Esentzialistak gara laino artean?

  • Hirigintza batzordearen bilera udaletxe abertzale batean:  alkatea, bi zinegotzi abertzale eta idazkaria, elebidunak. Bi zinegotzi unionista eta Udalak kontratatutako eraikuntza-enpresako ingeniaria, espainieradun elebakarrak.Bilera luze doa, eta kafea hartzeko etena egin dute. Tarte horretan, bi zinegotzi abertzaleak euskaraz hasi dira euren artean. Bat-batean, bertan zen ingeniariak zakar: “¡A hablar en vasco a la calle!”. Eta zinegotzi unionistak: "Eso! Eso!". Kalapita polita antolatu zen noski.

JJ Agirre
2018ko uztailaren 09a

Irakaslearen eta gurasoen arteko bilera ikastola batean: gehienak elebidunak izan arren, bilera espainiera hutsez doa. Halako batean ama batek galdera luzatu dio euskaraz irakasleari. Beste ama batek, elebakarra bera, zakar egin du protesta.

Guraso gehienek haserre begiratu diote… ama euskaldun sakrilegoari: ez du ba bilerako Pax hispana hautsi! Akabo bileraren armonia erdalduna.

Supremazismo erdalduna oso hedatuta dago gurean. Euskaraz bizitzeko ahalegina egiten dugunok, horien antzeko beste hamaika adibide eman ditzakegu, ia egunero izaten baitugu supremazista bat edo batzuekin topo egiteko “zortea”.

Zeharkakoa da erdal supremazismoa, klase-artekoa. Beti inposatuko dizu erdara jendarmeak eta guardia zibilak. Sarri udaltzainek edo ertzainek, medikuek edo erizainek, zuzendariek nola tabernariek … nahi gabe edo ez.

Erdaraz bizi diren elebakar nahiz elebidunek, ostera, ideia arrastorik ere ez dute euskaltzaleok jasaten dugun hizkuntza zapalkuntzaz. Gatazka linguistikoa badenik ere ez dakite. Ezin dute jakin, praktikan erdal komunitatearen parte eginez edota haren arauak erabat onartuta bizi baitira.

Hala, erdaldun gehienek euskara ikasi nahi ez izatea, “normala” edo bidezkoa iruditzen zaio euskaldun askori ere. Aldiz, “anormala” edo muturreko jarrera irizten diote askok, beste euskaldun batzuek euskaraz bizi nahi izateari.

Hala, Euskal Herrian bizi diren erdaldun gehientsuenek, euskaldunok euren presentzian erdaraz egin behar dugulako uste osoa daukate; egiten dugun oro, erdaraz ere egin behar dugula uste dute, eurek arazo barik uler dezaten dena, inongo ahaleginik egin beharrik gabe.

Euskal Herrian bizi diren erdaldun gehientsuenek, euskaldunok euren presentzian erdaraz egin behar dugulako uste osoa daukate; egiten dugun oro, erdaraz ere egin behar dugula uste dute, eurek arazo barik uler dezaten dena, inongo ahaleginik egin beharrik gabe

Hala, euskalerritar gehienek uste dute etorkinak Espainiatik edo Frantziatik kanpoko “atzerritarrak” direla eta ez Espainiatik edo Frantziatik etorritakoak. Horiek “desplazatu” gisa zenbatzen baitira, turisten kategoriatik gertuago, bizi-baldintza hobeen bila jatorrizko herria utzitakoetatik baino.

Eta euskalerritar gehienek berriro ere, uste dute “atzerritarrei” espainiera edo frantsesa ikastea eskatu behar zaiela, baina soilik erdiek uste dute euskara ikastea eskatu behar zaiela, ostera.

Asimilatuon hiztegia. Kafeari Baqué esaten omen zaio inguruotan, publizitateari sinetsiz gero. Aldiz, asimilazioari “elkarbizitza” esan zaiola segurua da, gure nortasun ikur guztien desegiteari eta gure herri izaeraren ukazioari bezala.

Menpekotasun politikoari “autonomia” esaten diogu, gerra-zerga bati “itun ekonomiko”, otzankeriari “malgutasun”, gure nortasunari eusteko ahaleginari “esentzialismo”, eta erantzun bortitzik gabeko okupazio armatuari “bake”.

Hizkuntza ordezkapen prozesuari “normalizazio”, hizkuntzaren desitxuratze eta pobretze azkarrari “eboluzio”, euskaldun elebakarrik gabe geratu izanari “aberastasun”, euskaraz bizitzeko eskubidea gauzatu nahi izateari “inposaketa”, erdaldun elebakarrek euskara ikasi nahi ez izateari “eskubide”, epelkeriari eta erdaltzaletasun amorratuari “malgutasun”…

Menpekotasuna normalizatu egin dugu. Estatu zapaltzaileen mendetako ekimenaren eraginez, gure elite abertzaleen parte baten nahita edo nahi gabeko laguntzaz gertatu da.

Alderdi eta sindikatu abertzaleak ere, españolez / frantsesez eraiki behar izan ditugu, eta zapaltzaileek inposatzen dizkiguten hizkuntzak “gure” bilakatu ditugu, inposaketa eskertu eta gurea gorrotatu, gure arteko askok. Espainiera eta frantsesa “gureak” eta “hemengoak” dira euskara bezainbeste, ez soilik unionisten hitzetan. Abertzale asko eta asko ere berdin mintzatzen dira. Horientzat doa galdera:

Espainiera / frantsesa “gureak eta hemengoak” badira, zergatik mendetako inposaketa erabatekoa eta euskararen debekua? Zergatik dira biak ala biak legez derrigorrezkoak Estatu banatan gaur egun ere?

“Lehen baino hobeto” omen gauden arren, hori da egungo egoera “bikaina”, aipatu ere egin ezin dena. Tabua. Alderdi, sindikatu eta bestelako erakunde abertzaleek (unionistak ez du ematen laguntzeko daudenik) berari gogotik heldu eta zintzo aurre egin ezean, herri hau desagertzera doa herri-gizarte-nazio espainiarraren / frantsesaren uretan… “malgutasun osoz” eta gatazka itsusirik agerrarazi barik, hori bai.

JJ Agirre Martinez.
Albaitaria.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Euskararen erabilera

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2018-09-24 | JJ Agirre
El Correo-ren Bizkaiak

Josemari Pastorren Bizkaia maite artikuluak jarri ninduen gertakariaren arrastoan. Antza denez, Barakaldoko bizilagun talde bat, Berriatuako baserri batera jo zuten astearte goizaldean (goizean goiz, 4:30 aldera) bertako baserritar bati marihuana landareak lapurtzeko asmoz. Baserritarra esnatu, eta etxe inguruan lapurrak igarrita, oihu egin omen zien, eta ondoren tiro, lapurretako bat zaurituz.


2018-09-23 | Oier Guillan
Norbaitek batuko dituen esperantzarekin

Ez ditut oroitzen bizitza aldatu didaten uneak. Lausotzen ari zait atera ez ditudan argazkien oroitzapena. Ezin dut nire liburu faboritoetako pasarterik buruz esan. Ez naiz gehien inpaktatu nauten filmetako dialogo bakar bat ere errepikatzeko gai. Haietako bakoitzak utzi zidan arrastoa oroitzen dut soilik, azalean biziraun didan sentsazio orokorra.

Eulia ari du oroimenean: memoria selektiboa da, beti. Bizitakotik behin eta berriz azpimarratzen, kontatzen, birkontatzen ez dena ez omen da... [+]


Eskuin muturra garaitu

Etorkinen eta errefuxiatuen etorrera udako albistegietako protagonista izan da. Ez da gauza berria, urteak daramatza Europar Batasunak errealitate horren kudeaketa kaskarra egiten. Adierazle gisa dugu eskuin muturreko populismoaren gorakada hauteskundeetan. Muturreko zentro progresistaren hegemonia garaietan gutxi hitz egiten da eskuin populistaren arrakasta ulertzeko sakoneko faktoreez. Egokitasun politikoaren diskurtsoak, nagusitasun morala adieraziz, nahiago du eskuin muturreko boto-emailea... [+]


2018-09-23 | Castillo Suarez
Biharamunaz

Maite ditut haratago eramaten ez zaituzten muxuak, muxuei, bere hutsean, baliorik ez baitiegu ematen gehienetan. Ez galdetu, hortaz, zer egiten nuen industrialde batean, desordutan, musika talde famatu eta on baten road managerrarekin. Baina muxu eman genion elkarri Guardia Zibila hurbildu zenean. Endavant paratzen zuen pegatinari begira egon nintzen, saihetsetik, begiak itxi gabe. Guardia zibilek bakean utzi zuten paperez eta gailuz betetako auto hura eta ni orduan handik atera nintzen eta... [+]


2018-09-23 | I˝aki Murua
Zuri, behin-behineko kontratupeko horri!

Hitzarmenak kontratu bilakatu ordez kontrakotu ditugun garai hauetan, berrogeitaka urte lan kontratu amaigabean arituta, bizitzak ziurgabetasun osoan ezarri nauenean, urtero lan kontratua luzatuko ala etengo zaien jakin gabe eta etorkizuna etorkin duten arren, daukaten onena ematen ari diren langile horiei, begirunez eta goxotik.  

Oharra:
1. Goitik behera eta ezkerretik eskuinera irakurtzeko antolatuta daude bertsoak, gure gizarteko politikaren ildo eta noranzko berari jarraituz.
2... [+]


Here to stay! Etxebizitza eskubide

Oporraldi garaia bururatu eta, hara jo eta ke berriz lanean eta katzakan aritzeko garaia etorria dela. Aktualitatea ikusiz, nehoiz baino erneago jokatu beharra daukagu. Besteak beste, etxebizitzaren gaia aipatu gogo nuke hemen. Joan den udan, Chairecoop ikerketa tresna ezagutzeko parada ukan genuen Baxenabarren: hori da nazioarteko erakundea, Etxebizitza Kooperatiboa eta Giza Kooperazioaz gogoetatzen laguntzen duena. Hainbat egitura, gobernuz kanpoko erakunde eta unibertsitatek sostengatzen... [+]


Justizia marxista eta irudimena

Marxek eta Engelsek ez zuten justiziari buruz ezer idatzi. Izan ere, errealitate materiala  ideiak baino garrantzitsuagoak dira gizartea deskribatzeko.  Alabaina, Engelsek Blochi gutun baten bidez esan zion ideiak eta borondateak ere parte daukate klaseen arteko borrokan. Dena den, ez zuten berez justizia kontzeptu bat eraiki eta neuk sortu nuen.


2018-09-19 | Hainbat egile*
Iraultza Txikien Akanpada: ongi bizitzeko hiru egun

Ez dugu argi bidea. Ziurgabetasunak galarazten digu sarri xendra berrietarako lehen pausoa. Baina saiatu beharra dago. Galtzeko beldur barik. Esperientzia sozialek ez dute gainerako zientziek duten errore-marjina. Akatsik nimiñoena ere porrotzat hartzen da, baita guk geuk ere. Baina esperimentu sozialik gabe ez dago garapenik.


Ados egon behar, derrigorrez

Gauza bat egiteko tentazioa izan dut aste honetako zutabean: goiko esaldia jartzeko zorian egon naiz, baina norena den zehaztu gabe. Asmatuko luke irakurleak? Nik behintzat, itsuan jarrita, ez.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude