Emakumeak borrokan

Hego Amerikako portu handienak beren lurretatik bidali ez dituen bost familiak


Esti Redondo
2018ko azaroaren 21a

Açu Portua Brasilgo Rio de Janeiro estatuko iparraldean dago, Hego Ameriketako merkatal porturik handiena da eta 72 kilometro koadro neurtzen ditu. Askoz handiagoa den garapenkeria proiektu baten parte izanik, Minas Gerais estatuko meategietatik ekarritako materialak itsasoarekin eta exportazioarekin lotuko dituen mehatze-hodi bati lotu dute. Dagoeneko 2,3 bilioi euroko aurrekontua du.

500 familia bidali ditu gobernuak

Hau guztia gutxi balitz, Sao Joao da Barrako udaletxeak, enpresa transnazionalen egoitzak jasoko dituen gune industriala ere eratu beharko litzatekeela pentsatu zuen, eta ordura arte eskala txikiko nekazaritzarako erabiltzen ziren 6.200 hektarea desjabetu zituen. Abenduaren 31 batean lege dekretu bidez lur horiek guztiak ez-emankor izendatu zituzten eta bertan bizi edo lurrak ustiatzen zituzten 500 familia alternatiba gabe utzi zituzten. CODIN erakunde publikoa izan zen lurren desjabetzeen arduraduna. Bertako biztanleei lur metro koadroko bi erreal eman zizkien; gerora LLC enpresa brasildarrari sei errealen truke alokatu zizkion. LLC enpresak berehala utzi zuen proiektua eta lurrak PRUMO enpresa kanpotarraren esku geratu ziren. Familiak kexu dira, beraiek ez zuten saldu nahi, ez zituzten lurrak utzi nahi, are gutxiago negoziaketa edo mediaziorik gabe; asko, abisatu gabe bota zituzten. Eta horren guztiaren gainetik, oraindik ere ez dute zor zaien dirua jaso.

Giza eskubideen kontra egindako ekintzak behin eta berriz salatu dituzte. ASPRIM izeneko taldea eratu zuten eta bertatik egiten dute borroka eta erresistentzia familiek: “Ez prezio hobeak negoziatu nahi ditugulako, baizik gure lurren defentsan. Ez dugu lekua utzi nahi”.

 

 

 

Argazkian, hasierako proiektua eta gaur egun okupatuta dagoen lur zatia.

 

 

 

Bizi eta hazi: erresistentziak

Badira oraindik bertan bizi diren bost familia, baina makinek jada 120 etxe bota dituzte. Bertan bizi den emakume batek kontatu digu 100 polizia joaten zirela etxeak botatzera: goizeko 5etan heldu eta etxea altzari eta guzti suntsitzen zuten. Beste batzuetan altzariak gordeleku batera eraman zituzten, baina urteak pasatu arren, ezin izan dituzte berreskuratu. Estatuaren esku-hartzeaz, gizon batek horrela esan digu: “Guri lapurtu zizkiguten lur horien zaindari da, lapurren zaindari”.

 

 

 

PRUMO enpresak lurren behin behineko jabetza dauka, horrek esan nahi du perimetroa hesituta dagoela eta bizilagunak ezin direla bertara sartu.

 

 

 

PRUMO enpresak lurren behin behineko jabetza dauka, horrek esan nahi du perimetroa hesituta dagoela eta bizilagunak ezin direla bertara sartu. Hala ere, bada beste erresistentzia bide bat martxan; abeltzainek behiak barruan izaten dituzte. Horrek hainbat bizilagunen jazarpena ekarri du: “Lokartu eta esnatu segurtasun tipoekin egiten nintzen. Nire etxeko atean topatzen nituen. Hala ere, oraindik ere nire behiak barruan daude, bertatik jaten dute”. Bizilagun berberak esan du jabetza behin behinekoa izanik enpresak ez dituela zergak ordaintzen, bere familiak ordaindu behar izaten dituela.

Borroka luzea da eta burutu dituzten ekintzak asko izan dira, 100 egunetako erresistentzia kanpaldia tartean. Bota dituzten familien artean, 50 aukeratu eta Vila da Terra izeneko lekura eraman zituzten, baina bertan etxea eta lurra eman zieten arren ez daude pozik. Bertan bizi dira eta lurra erabiltzen dute, baina lurra ez da beraiena eta zaurgarri sentitzen dira.

Familien bizi baldintzek okerrera egin dute, lehen nekazaritza egiten zuten beraien lurretan, eta orain beste batzuk alokatu behar izaten dituzte. Gizon nagusi batek dioenez, pobreen bizitza beti da zailagoa: “Guk lotsa sentitzen dugulako, aberatsek ez, eta horregatik guretzat gogorragoa da”.

Hasieran bertaratu ziren enpresa askok bidean amore eman dute eta gaur egun lurraren zati oso txikia dago okupatuta. Familien gaur eguneko borroka lurrak berriro eskuratzeko negoziaketa da, baina momentuz arrakasta handirik gabea.

Elkarrizketatuek borrokak merezi izan duela diote, ikasitakoa eta irabazitakoa asko izan delako.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Brasil  |  Alferrikako azpiegitura erraldoiak

Brasil kanaletik interesatuko zaizu...
Jende uholdea Brasilen Bolsonaroren aurka
MULTIMEDIA - erreportajea

Ikasleek deituta hezkuntza publikoaren aldeko greba egin zuten asteazkenean Brasilen. Milaka lagun atera ziren kalera gobernuak unibertsitateetan egingo dituen murrizketen aurka, eta Jair Bolsonaro Brasilgo presidentea kargutik kentzeko eskatu zuten.


2019-03-26 | ARGIA
Dilma Ferreira Silva aktibista hil dute Brasilen

Brasilgo iparraldean dagoen Pará estatuan hilketa bortitz bat gertatu zen joan den astean. Dilma Ferreira Silva, presek kaltetutako pertsonen mugimenduko koordinatzailea eta beste bi pertsona hil zituzten. Albisteak berriz ere lehen lerrora ekarri du Brasilen mota horretako azpiegiturek milaka herritarrei eragiten dizkieten kalteak.


2019-03-24 | Esti Redondo
Ponto Novoko nekazari txiki eta lurgabeak
Ura eskubide izateko borrokan

Brasilek bizi duen faxismoaren aurrean herri mugimenduen lehenengo helburua bizirautea da, mugimendu bezala eta pertsona bezala. Koiuntura honetan, garaipenen berri ematea oso garrantzitsua da. Bahiako Ponto Novo herrian lau okupazio izan dira azken hamar urteetan.


2019-03-21 | Amaia Fernández
Marielle presente, gaur eta beti!
MULTIMEDIA - erreportajea

2018ko martxoaren 14an Marielle Franco ekintzaile feminista eta bere autoaren gidari Anderson Gomes hil egin zituzten Brasilen. Milaka lagun kalera atera da Marielle Francoren borroka bizirik dagoela esatera.


Lute como Marielle

Martxoaren 14an urtea bete da Marielle Franco Rio de Janeiron tiroz hil zutela.


2019-03-14 | Axier Lopez
Bolsonarorekin lotutako bi polizia ohi atxilotu dituzte Marielle Franco feminista hiltzea leporatuta

Martxoaren 14an urtea bete da Marielle Franco feminista eta giza eskubideen aldeko ekintzailea Rio de Janeiron tiroz hil zutela. Hain justu, astelehenean atxilotu dituzte lehen bi susmagarriak, polizia militar ohiak biak, galdera ugari erantzuteke dituen ikerketaren barruan. Atxilotuetako batek Jair Bolsonaro presidente ultraeskuindarraren familiarekin lotura izateak gobernua ataka baten sartu du.


Hegoaldeko Mato Grosso, Bolsonaroren Gaza brasildarra

Mato Grosso do Sul estatuak irudikatzen du Jair Bolsonaro ultraeskuindarrak Brasilen ezarri nahi duen nazio asmoa. Soja eta okelaren esportatzaile nagusi izaki, beste inon baino bortitzagoak dira hemen lurraren erabileragatiko borrokak, zeinetan talka egiten duten alde batetik milaka urtez bertan bizi izan diren jatorrizko biztanleek eta kolonialismoak ekarritako beltz eta nekazari txiroek, eta bestetik agro-industriarekin aberasten diren lur harrapatzaile handiek.


2019-01-22 | ARGIA
Nork hil zuen Marielle Franco? Lekukoek Rio de Janeiroko polizia ohi bat identifikatu dute

Krimen antolatuarekin lotura zuen Rio de Janeiroko polizia agente ohi bat identifikatu dute Marielle Francoren hiltzaile gisa. Giza eskubideen aldeko politikari feminista martxoan hil zuten beste kide batekin batera. The Intercept hedabideak eskuratu duen txosten baten arabera, sei lekukok polizia ohia identifikatu dute hiltzaile gisa.


2019-01-15 | Iñigo Igartua
Boliviako gobernuak Cesare Battisti iheslari komunista estraditatu du Italiara

2004. urtetik Brasilen bizi izan da Battisti Lularen gobernuaren oniritziari esker. Jair Bolsonaro ultraeskuindarra boterera iritsi izanak bultzaturik, duela hilabete Boliviara egin zuen ihes. Urtarrilaren 12an atxilotu zuten Santa Cruz (Bolivia) hirian eta astelehenetik, Sardiniako (Italia) Oristano espetxean dago.


2019-01-02 | Amaia Lekunberri
Eskuin muturreko diskurtsoa airatuz egin du presidente karguaren zina Bolsonarok

Urte berriarekin batera, urtarrilaren 1ean burutu da Brasilen Jair Bolsonaroren inbestidura-ekitaldia. “Genero ideologiaren” eta ustelkeriaren aurka egingo duela adierazi du presidente berriak, baita herrialdea “lotura ideologikoetatik” eta “sozialismotik” askatuko duela esan ere.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude