Ke arteko kantua
  • Gloriaren kantua da Khea Ziater taldeak etapa berrian plazaratu duen lehen lana. Alex Gerediagak zuzendu duen antzezlanean, maitasun hautsian oinarritutako istorioa topatuko du ikusleak, erreferentzia eta baliabide zinematografikoekin uztartua.

Oier Guillan
2011eko urriaren 30a
Kea da antzezlanaren ezohiko protagonista. Kea datorkigu burura taldearen izena entzutean, kea zabaltzen dute aretoan taldeko kideek publikoa sartu aitzin, kea dator protagonisten zigarroetatik bikote harremanaren barrunbeetara. Ke artean joango da amodio
Kea da antzezlanaren ezohiko protagonista. Kea datorkigu burura taldearen izena entzutean, kea zabaltzen dute aretoan taldeko kideek publikoa sartu aitzin, kea dator protagonisten zigarroetatik bikote harremanaren barrunbeetara. Ke artean joango da amodioa Gloriaren kantuan.Sonia Aoujil

Khea Ziater antzerki taldea aspaldi sortua bada ere Gloriaren kantua izeneko lanarekin hasi du bigarren etapa. Antzezlanaren fitxa tekniko eta artistikoari erreparatuta zaleak Antzerkiola Imaginarioari loturiko izen ugari topatuko du, eta ez da kasualitatea. Alex Gerediagak azaldu digunez Bilboko Mina Espazioan sortu zen Khea ere, besteak beste pinturan, antzerkigintzan, arkitekturan eta poesian ziharduten hainbat lagunek osatua 1998an. “Mina Espazioko mugimenduari estuki lotuta sortu zen taldea, hainbat diziplina artistikoko lagunen artean. Gerora Antzerkiola Imaginarioa sortu zenean dinamika horretan sartu ginen taldekide asko”. Gerediagak azaldu digunez Antzerkiolako esperientzia sekulakoa izan da denentzat, baina 2008an konpainia krisian sartu eta beste etapa bati heldu zionean sortzen jarraitu ahal izateko eta dinamika mantentzeko berreskuratu zuten hainbat lagunek Khea proiektua. “Antzerkiolarekin proiektu berriak sortzen direnean hor egongo gara, baina Khearekin beste antzerki mota baterantz jo dugu. Antzerkiolak antropologia teatralaren bidetik abiatzen zen; Khearekin, batez ere, zinearekin lotura izan dezaketen hautuekin egin dugu lan”. Antzerkiolak 2008tik abiatutako etapa pausatuagoan sortutako Babiloniako loreak lanean ere presente dago Alex Gerediaga bera.

Gloriaren kantuan amodioa eta desamodioa dira ardatzak gaiari dagokionez, edonork bere egiteko moduko sentipenak. Funtsean maitasun istorio baten gainbehera sumatzen da antzezlanean, edo bikote harreman baten barrunbeen arakatzea. Gloria eta Takk dira antzezlaneko protagonistak, nahiz eta beraien izenak ez diren behin ere aipatzen. Euskarazko bertsioan Leire Uchak eta Na Gomesek betetzen dituzte rol nagusiak, gaztelaniazkoan Arrate Etxeberriak jokatzen du Gloriarena. “Aktoreei dagokienez historia berezia izan da antzezlan honetakoa. Arratek bete zuen hasiera batean Gloriaren rola gaztelaniaz, baina haurdun geratu zen eta Leirek hartu zuen ardura bi bertsioetan. Orain berriz, Leire dago haurdun, beraz beste dinamika batean sartuko da antzezlana”. Korrika Kulturalaren barruan estreinatu zuten pasa den martxoan euskarazko bertsioa.

Antzerkia zinez

Gloriaren kantuan etengabeak dira hala zineari nola musikari egindako erreferentziak. Leonard Cohen kasu, oso presente dago, une jakin batean Takk-ek I´m your manen bertsio berezi bat eskainiko du zuzenean. Jean Luc Godard-en film baten zatia ere ikus eta entzun daiteke antzezlanaren momentu batean. Dramaturgiak zineari loturiko estetikan sakontzen du, hala argiztapenean nola oholtza gaineko irudien sorreran. Gerediagak nabarmendu duenez “zineari loturik egin dugun bilaketa oso lagungarria izan zaigu antzerki naturalistan erori gabe istorio intimoa kontatzeko”.

Uchak berak sortu ditu antzezlaneko koreografiak, musika oso presente dagoen moduan bada tarterik dantzarentzat ere. “Hiru plano bereizi nahi izan genituen antzezlanean. Dantzaren bitartez maitasuna, unerik gozoenak. Bestetik, bikotearen eguneroko uneak, batez ere bien arteko elkarrizketen bidez adieraziak. Azkenik, Gloriaren bakartasun uneak, soinuekin jantziak, atmosfera ilunekin, testu intimoekin eta mikrofonoaren erabilerarekin”.

Alex Gerediagak berak zuzendu du antzezlana eta bere bizipen pertsonaletatik sortu zuen ideia. “Khea Ziater abiatzea erabaki genuenean taldean ni nintzen une horretan kontatzeko zerbait zuena. Esperientzia pertsonal batetik sortu zen ideia, neronek gidatu nuen testua taldean lan egin ahala, eta nire gain hartu nuen zuzendaritza”. Gloriaren kantua ez da testuan soilik oinarritutako obra, taldeko lana egin ahala sortzen eta idazten joan dena baizik. Alex Gerediagak badu eskarmenturik modu horretan oholtzarako idazten, hitzari dagokionez badira karga poetiko handia duten zatiak: “Niretzat naturalena gaztelaniaz idaztea da, horregatik euskarazko bertsioan sostengu bikaina izan da Jon Gerediagaren lankidetza”.

Obraren une batean zera dio Gloriak: “Orain, nire maitea, joan egin zara, eta kez inguraturik utzi nauzu. Orain, nire maitea, alde egin duzu, eta nire bihotza hutsik dago eta kez beterik. Ez dut honezkero zure musika entzuten, baina saiatzen naiz dantza egiten oraindik. Ezin dut zure musika entzun, eta nik dantzan jarraitu nahi dut, besterik ez”. Kea da, hain zuzen ere, antzezlanaren ezohiko protagonista. Kea datorkigu burura taldearen izena entzutean, kea zabaltzen dute aretoan taldeko kideek publikoa sartu aitzin, kea dator protagonisten zigarroetatik bikote harremanaren barrunbeetara.

Taldearen hurrengo pausoak

Goriaren kantua lehen pauso modura ikusten du Alex Gerediagak: “Oso diru gutxirekin egindako antzezlana da. Ezinezkoa izango zen proiektu hau aurrera ateratzea talde osoaren inplikazioagatik eta zerbait berria egiteko gogoagatik izan ez balitz”. Oraingoz udaberria bitarte emanaldiak eskaintzen ibiliko dira, eta dagoeneko hasi zaizkie inspiraziora jausten ideia berriak: “Taldea ibilbide luzeko jendeak osatu badu ere, proiektua abiatu berria da”. Oholtza gaineko espazioa material minimoekin osatu dute, azaltzen diren objektu gehienak adibidez birziklatutakoak dira. Espazioa betetzera jo dute aktoreen energiarekin, Oier Ituarteren argiztapen sortzailearekin, Azegiñe Urigoitiaren jantziekin, musika eta dantzarekin. Soinu anplifikazioaren erabilera da beste ezaugarri gako bat, tarteka aktoreek beren kontakizunean txertaturik erabiltzen dutena, zineak ikuslearengan sortzen duen efektura gerturatzeko balio duena.

Amodioa eta desamodioa dira Gloriaren kantua lanaren ardatzak, eta hurrengo lanaren nondik norakoak aurreratzeko goiz bada ere teatroarekiko amodioan oinarrituriko lanetik etorriko da. Kheako kideek dioten moduan “arte eszenikoetan sorkuntzak ematen dituen aukeren hausnarketaz baliatuz, garena eta sentitzen duguna gure ogibidearen bitartez kontatzea dugu helburu”.
 

ASTEKARIA
Azkenak

Azkenak
2016-02-09 | ARGIA
Sexu erasoak izan dira Tolosa eta Lantzeko karnabaletan

Bi eraso sexisten salaketa eman da karnabaletan, bata Tolosan gertatu zen igande goizaldean eta bestea Lantzen.


2016-02-09 | Lander Arbelaitz
Eta ezustean, "Kapitalismoa borrokatu" pintada egin zuen artistak

Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburutzaren baitan, Hormek diote proiektuaren lehen partea gauzatu zuten urrian hainbat artistak. Hiriko bost pareta beste horrenbeste artistaren esku utzi zituzten “istorio bana” konta zezaten.


Angela Davis eta etxeko eragileak borroka hirukoitzaren erronkez

Otsailaren 6a. Aretoa emakumez leporaino (gizonak bakan). Herri, klase eta feminista izaeradun borrokaren ikuspegiak lantzeko prest. Angela Davisen hitzaldiak adinako distira izan zuten Euskal Herriko emakumeen diskurtso zorrotzek.


2016-02-09 | ARGIA
Hendaia Film Festivala
Festibalerako izen-emate epea zabalik

Hendaia Film Festivala gutxiengoen inguruko topagunea da. Aurten IV. edizioa ospatuko da urriaren 13tik 15era. Izen-emate epea zabalik da maiatzaren 15era arte eta dohainik da.


Bidegabeki jabetzeagatik epaituko dituzte Mario Fernandez eta Mikel Cabieces

Bilboko Instrukzio Epaitegiko laugarren aretoak ahozko epaiketa agindu du Kutxabankeko presidente ohi Mario Fernandez eta Espainiako Gobernuko ordezkari ohi Mikel Cabiecesentzat; bidegabeki jabetzea egozten die. Instrukzio fasean, Kutxabankek Cabiecesi modu irregularrean 243.592 euro ordaindu izanaren zantzuak antzeman ditu epaitegiak. Ordainketa horiek 2012ko martxoa eta 2014ko azaroa bitartean egin ziren.


Denboraleak kalteak utzi ditu euskal kostaldean

Kalte handiak eragin ditu Gipuzkoa eta Bizkaiko zenbait herritan, Donostia, Zarautz, Bermeo eta Ondarroan, besteak beste. Alarma gorria amaitu da jada, baina alerta horiak jarraituko du bihar goizaldeko 6:00ak arte.


Sami herri indigenak bere lurraldearen gaineko eskubide batzuk berreskura ditzake

30 urteren ondoren, Gallivareko (Suedia) tribunal batek Zirkulu Polarrean dagoen Girjaseko sami herri indigenari eman dio beraien herrialdean arrantzatzeko eta ehizatzeko eskubidea. Garan irakur daitekeenez, 1993. urtean kendu zieten eskubidea berreskuratu du komunitateak. Dena den, sententzia ez da behin betikoa, eta helegitea jar diezaiokete. Sami herria Europa iparraldean dago, lau herrialderen artean banatuta (Norvegia, Suedia, Finlandia eta Errusia).


Euskara lege-estatus gabe gelditu da Ipar Euskal Herrian, boto bakarrarengatik

Frantziako Asanblea Nazionalak atzera bota du, boto bakarrarengatik, Frantziako Estatuko hizkuntza gutxituak bultzatzeko proposamena. Bultzatzaileek hezkuntzan, bizitza publikoan eta hedabideetan korsikera, bretainiera, katalana, euskara eta gainerako hizkuntza minorizatuen erabilera sustatzea zuten helburu. Frantzian 75 hizkuntza gutxitu autoktono daude.


2016-02-08 | ARGIA
Twitterren “jo eta ke” idatzi zuen: bi urteko kartzela eskatzen dute berarentzat

Asteazkenean 23 urteko gazte iruindar bat epaituko dute Espainiako Auzitegi Nazionalean Twitter bidez “ETAren aldeko mezuak” argitaratu zituelakoan.


2016-02-08 | Xabier Letona
Aukera galdua

Izan ala ez izan. Eman balore politikoa ala ez eman. Eskubideak bete ala ez bete. Aldatu ala ez aldatu. Eta ez aldatzearen aldeko hautua egin du Nafarroako Gobernuak.