Fermin Murua eta Gregorio Zuaznabar : “Esnearen prestigioa indartu behar da, bere onurak mahai gaineratuz”

  • Altzoko baserritarra da Fermin Murua eta Anoetakoa Gregorio Zuaznabar, biak ere Gipuzkoako Tolosaldean. Elkarrekin sortu dute Behieko esnea, yogurrak eta gazta ekoiztu eta saltzeko.

Etxalde
2015eko apirilaren 20a
Gregorio Zuaznabar eta Fermin Murua elkartu dira Behieko izenarekin esnea, yogurra eta gazta ekoiztu eta saltzeko. (Argazkia: Laborari)

Zer nolako etxaldeak dituzue?

Gregorio: Nik zortzi esne behi ditut eta baratzea, ekologikoan biak.

Fermin: Ni 20 esne behiren bueltan ibiltzen naiz, eta babarruna ere egiten dugu. Bakoitzak bere etxaldea du eta bere bezeroak. Gero Behiekon elkarrekin transformatu eta komertzializatzen dugu, esne pasteurizatua eta jogurtak. Momentu honetan dena saltzen dugu, baina sasoiak izaten dira bai salmentetan eta baita behien produkzioan. Idiazabal herriko baserritar batek, Josebak, gazta egiteko esnea ematen digu. Eta sobratzen denean, batzuetan, kooperatibara eramaten dugu.

Nola sortu zen proiektu hunen ideia?

G: Hasi ginen duela sei urte. Biok ibiltzen ginen salmenta zuzenean esne gordinarekin eta biok pentsatzen genuen urrats bat eman beharra genuela. Pasteurizazioa zen orduan asmoa eta bakoitzak berean inbertsioak egin beharrean, aukera izan zen biok batera egitea, bai transformazioa eta salmenta ere bai.

Biok bakarrik moldatzen zarete?

F: Behiekon langile bat daukagu egun osorako eta beste bat egun erdirako.

Esne gordina garai batean asko saltzen zen. Momentu huntan zein da egoera?

F: Orain ere saltzen dugu eta pasteurizatuarekin hasi ginenean sorpresa pixkat ere hartu genuen, bada jendea lehenago esne gordina hartzen zuena eta orain ere jarraitu nahi duena esne gordinarekin.

G: Oraindik bada jendea esne gordina nahi duena. Badago diferentzia bat. Jende bat badago horretara ohituta, esaten dute gordina nahi dutela egosteko, gaina kentzeko, pastela egiteko... Azken bolada honetan ari zaizkigu deitzen, esne gordinaren onuragatik.

Aspaldian entzuten da esnea adin batetik aintzina txarra dela...

Esnearen inguruan iritzi asko dago. Guk ez daukagu horren inguruan hainbesterako ezagutza, baina EHKolektiboaren baitan egin genuen azkenengo bileran landu genuen gaietako bat esnearen prestigioa indartu beharra izan zen, esnearen baloreak mahai gaineratzea. Esnearen inguruko kultura galtzen ari da aspaldiko urteetan, gauza batzuk ahaztuta gelditzen ari dira.

Saltzerako orduan, nola dago egoera?

Asko landu behar da. Krisiaren kontuarekin, gure kasuan gure esnea hartzen duenak uste dut argi daukala kalitatea nahi duela. Eta lehentasuna zeri ematen diozun ere kontuan hartu behar da eta gure bezeroak azken batean lehentasuna ematen dio elikadurari. Jende horrek ez du soilik esnea erosten, hemengo baserritarrari ere laguntzen dio.

Esnearen merkatua oso zaila da, esne klase asko dago eta jendea ez dago ohituta esne gordinera edo pasteurizatura. Nik uste gure erronka egunero kontsumituko duen jendea errekuperatzea dela.

Zuek zenbatean saltzen duzue litroa?

Euro 1 eta 1,20 artean. Saltegietan euro batean eta makinan edo zuzenean 1,20. Makinan ez ezik, etxez etxe ere saltzen dugu, tabernetan, jatetxeetan, okindegietan, kontsumo taldeak ere baditugu, eskolak ere bai (jogurtak batik bat), enpresaren batera ere eramaten dugu...

Eskoletako menuan baserrietako menua sartzea inportantea eta aurrerapausu handia litzateke…

Hemen azkenengo urteetan lan handia egin da horren inguruan Ekolapikoren bitartez. Urte batzuetan diru bat egon da hori sustatzeko eta esan beharra dago guretzako positiboa izan dela, azkenean badaudelako haurtzaindegi batzuk eta ikastola batzuk proiektu horretan sartu direnak. Landu beharreko gaiak dira.

Zuen hazkuntzetan, ze erabilera mota egiten duzue?

Etxe ondoko belardiak larrean erabiltzen ditugu. Urtean behin garbitu egin behar izaten dira, behiek ez dutelako ondo garbitzen. Beste sailetan, falta bada eguneroko belarra ekartzen dugu. Udaberrian bola batzuk ensilatzen dira, hemen belarra ontzeko giro gutxi egiten duelako, eta gero ondu egiten dugu ahal den guztia. Gure alimentazioaren oinarria etxean ekoiztutakoa izaten da. Inportantzia handia du ganadua larretzeak. Pentsua Olaberriako kooperatibatik erosten dugu eta osatzeko forraje piskat ere hartzen dugu, alpapa.

Ze pentsu mota izaten da?

Normalean garagarra, ilarra eta artoaz egindako pentsua izaten da. Beti ez da berdina izaten, kooperatibak duenaren arabera aldatu egiten da. Esnetan dauden behiei ematen zaie, daukaten produkzioaren arabera. Gehienera 4-5 kilo hartzen dute.

Ekoizpen aldetik, ze kopurutan ibiltzen zarete behiko?

G: Nik parda alpinak edo suizak dauzkat. Nire media laktazioko 5.000 litro azpitik ibiliko da.

F: Nik frisoiak eta suiza batzuk ere baditut, horregatik altuxeagoa da media, 5.500tik goraxeago.

Zergatik suizak?

Ganaderitza ekologikoan garrantzitsua da ganadua sano edukitzea, gutxi eritzea. Abereen rustizidadea inportantea da. Parda alpina animalia lasaia da eta esne oso ona ematen du. Ez du esne asko ematen, baina oso arazo gutxi izaten ditu, erditze onak izaten ditu, herren gutxi... Guretzako oso inportantea da daukagun animali hori rustikoa izatea.

Azken urteetan agroekologiaren inguruan EHKolektiboa edo Etxalde bezalako mugimenduak sortu dira. Lurrari lotutako nekazaritzaren aldeko apustua indarra hartzen ari da?

Orain dela hiru bat urte proiektu bat lantzen hasi zen nekazaritza ekologikoko marka bat ateratzeko Euskal Herri osoan, hori guztia hausnartzeko. Hor inguruan mugitzen direnak kezkatuta daude, Europatik nekazaritza ekologikoaren inguruko araudi aldaketak daudelako. Nekazaritza industriala mesedetzeko aukerak ikusten dira hor. Horretan ibili garenok ikusten dugu irizpide batzuen beharra, lurrari lotutako nekazaritza bat, ganaduaren elikadura etxaldean bertan sortutakoa izatea gehienbat, erosi behar den pentsua edo zereala ingurukoa izatea (Arabakoa edo Nafarroakoa), salmenta ere ingurukoa izatea eta gure ingurukoentzako ekoiztea eta nekazaritzaren paper sozial hori berreskuratzea, lanpostu duinak izatea nekazarientzako eta baserri handiei ordez baserri txikiei balorea ematea.

Kanal honetan artxibatua: Lehen sektorea

Lehen sektorea kanaletik interesatuko zaizu...
2017-12-17 | Jabi Zabala
"Europako arrantza kuotak zientziak dioenaren gainetik erabakitzen dira gehiegitan"

Itsas zientzietan lizentziatua eta duela urtebetetik Ekologistak Martxan taldeko Espainiako Estatuko arrantza arduraduna da Eneko Aierbe donostiarra. Arrantza jasangarria lortzeko eta Europar Batasunak arrainen berreskurapenerako ezarritako epeak betetzeko kanpaina egiten ari da azkenaldion. Egunotan –elkarrizketa hau egin ondoren– Bruselan erabaki diren gehienezko arrantza kopuruek epe horiek baldintzatuko dute.


2017-12-14 | Laborari
"Erakutsi nahi dut etxalde tipi batean bizitzen ahal dela"

Gamere-Zihigan (Zuberoa) sortua, Benoit Tauzin gazteak hargintzan zeukan lanbidea utzi du Zalgizeko baserri bat bere gain hartzeko. Ardi hazkuntzan hasi da, neguan haranean mantendurik udan artaldea mendietako larretan edukitzeko. Laster euskal arrazako txerriekin ere hastekoa da.


21 urte nahikoa dira! MME nekazaritzatik kanpora!

Merkataritzaren Munduko Erakundea eta Elikadura Burujabetza kontzeptu antagonikoak dira. Lehenbizikoaren helburua da urratsez urrats mundu osoan merkatu “libre” bat eraikitzea, baita nekazaritzan ere, ekoizpena oztoporik gabe eramateko munduko leku batetik bestera, produkzio-kostu txikienak dituen tokian kokatuz. Horren ondorioz, munduko eskualde bakoitza espezializatu egiten da bere testuinguruan merkeena den ekoizpena egiten. Lehiaketa horretan, ikuspegi sozialak, lokalak,... [+]


2017-12-13 | Miren Osa Galdona
Europar Batasunak %12 jaitsi du legatzaren arrantza kuota

22 orduz negoziatzen egon ondoren, 2018ko arrantza kuotak finkatzeko akordioa lortu dute EBko 28 herrialdeetako buruzagiek. Hasiera batean Bruselaren asmoa legatzaren arrantza kuota %30 jaistea zen. Azkenean jaitsiera urriagoa izan da eta %12 izatea adostu dute.


2017-12-12 | Laborari
"Kafe instalazioa" antolatu dute Saran, gazteek laborantzaz hitz egiteko tertulia

ELB sindikatuko Gazte Taldeak "Kafe instalazioa" ekitaldien edizio berri bat antolatu du, ostegunean Saran burutuko den saiotik abiatuta. Laborantzaren egunerokoaz errazkiago mintzatzera ekartzen dituzte gazte eta ez hain gazteak, eskualdeka antolatutako sei hitzaldiotan.


2017-12-07 | ARGIA
Aguxtin Errotabeherek aurkeztu du Jean Errekart, Amikuzeko paisaia aldatu zuen politikaria

Aguxtin Errotabeherek Jean Errekart Amikuzeko politikari famatuaren biografia plazaratu berri du: "Jean Errecart: la gran mutation". Euskal Irratietan Goiz Berri saioan egindako elkarrizketan egileak laburbildu du Iparraldeko eta bereziki Amikuzeko ekonomian eta gizartean hain arrasto sakona utzi zuen gizonaren bizitza.


Laborariok, animalien ongizatea zaintzen aintzindari

Hortxe ditugu zain arditegiko aska puntetan gatuak, noiz beteko diegun gatilua, bildotsek utzi esne ondarrak deizten ari garelarik ardieri. Ez ditugu perekatzen guk gatuak, ezin erran maite ditugunik eta nork daki haiek maite gaituztenik?


2017-12-04 | Irulegiko Irratia
Lehen arno merkatua ontsa iragan da Donibane Garazin

Irulegiko arno sormakaren ezagutzeko jende andana pollita bildu da Donibaneko merkatu estaldian.


2017-12-01 | Jon Torner Zabala
Donostiako Sagardo Apuruak uztartuko ditu garai bateko ohiturak eta gaur egungo joerak

Abenduaren 6tik 10era bitartean egingo da Donostiako IV. Sagardo Apurua, Gipuzkoako Sagardogileen Elkarteak antolatuta. Boulevardean baserri-sagardotegi zahar bat berreraikiko dute, eta bertan egingo dira egitarauak jasotzen dituen ekitaldietako asko.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude