Leioa (Bizkaia)

Sare berdea Bilbo Handiaren bihotzean

  • Hemeretzi parkek, sei lorategik eta hamasei biribilgunek osatzen dute Leioako sare naturala. Biztanleen eta bisitarien gozamenerako ez ezik, sare berde honek herriaren berezitasunak nahiz historia ezagutarazteko atea ere izan nahi du.
Alvaro Hilario Pérez De San Román
2010ko ekainaren 06a
Álvaro Hilario Pérez de San Román
Bilbotik hamar kilometrora, Txorierritik Ibaizabaleko itsasadarrera hedatzen da Leioa. Erraz helduko gara, herria ondo komunikatuta baitago, metroz, autobusez, errepidez. Unibertsitatearen eta Udalaren kultur eskaintza hiriaren egungo ikur nagusiak badira ere, industriak eta baserriek han diraute, haiek ere Leioako nortasunaren osagaiak direna inork ez dezan ahaztu. Atzokoak eta gaurkoak bat egiten dute Leioan eta bertako sare naturalak horren lekuko izan nahi du. Horrela, Udalak berebiziko garrantzia ematen dio ondasun naturala zaintzeari. Hogei bat dira, Mikel Ibarrondoren zuzendaritzapean, altxor hori zaintzeko, handitzeko eta jendearengana gerturatzeko ardura duten udal lorazainak, Leioako berezitasunak nabarmentzea ahaztu barik. Horren harira, ondasun horiek ezagutarazteko bizikletaz, oinez zein kotxez egiteko ibilbideak prestatzen ari dira gaur egun. Lorategiak, parkeak eta biribilguneak zer estilotakoak diren (frantziarra, japoniarra, erromantikoa), eta zer islatu gura duten dira, besteak beste, eskura izango ditugun argibideak.

Parkeak

Arestian esan dugunez, hemeretzi parke ditugu Leioan, mota askotakoak. Artatza eta Pinosolo familia boteretsuen garaietakoak dira. Gizakiak sortutako parkeak dira, diseinu berezikoak. Pinosolok, esaterako, mota askotako zuhaitzak eta zuhaixkak ez ezik, beste hainbat bitxikeria ditu: arrosondoak, urmaelak... Bilbo eta Uribe Kosta lotzen dituen Avanzada errepidetik oso metro gutxira dauden arren, isiltasunaz gozatzeko leku aproposak dira. Horiek biak eta Euskal Herriko Unibertsitateko Arboretum Leioako parke handienak dira. Azken horrek 130 motako 1.700 zuhaitz ditu, hemeretzi hektareatan. Hiru gunetan banatzen dira: batean, Euskal Herriko berezko zuhaitzak ditugu; bigarrengoan, gurea bezalako klima duten Asiako eskualdeetatik datozenak; eta erabilera produktiboa dutenek osatzen dute hirugarren eremua. Arboretum-en heliosziametroaren plaza, anfiteatroa eta erakustaldietarako gunea ere aurkituko ditugu.


Mendibile eta Sarriena parke berriak dira, auzoetakoak. Lehenengoa, egun Txakolinaren Museoa gordetzen duen eta parkeari izena ematen dion jauregiaren ondoan dugu. Mendibile fruta-arbolez osaturikoa da, hala nola mizpirondoak, gereziondoak, gaztainondoak edo sagarrondoak. Sarrienako futbol zelaiaren inguruan dago eta 7.000 metro koadro ditu, berriz, Horoskopo parkeak. Han diren 21 motako 81 zuhaitzek bat egiten dute horoskopo zeltarekin. Zuhaitz mota bakoitzaren ondoan bada informazioa ematen digun plaka bana: zuhaitzaren izena latinez, euskaraz eta gaztelaniaz; dagozkion jaiotze-datak, eta data berean jaiotakoen izaera eta joerak. Parke honek badauka bisitariek aurkitu beharreko sekretua, bizitzarekin zerikusia duena. Baietz aurkitu!

Sagarrabarrena, Negurigane, San Bartolome, Ugarteondo, Kurkudi, Tuñón de Lara, Elexalde, Aldapa, Ondiz eta Burdione sare berdean dauden beste auzo-parkeak ditugu.

Biribilguneak

Beste hainbat lekutan trafikoa arintzeko baino balio ez duten biribilguneak, arte bihurtu dituzte Leioako lorazainek, kolorez tindaturiko diseinuari segituz. Aurrerago esan dugun lez, lorazainen lanak Leioako berezitasunak, nortasuna, dituzte oinarri. Biribilgune batek golf zaharra gogoraziko digu; beste batean, adibidez, Leioako ereserkia aurkituko dugu, partitura eta guzti. Ikusgarria, Leioako udal lorazainek herritarren begiak alaitzeko eta bizitzari mamia emateko egiten duten lana.

Azkenak
2016-04-28 | ARGIA
Añorgatarrek ere, astebetez euskaraz bizitzeko konpromisoa hartu dute

Donostiako egiatarren ekimenari eutsi diote Añorga auzokoek. Maiatzaren 2tik ekainaren 3ra bitarte kuadrillak astebetez euskara hutsean bizitzen saiatuko dira.


2016-04-28 | Arabako Alea
Frankismoaren krimenen kontrako kereila aurkeztuko du Arabak

Erantzule "zuzen eta zeharkakoak" auziperatzeko eskatu dute Arabako Batzar Nagusiek.


Maiatzaren Lehena
Egin dezagun maiatz "gure"

Maiatzaren lehena entzuten dudanean nire gaztaroa etortzen zait gogora; adin bat badaukat, eta aspaldi hartan egun debekatu gorriz markatua zen, manifestazio-ahaleginak (ahalegin hutsak, askotan, “ehiztariak” segituan agertzen ziren-eta), lasterka saioak eta ke-poteak. Egun hartan gu ihes, haiek pozik. Gerora…


Dispertsioa ikusarazi nahi dute 400 furgonetarekin maiatzaren 7an, Mirentxin Egunean

Euskal presoen sakabanaketarekin amaitu behar dela aldarrikatzea eta “salbuespen neurriek” eragiten duten elkartasuna omentzea dira maiatzaren 7ko Mirentxin Egunaren xede; egun osoko egitaraua antolatu dute horretarako.


2016-04-28 | Euskal Irratiak
Senpere, Kanbo eta Uztaritzeko herriko etxeetan euskararen presentzia handituko dute

Hiru herriek euskararen erabilpena sustatzeko kontratuak izenpetu dituzte Euskararen Erakunde Publikoarekin astearte goiz hontan, Kanbon.


2016-04-28 | ARGIA
EAJk eta PSE-EEk ateak itxi dizkiote Uliako mintegien parkearen inguruko galdeketari

Uliako mintegien parkea arriskuan jarriko lukeen operazio urbanistikoaz herri galdeketa egiteari uko egin dio Donostiako Udaleko plenoak, EAJren eta PSE-EEren botoekin.


2016-04-28 | ARGIA
Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau indarrak hauteskunde orokorretara elkarrekin joatea proposatu du EH Bilduk

EH Bilbuko bozeramaile Adolfo Araizek dei egin dio Ahal Duguri Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau indarren hautagaitza bateratuaren ideiarekin bat egin dezan ekainaren 26ko hauteskunde orokorretarako.


2016-04-28 | ARGIA
Usurbilek eskatu dio Diputazioari erraustegia bertan behera uztea

Usurbilgo udalak osoko bilkuran eskatu dio Gipuzkoako Foru Aldundiari Zubietako erraustegi proiektua bertan behera utz dezala. Apirilaren 26ko batzarrak erabaki zuen EHBilduren aldeko botoekin eta EAJ eta PSEko zinegotzien abstentzioarekin.


2016-04-28 | Uriola.eus
'Aundiya' filmak 1866ko Londres bihurtu du Bilbo

Duela aste bi ekin zioten Aundiya filmaren grabazioari, eta zortzi astez, Euskal Herriko hainbat lokalizaziotan jardungo dira. Gaur, Bilboko Zabalgunean egon dira aktore eta tekniko ugari lanean, gezurretako elur eta guzti, lau eszena grabatzen.


2016-04-28 | ARGIA
Maiatzaren Lehena: protesta eguna

Maiatzaren 1erako protestak iragartzen ari dira euskal sindikatu eta eragileak. Beren aldarria zabaltzeko baliatuko dute Langileen Nazioarteko Eguna; deialdi ugari egin dute iganderako.


Lapurdiko herritarrak euskaraz alfabetatuta zeudela frogatu dute 1757ko gutunek

1757an lapurteraz idatziriko gutun batzuen inguruko ikerketa argitaratu dute Xabier Lamikiz, Xarles Bidegain eta Manuel Padilla ikertzaileek Othoi çato etchera (Otoi zatoz etxera) izenburupean, Lapurdum agerkarian. Guztira 50 eskutitz izan dituzte aztergai, gehienak, emakumeek idatzirikoak.


"Erresistentzian aritu ginen ahizpak gara, isilpeko ahotsak"

Eskuetan kolore ugaritako banderak eusten zituzten emakumeak ikusi genituen igandean Elgetan, gerra garaia bizi izan zuten begirada sakoneko aurpegi zimurtu ederrak. Baita gerra zuzenean bizi izan gabe, osteko frankismoaren urterik gogorrenak bizi izan zituztenak. Urduri zeuden asko, hainbeste jenderen aurrean agertzeagatik kezkatuta. Ohitura falta. Antolatzaileek kontatzen dute omenduengana gerturatu zirenean nola batek baino gehiagok zioen, "Ni? Baina ez dut ezer egin eta!!". Beste batzuk ordea, harroago, ukabilak estututa, euren edo senideen izenak entzundakoan altxatuko zituztenak.


Militarrak EHUn, Ekialde Hurbileko gatazken inguruko ikastaroan

Ireki dute dagoeneko Euskal Herriko Unibertsitateak antolatutako Udako Ikastaroetan izena emateko matrikulazio epea. Militarrak eta Guardia Zibilak izango dira Ekialde Hurbileko gatazken inguruko ikastaroan.


Fiskalak 2 urteko espetxe zigorra eskatu du polizientzat, Ester Quintanaren auzian

Akusazio partikularrak eskatu du bederatzi urteko kartzela zigorra ustez Ester Quintanari tiroa bota zion poliziarentzat, eta hori agindu zuenarentzat. Sententziaren zain geratu da epaiketa.


3. mailako azterketa egingo al dute ikastetxeek?

Datu gutxi dago oraindik, ikastetxe askotan irakasle klaustroa biltzeke dagoelako, baina Eusko Jaurlaritzak proposatutako Lehen Hezkuntzako 3. mailako azterketa (maiatzean zehar burutu beharrekoa) ez egitea adostu dute jada hamarnaka ikastetxetan. Nafarroan ere bada mugimendurik 3. eta 6. mailako proben aurka. Hona egoera konplexuaren nondik norakoak.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA