Giza eskubideak nazioarteko merkataritzaren gainetik: oztopoz betetako helburua

  • Urriaren 23tik 27ra Genevan egin da hirugarren lan saioa –2015 eta 2016koen ostean– transnazionalen giza eskubideekiko erantzukizuna arautzeko. Helburu hori betetze aldera, itun lotesle bat sortzeko NBEren agindua du gobernu arteko lantalde batek; ez da erronka erraza, besteak beste Europar Batasuna prozedura zango-trabatzen ari delako. Lantaldearen bileran izan zen Erika González, OMAL multinazionalen behatokiko (OMAL) ikertzailea, eta hark eman digu Genevako saioaren berri.

Unai Brea @unaibrea
2017ko urriaren 31
Transnazionalen giza eskubideekiko ardura finkatzeko lantaldea, NBEren Genevako egoitzan.

2014an lantaldea eratzea onartu zenetik hirugarren saioa izan da hau. Zer erabaki da?

Funtsean, prozesua aurrera doala. Horrek esan nahi du laugarren lan saioa egingo dela 2018an, oraindik zehaztu gabeko datan. Konpromisoa hartu da lau hilabete lehenago aurkezteko transnazionalek giza eskubideekiko duten erantzukizuna finkatuko duen dokumentuaren zirriborroa, ondoren lan saioan eztabaidatzeko. Aurrera jarraituko da beraz, baina ez oztoporik gabe.

Zirriborro horren ildo nagusiak zeintzuk izango diren esaterik badago?

Lantaldeko presidentzia duen Ekuadorrek agiri bat aurkeztu du, itunak jaso beharko lituzketen elementuak aipatuz. Aipagarrienetako bat da –azken hamarkadetan ez baita horrela izan– giza eskubideak merkataritza eta inbertsiorako nazioarteko arauen gainetik jartzen dituela. Horrek aurkako erantzun ugari eragin du; Mexikoko ordezkaria, konparazio baterako, oso tematuta zegoen hierarkikoki giza eskubideak gainetik egin behar luketela ukatzen.

Beste elementu aipagarri bat da bereziki azpimarratzen dela ituna enpresa transnazionalei baino ez dagokiela.       

Europar Batasuna indarrez aritu omen da horren kontra.

Bai, balizko itun batek enpresa guzti-guztiei eragitea eskatzen dute, nahiz eta gaian aditu askok hamaika aldiz nabarmendu duten transnazionalak direla, hain zuzen, giza eskubideekiko betebeharrei izkin egiteko erraztasun handiena dutenak.

 

 

"Azken 40 urteetako aurrekariek erakutsi dute estatu indartsuenek eta transnazionalek badutela lanabes nahikorik prozesu osoa geldiarazteko", azaldu digu OMALeko Erika Gonzálezek.

 

 

 

Irakurri dizudanez, EB ez da prozesua geldiarazi –edo behintzat moteldu– nahi duen eragile bakarra.

Ez, ildo beretik doaz beste estatu batzuk (Errusia, Mexiko,  Australia, Suitza…) eta transnazionalak noski. Haien helburu nagusia da itun loteslea baztertu eta 2005ean NBEk onartu zituen Zuzentze Printzipioek –Ruggie Printzipio esaen zaienak– indarrean jarraitzea. Labur esanda, enpresek boluntarioki onartutako ekinbide sorta bat dira printzipio horiek, baina inolako betebehar errealik ez dakarkienak. Giza eskubideekiko begirunez jokatu behar dela aipatzen da, baina hori betearazteko mekanismorik gabe.   

Eta AEBak?

Zuzenean gobernu arteko lantaldean parte hartzeari uko egin zioten hasiera-hasieratik, eta dagoeneko iragarri ez dutela onartuko hortik atera daitekeen inolako itunik. Ezustean, joan den asteko saioko azken egunean bilera batera azaldu ziren, baina prozesua amaitutzat eman beharko litzatekeela esateko baino ez.    

Zer gerta daiteke hemendik aurrera?

Azken 40 urteetako aurrekariek erakutsi dute estatu indartsuenek eta transnazionalek badutela lanabes nahikorik prozesu osoa geldiarazteko. Burokraziaren bidez motelduko dute, interpretazio zabaleko dokumentu anbiguoak onar daitezen saiatuko dira, prozesua bera ezbaian ipiniko dute… Momentuz, ikusi beharko da zer gertatuko den datorren martxoko NBEren Giza Eskubideen Kontseiluan.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Enpresa transnazionalak kanaletik interesatuko zaizu...
Coca-Cola Europar Kontseiluko Errumaniaren presidentetzaren sponsorra dela salatu dute

Foodwatch GKEak otsailaren 26an salatu duenez, Coca Cola konpainiak ofizialki babesten du Errumaniaren presidentetza Europar Kontseiluan. Multinazionalei eragiten dieten legeak ezarri behar dituen administrazioak ezin duela halako harremanik izan salatu du elkarteak, eta Europako Batzordeko presidente Donald Tuskek eta Errumaniako lehen ministro Viorica Dăncilăk-i babesletza bertan behera uzteko eskatu diote, Reporterre hedabideak jaso duenez.


2019-02-13 | ARGIA
Multinazionalen edertasun-kanona eta eragiten duten prekarietatea salatu ditu Ernaik Bilbon

Ernaiko zenbait kidek arropa erantzita multinazionalen edertasun-kanonaren kontrako ekintza egin dute Bilbon.


Iberdrolak eta Jaurlaritzak hegaztien zaintzarako eginiko hitzarmena "atzeratua eta eskasegia" dela dio Eguzkik

Goi-tentsioko lineetan hildako hegaztien kopurua murriztu asmoz, datozen hiru urteetan 750 dorre erregulatzea adostu berri dute Iberdrolak eta Eusko Jaurlaritzak. Dorre gutxiegi direla eta duela hamar urte egin behar zela salatu du Eguzkik.


2019-01-09 | Iñigo Igartua
FAES fundazioak hiru milioiko dohaintzak jaso zituen Espainiako enpresa nagusietatik

Jose Maria Aznar Espainiako presidente ohiak bere pentsamendu neokontserbadorea zabaltzeko erabili duen tresna ideologikoa da FAES. Eraikuntza enpresak, multinazional teknologikoak, kasinoak, finantza erakundeak, energia konpainiak eta telekomunikazio enpresek besteak beste, finantzatu dute fundazioa azken urteetan.


2018-11-07 | Aiaraldea.eus
Iaz baino hamaika aldiz gehiago irabazi du Tubacexek, Aiaraldeko langileak estutzen dituen bitartean

Enpresa taldeko zuzendaritzak adierazi du hainbat proiektu dituela esku artean eta hurrengo urteetarako aurreikuspena sektorean "oso ona" dela.


2018-10-31 | Axier Lopez
"MTVren kontzertua egin bitartean La Navaleko langileak itxialdian zeuden lanpostuen defentsan"

Astelehenean Barakaldoko herriko plazako kontzertuak hasiera eman zion, segurtasun neurri zorrotzen artean, MTV Music Week delakoari. MTVren aurreikuspenak ez ziren bete eta giroa eguraldia bezain hotza izan zen. Instituzio publikoen alfonbra gorria jarrita, AEBetako multinazionala gurera heldu izana salatzen dihardu Piztu Ezkerraldea plataformak.


2018-10-14 | Amaia Lekunberri
Francia Márquez ekintzaile afrokolonbiarra
"Gerra garaietan indarkeria jasatea tokatu zitzaigun, eta bake garaietan indarkeria pairatzen jarraitzen dugu"

Euskal Herrian izan da Francia Elena Márquez Mina lider afrokolonbiarra, ekintzailea, giza eskubideen defendatzailea eta 2018ko Goldman Ingurumen Sariaren irabazlea. REAS Euskadi, Paz con Dignidad, OMAL eta EHUko Parte Hartuz ikerketa taldeak antolatutako Trantsiziozko Alternatibak Herri-Ekonomi Baterantz nazioarteko ikastaroaren baitan etorri da.


2018-10-09 | Arabako Alea
Tomate hidroponikoen ustiapen handia jarri nahi du martxan multinazional batek Araban

Arabako Diputazioa eta Eusko Jaurlaritza multinazional batek aurkeztu duen proiektua aztertzen ari dira.


2018-09-04 | Amaia Lekunberri
Generodun etxetresna elektrikoak: etxeko lanez arduratu, gizontasuna kaltetu gabe

Ez da denbora asko Dyson markako xurgagailuei publizitatea egiten zien irudi surrealista harekin topo egin nuela, zeinetan 007 agentearen itxurako gizon baten soina ageri zen, trajez jantzita eta arma eskuan. Aipatu iragarkian, baina, esmokindunak esku artean eusten zuen arma ez zen Walther PPK pistola bat, Dyson V8 xurgagailu bat baizik.


Zortzi eguneko erregulazio espedientea Landabenen

Europak arau berria zabaldu du autoentzako motorren emisioa eta kontsumoa zorrotzago neurtzeko. Landabenekora ez dira heldu homologazio berrira egokitutako motorrak. Horregatik dago lan gutxiago.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude