ez diren bizi ereduetara egokitu behar gara”.

Azkenik, Euskal Herriko Mugimendu Feministak asteazken arratsaldean Gasteizen egingo den elkarretaratzearekin bat egin du. “Gure lagunak bere arrazaren ondorioz autobusean pairatutako umiliazioa ezin da erantzunik gabe gelditu”.

Albiste hau Hala Bedik argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: M8 greba feminista

M8 greba feminista kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-14 | Haizea Nu˝ez
Zuriketa moreari talka

2018ko otsailaren 2an kazkabarra gogor jotzen ari zen Donostiako kaleetan. Euskal Herriko Mugimendu Feministak martxoaren 8ko greba feministaren deialdia egiteko agerraldi publikoa abian. Garai bateko Tabakalerako zigarrogileen borrokari aitortza zen hura: dozenaka emakumek*, hedabideak lekuko, espazio publikoa okupatu genuen eta, berehala, algara oztopatzeko nahian, kultura garaikideen nazioarteko zentroko segurtasunekoak eta arduradun batzuk hurbildu ziren baimenik gabeko plaza hartze hura... [+]


Kapitalismo morerik ez, eskerrik asko

Ikusi dugu lehenago. Ekologismoa da adibide paradigmatikoa. Halaber, pink washing-a edo gaypitalismoa. Merkatuak gure borrokak irentsi, digeritu eta gorotz moduan produktu kapitalista bat iraizten digu, salmentarako prest, sistemari funtzionala egiten zaiona.
Hedabideek soldatari, goi-mailako enpresari eta politikariei, emakumezkoen futbol taldeei, zientzialari edota artista famatuei erreparatzen diete. Euskal Herrian greba feministaren antolakuntzan ibili direnek aldiz, migrazioa,... [+]


Greben hari morea

Ekonomia ikastean ez dut inoiz greba kontzeptua ikusi, nahiz eta hauen arteko lotura erabat zuzena izan. Arrazoia agerikoa da: botere ekonomikoak definitzen du zer den ekonomia. Emakumeek egindako grebatan ikusezintasuna bikoitza da, analisia gizonen eta kapitalaren betaurrekoekin egiten delako. Tarte hau baliatu nahi dut gurean egindako batzuk gogorarazteko.

1889 urtean Bilboko Santutxu auzoan lantegi gutxi batzuk zeuden. Horien artean, txakolindegiren bat eta zigarroak egiteko lantegi bat... [+]


Loreak eta aholkuak

Bi greba feminista bizi izan ditut. Bi baino ez dira izan, baina dagoeneko urrun geratzen zaizkit bestelako martxoaren 8ak, “zorionak” ematen zizkigutenak, lore edo bonboi forma zutenak, etxeko zaintzailerik onena izaten jarraitzera gonbidatzen zintuztenak. Ez dago urrun denboran, baina bai espazioan –fisikoan eta mentalean–, nirean behintzat. Hori lorpen ideologiko bat iruditzen zait, pauso bat. Greba batek inplikazioak eskatzen ditu, grebak deserosoak dira, eta... [+]


Martxoak 8, greba feminista
Mobilizazio anitzak, aldarrikapen politiko zehatzak

2018ko Martxoak 8ak aurreikuspenak hautsi zituen. Aurtengo greba feministan ere, txiki geratu dira egindako kalkuluak. Begi-bistakoa izan da. Hiriburuetan zer gertatuko geunden, eta horietako indar erakustaldiek iazkoa gainditu badute, aurtengo sorpresa auzoetakoa eta herrietakoa izan da. Txokorik txoko antolatu dira eta iaz mugimendurik egon ez zen herrietara ere heldu da olatua. Ez da kasualitatea izan, mugimendu feministak mobilizazio deszentralizatua akuilatu du eta emaitza ikusi da.


Medusak 8

Greziar mito zaharrak dio Medusa emakume ezinago eder eta erakargarria zela. Poseidonek Medusa bortxatu ostean, Atenea Jainkosak, amorruaren amorruz, Medusa zigortu eta munstro bilakatu zuen. Ilearen partez hamaika sugedun mataza ezarri zion buruan eta begietara begiratzera ausartzen zen edonor harri bihurtzen zuen. Justizia patriarkala ez da gure garaietako asmakizuna.

Kontakizuna erabat misoginoa den arren, gu, emakumeok*, bagara, nola edo hala, gure mendeko Medusak. Eder eta isilik nahi... [+]


2019-03-11 | ARGIA
Oinarri politikoei dagokienez, jauzi kualitatiboa eragin duen greba feminista

Martxoaren 8ko grebaren balorazioa egin du Euskal Herriko Mugimendu Feministak. “Aurten, arrakasta kuantitatiboaz gain, jauzi kualitatiboa eman dugu gure aldarrikapenak eta oinarri politiko feminista, antikapitalista eta antiarrazistak sendotu ditugulako”, adierazi dute ordezkariek.


Mobilizazio anitzak, aldarrikapen politiko zehatzak

2018ko Martxoak 8ak aurreikuspenak hautsi zituen. Aurtengo greba feministan ere, txiki geratu dira egindako kalkuluak. Begi-bistakoa izan da. Hiriburuetan zer gertatuko geunden, eta horietako indar erakustaldiek iazkoa gainditu badute, aurtengo sorpresa auzoetakoa eta herrietakoa izan da.


2019-03-11 | Ana Mezo Basaras
2019ko martxoak 8, egun historikoa

Aurtengo martxoaren 8a egun historikoa izan da feminismoarentzat eta Euskal Herriarentzat.


2019-03-11 | ARGIA
M8: arrakastaren ondoren, balorazio sosegatuen unea

Joan den ostiralean Euskal Herriko hiri eta herrietan lurrika morea bizi izan zen bigarrenez, iazko M8ko mobilizazioek bazterrak erabat astindu ondoren.Aurtengoan uholdeak iazko gainditu du eta feminismoa indar betez dagoela erakusten du, gizartearen zentralitatea hartuz eta patriarkatuaren  zutoinak astinduz. 


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude