Euscool manifestua


Beņat Sarasola @bsarasola
2012ko abenduak 09

Soziolinguistek, guruek, gure adituek oro, etengabe errepikatzen digutelarik euskarak erreferente kultural potenteak, produktu kultural masiboak dituela premiazko, itsu dira euskara salbatzera datorren mugimendu funtsezkoarekin. Euskal kulturaren bec-etze betean gaudelarik, ez dugu ikusten euskararen biziraupena bermatuko duen erauntsia. Oinarriparrak eta autozentruak dokierki banatzen dizkigute, baina, egiatan, linboan da euskal intelligentsia. Mamu bat baitabil Euskal Herrian. Orain eta hemen, benazko coola, benazko hipsterra izateko bidean ezinbesteko bihurtu baita euskara.

Rockdelux aldizkariak Anari eta Lisabören azkeneko diskoak gurtu zituenetik euskara zentrala bihurtu da ezein gezurmendi indietan. Mursegok euskaraz omentzen du Za! Frantses elebakarrek Experienceekin gozatzen ahal dute baina arrotz zaie Willis Drummond. Giorgio Bassmattiren fana izan zaitezke gaztelania elebarra izaki, baina fansa izatera iristeko euskara jakin behar. Horrela ulertuko baituzu bakarrik, esaterako, bere Kafea eta Galletak diskoa. Diskoari izena ematen dion Kafea eta Galletak egitasmoan ere euskara entzungo duzu –eta egon badago haren akuiluz euskara ikasten ari denik–. Baina cooltasuna geruza orotan barreiatzen den zerbait da. Jai girorako musikan, adibidez, hor ditugu 3gabe2 eta beren post-berbenak.

Literaturari dagokionez, Harkaitz Canoren nobelak beti urtebeteko atzerapenarekin irakurtzera kondenatua egongo zara ez badakizu euskararik. Behialako argitaletxe independenteek arima saldu dutelarik, euskara hutseko Susa argitaletxea bilakatu da moloitasun editorialaren azkeneko gotorleku.

Zineman ere asko galdu dezakezu euskararik jakin ezean. Koldo Almandozen kortoak, Angel Aldarondoren muntaia eta post-muntaiak. Gaztelaniarekin La pelota vasca ikus dezakezu baina euskararik gabe Ondarruko vasca duzu galduko. Baita Ataun of the Dead ere.

Prentsa idatzian Idurre Eskisabel eta Xabier Gantzarainen eguneroko zutabeak, Zaldieroaren tirak, Xabier Etxaniz Rojoren maratila, Angel Erroren post-zutabeak. Telebistan moloimetroa topera Orain (R.I.P), Beranduegi eta Gorka Bereziartuaren post-txisteekin. Irratian Hala Bedi eta Ttanttakun Irratia. Twitterren @joxe-ren tweet eta traolak, Trinkotzaindia, @txargain-en retweetak, @luistxo-ren PDFaren kontrako guda. 

Politikagintza ere ez dabil aparte. Ezagun da gaztelania batuarekin aski ongi jarraitu ahal izango dituzula ezker abertzalearen manu nagusiak, baina lagun, sortzaile gisa benetan avant gardean kokatu nahiko bazenu euskara beharrezkoa izango zaizu Imanol Galfarsororen liburuak irakurtzeko. Jeltzalea baldin bazara, ordea, gaztelaniarekin lain izango duzu Azkunaren graziei barre egiteko baina, adiskide, ezin izango duzu polimeroei buruzko Josu Jonen doktorego tesia irakurri.

Bada galera gehiagorik: Erramun Gerrikagoitiaren euskara preposizionala, Iruña-Veleia afera, Urtzi Ihitzaren teoria kosmikoak, Xabier Azkargortaren frikari eta afrikariak. Nola izan benetako modernetia horiek guztiak galduta? Ezinezkoa da. Ray-ban Wayfarer-ak eraman ditzakezu, The XXen azkeneko singlea Ipodean, koadrodun alkandora, Lomography argazki kamera aldean, baina euskaraz bizi ezean denak alferrik izango zaizkizu cooltasunaren goren mailara iristeko. Orain eta hemen euskara da diferentzia. Laster hasiko dira betetzen euskaltegi zein barnetegiak. Munduak begiratuko dio miraz, Euskal Herriak esango du ozen: Euscool Herrian euskaraz.

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Kultura  |  Mursego

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2016-08-23 | Kalea guztiona da
50x70: Zumaiako zentsuraren neurriak

Ez dakigu udal gobernu hau adierazpen askatasunari neurria hartu ezinda dabilen edo gu, herritar eta eragileak gabiltzan udal gobernu honen erabakiei neurria hartu ezinda.


2016-08-17 | Xabier Landabidea
2016ko EAEko hauteskundeak: Susmoen errenkada bat

Iñigo Urkullu EAEko lehendakariak datorren irailerako deitu ditu eusko legebiltzarrrerako hauteskundeak, eta somatzen da giroan nolabaiteko urduritasun orokor moduko bat, zer gertatuko den inork ez dakienean sortu ohi dena bezalakoa.


Kirol politizatutik heriotzaren banderara

Estatuak kirolez baliatzen dira propaganda aberkoia egiterakoan. Haiek dira lehenengo publizistak nazioarteko mugen merkatuan. 2016ko Joko Olinpikoak ez dira salbuespena izan.


Lekeitioko maisu-maisten etxea

2013ko otsaila. Etxe kaleratzeak gurera ere heldu dira. Ordurako badugu Herri Asanblada, 2012ko iraileko greba orokorraren berotan jaiotako tresna. Baita hainbat etxe huts identifikatuak: udalarena den eraikin batean daude batzuk. Eztabaida: udal gobernuan EH Bildu egonda, zer egin: baimena eskatu ala okupatu?


2016-07-31 | Aritz Galarraga
Liburua
Familia osoarentzat

 

 

 


2016-07-31 | Joxi Ubeda
Herritik eta erraietatik

Amoranteren doinuek beste lurralde batzuetara, beste mundu batzuetara eramaten naute. Irudimena askatu egiten zait. Bost kantu daude bere diskoan, hunkigarriak, ederrak. Hainbat giro, aldarte eta pasarte. Xehetasun eta zertzelada ugari.

Herri musika da. Esperimentazioa ere bai, ohikoak ez diren beste bide batzuk, beste

...

2016-07-28 | Ibai Trebiņo
Jihadismoa, terrorismoa eta elkartasun selektiboa

«Terrorismoaren basakeria irmoki salatzen» duten politikarien konzentrazio bat jada ez zait albiste iruditzen, asteroko ekimen aspergarri eta hipokrita bat baizik.


2016-07-24 | Angel Erro
Nazioen kontzertua

Ort: Zuek zer sentitzen zarete gehiago?

Des:  Inork erantzun aurretik, gogoa sartu zait zure galdera aztertzeko. Zer sentitzen garen, eta ez nola sentitzen garen. Niri askoz gehiagotan galdetu didate zer sentitzen naizen, euskaldun, nafar, espainol edo aurrekoen nahasketa bat, eta zein proportziotan, nola sentitzen

...
ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude