Fermin Murua eta Gregorio Zuaznabar : “Esnearen prestigioa indartu behar da, bere onurak mahai gaineratuz”

  • Altzoko baserritarra da Fermin Murua eta Anoetakoa Gregorio Zuaznabar, biak ere Gipuzkoako Tolosaldean. Elkarrekin sortu dute Behieko esnea, yogurrak eta gazta ekoiztu eta saltzeko.

Etxalde
2015eko apirilaren 20a
Gregorio Zuaznabar eta Fermin Murua elkartu dira Behieko izenarekin esnea, yogurra eta gazta ekoiztu eta saltzeko. (Argazkia: Laborari)

Zer nolako etxaldeak dituzue?

Gregorio: Nik zortzi esne behi ditut eta baratzea, ekologikoan biak.

Fermin: Ni 20 esne behiren bueltan ibiltzen naiz, eta babarruna ere egiten dugu. Bakoitzak bere etxaldea du eta bere bezeroak. Gero Behiekon elkarrekin transformatu eta komertzializatzen dugu, esne pasteurizatua eta jogurtak. Momentu honetan dena saltzen dugu, baina sasoiak izaten dira bai salmentetan eta baita behien produkzioan. Idiazabal herriko baserritar batek, Josebak, gazta egiteko esnea ematen digu. Eta sobratzen denean, batzuetan, kooperatibara eramaten dugu.

Nola sortu zen proiektu hunen ideia?

G: Hasi ginen duela sei urte. Biok ibiltzen ginen salmenta zuzenean esne gordinarekin eta biok pentsatzen genuen urrats bat eman beharra genuela. Pasteurizazioa zen orduan asmoa eta bakoitzak berean inbertsioak egin beharrean, aukera izan zen biok batera egitea, bai transformazioa eta salmenta ere bai.

Biok bakarrik moldatzen zarete?

F: Behiekon langile bat daukagu egun osorako eta beste bat egun erdirako.

Esne gordina garai batean asko saltzen zen. Momentu huntan zein da egoera?

F: Orain ere saltzen dugu eta pasteurizatuarekin hasi ginenean sorpresa pixkat ere hartu genuen, bada jendea lehenago esne gordina hartzen zuena eta orain ere jarraitu nahi duena esne gordinarekin.

G: Oraindik bada jendea esne gordina nahi duena. Badago diferentzia bat. Jende bat badago horretara ohituta, esaten dute gordina nahi dutela egosteko, gaina kentzeko, pastela egiteko... Azken bolada honetan ari zaizkigu deitzen, esne gordinaren onuragatik.

Aspaldian entzuten da esnea adin batetik aintzina txarra dela...

Esnearen inguruan iritzi asko dago. Guk ez daukagu horren inguruan hainbesterako ezagutza, baina EHKolektiboaren baitan egin genuen azkenengo bileran landu genuen gaietako bat esnearen prestigioa indartu beharra izan zen, esnearen baloreak mahai gaineratzea. Esnearen inguruko kultura galtzen ari da aspaldiko urteetan, gauza batzuk ahaztuta gelditzen ari dira.

Saltzerako orduan, nola dago egoera?

Asko landu behar da. Krisiaren kontuarekin, gure kasuan gure esnea hartzen duenak uste dut argi daukala kalitatea nahi duela. Eta lehentasuna zeri ematen diozun ere kontuan hartu behar da eta gure bezeroak azken batean lehentasuna ematen dio elikadurari. Jende horrek ez du soilik esnea erosten, hemengo baserritarrari ere laguntzen dio.

Esnearen merkatua oso zaila da, esne klase asko dago eta jendea ez dago ohituta esne gordinera edo pasteurizatura. Nik uste gure erronka egunero kontsumituko duen jendea errekuperatzea dela.

Zuek zenbatean saltzen duzue litroa?

Euro 1 eta 1,20 artean. Saltegietan euro batean eta makinan edo zuzenean 1,20. Makinan ez ezik, etxez etxe ere saltzen dugu, tabernetan, jatetxeetan, okindegietan, kontsumo taldeak ere baditugu, eskolak ere bai (jogurtak batik bat), enpresaren batera ere eramaten dugu...

Eskoletako menuan baserrietako menua sartzea inportantea eta aurrerapausu handia litzateke…

Hemen azkenengo urteetan lan handia egin da horren inguruan Ekolapikoren bitartez. Urte batzuetan diru bat egon da hori sustatzeko eta esan beharra dago guretzako positiboa izan dela, azkenean badaudelako haurtzaindegi batzuk eta ikastola batzuk proiektu horretan sartu direnak. Landu beharreko gaiak dira.

Zuen hazkuntzetan, ze erabilera mota egiten duzue?

Etxe ondoko belardiak larrean erabiltzen ditugu. Urtean behin garbitu egin behar izaten dira, behiek ez dutelako ondo garbitzen. Beste sailetan, falta bada eguneroko belarra ekartzen dugu. Udaberrian bola batzuk ensilatzen dira, hemen belarra ontzeko giro gutxi egiten duelako, eta gero ondu egiten dugu ahal den guztia. Gure alimentazioaren oinarria etxean ekoiztutakoa izaten da. Inportantzia handia du ganadua larretzeak. Pentsua Olaberriako kooperatibatik erosten dugu eta osatzeko forraje piskat ere hartzen dugu, alpapa.

Ze pentsu mota izaten da?

Normalean garagarra, ilarra eta artoaz egindako pentsua izaten da. Beti ez da berdina izaten, kooperatibak duenaren arabera aldatu egiten da. Esnetan dauden behiei ematen zaie, daukaten produkzioaren arabera. Gehienera 4-5 kilo hartzen dute.

Ekoizpen aldetik, ze kopurutan ibiltzen zarete behiko?

G: Nik parda alpinak edo suizak dauzkat. Nire media laktazioko 5.000 litro azpitik ibiliko da.

F: Nik frisoiak eta suiza batzuk ere baditut, horregatik altuxeagoa da media, 5.500tik goraxeago.

Zergatik suizak?

Ganaderitza ekologikoan garrantzitsua da ganadua sano edukitzea, gutxi eritzea. Abereen rustizidadea inportantea da. Parda alpina animalia lasaia da eta esne oso ona ematen du. Ez du esne asko ematen, baina oso arazo gutxi izaten ditu, erditze onak izaten ditu, herren gutxi... Guretzako oso inportantea da daukagun animali hori rustikoa izatea.

Azken urteetan agroekologiaren inguruan EHKolektiboa edo Etxalde bezalako mugimenduak sortu dira. Lurrari lotutako nekazaritzaren aldeko apustua indarra hartzen ari da?

Orain dela hiru bat urte proiektu bat lantzen hasi zen nekazaritza ekologikoko marka bat ateratzeko Euskal Herri osoan, hori guztia hausnartzeko. Hor inguruan mugitzen direnak kezkatuta daude, Europatik nekazaritza ekologikoaren inguruko araudi aldaketak daudelako. Nekazaritza industriala mesedetzeko aukerak ikusten dira hor. Horretan ibili garenok ikusten dugu irizpide batzuen beharra, lurrari lotutako nekazaritza bat, ganaduaren elikadura etxaldean bertan sortutakoa izatea gehienbat, erosi behar den pentsua edo zereala ingurukoa izatea (Arabakoa edo Nafarroakoa), salmenta ere ingurukoa izatea eta gure ingurukoentzako ekoiztea eta nekazaritzaren paper sozial hori berreskuratzea, lanpostu duinak izatea nekazarientzako eta baserri handiei ordez baserri txikiei balorea ematea.

Kanal honetan artxibatua: Lehen sektorea

Lehen sektorea kanaletik interesatuko zaizu...
2017-10-12 | Errigora
Zubigintza Errigoran
MULTIMEDIA - erreportajea

"Zubigintza amildegiak gurutzatzeko artea da. Bizkarrez dauden munduak elkarri begira jartzekoa. Ertza abiapuntu bihurtzekoa. Alegia egia egitekoa. Horixe da, hain zuzen, Errigoraren langintza: zubiak eraikitzea".


"Argi utzi dugu gure feminismoa nekazariena eta herritarra izango dela"

La Vía Campesina mugimenduak mende laurdena darama martxan eta uztailean Euskal Herrian egin zuen bere ibilbideko zazpigarren kongresua. Derion bildu ziren munduko hamaika txokotako nekazarien ordezkariak, tartean, Francisca “Pancha” Rodriguez txiletarra, emakume eta nekazarien babeslea. Herrion kontzientzien gainean zama handia dagoela uste du, eta ez du erronka handia gutxietsi nahi, baina Pinocheten diktaduraren aurka borrokatu zenak oraindik ez du itxaropenik galdu.


2017-10-08 | Garazi Zabaleta
Denda ekologikoz gain gizarte eragile

Ordiziako produktu ekologikoen denda txikia da Goierriko Baratza, duela 13 urte bi kideren artean sortua. “Hastapen hartan ez zegoen egungo eskaintzarik produktu ekologikoetan, eta ikusi genuen bazegoela modu horretako denda irekitzeko aukera”, azaldu du Danel Etxeberria Pascual kideak. Hasieratik bi kideek garbi zuten, ordea, negozio hutsetik haragoko proiektua izanen zela abiatutakoa. Kontsumo ekologikoaren gaia gizarteratzeko lan aktiboa eginen zutela, alegia.


2017-10-06 | Etxalde
Baserritarrak kexu dira sagarraren prezioak tamalgarri izaten jarraitzen duelako

Sagardoaren Jatorri Izendapenak aukera itzelak ematen dituen tresna den arren, Euskal Sagardoa martxan jarri zenetik bildu den lehen uztan sagarraren prezio tamalgarriak mantendu dira.


2017-10-03 | ARGIA
Mobilizazioak Euskal Herrian, Kataluniarekin elkartasunez

ELA, LAB, ESK, Steilas, Hiru, EHNE eta Etxalde sindikatuek deituta, elkarretaratze eta manifestazioak egingo dira gaur Hego Euskal Herrian, Kataluniari elkartasuna adierazteko. Halaber, gaueko 22:00etan kazeroladak egingo dira.


2017-09-26 | ARGIA
Gasteizko ARGIA Eguneko bazkarirako txartelak jadanik salgai

Urriaren 7ko herri bazkarian bertako jaki ekologikoekin osatutako menua izango da aukeran Gasteizko Landatxo kirol gunean; eta kafearen ostean Mirari Martiarenaren monologo umoretsua. Erreserbatu tokia lehenbailehen.


2017-09-24 | Jakoba Errekondo
Barrikakada urte

Jende askoren galdera da urteen poderioz zergatik edari batzuk aldatzen diren eta beste batzuk ez. Erantzuna motza eta zehatza da, baina bide luzeak ireki eta era askotara loratzen direnetan barrena gozatzeko aukera ematen du. Erantzuna motzean: hartzitzen diren edariak etengabe aldatzen joango dira (sagardo, ardo...), garapen horretan ondu, hobetu, mindu, ozpindu... Denetik gerta daiteke. Hartzitu ordez, egosi eta irakinarazitako edarietan (destilatuak, patxarana...) behin botilaratuz gero ez... [+]


Parisko azken baserriek ez dute hil nahi itota alferrikako hormigoitan

Paris inguruetan desafio itzela jokatzen da hilabeteotan. Alde batetik munduko bi enpresa talde indartsuenetakoak 3.100 milioi euroko negozioa errematatu nahian. Bestetik, 26.000 biztanleko Gonesse herria, hiriburuaren azpiegitura eta zerbitzuz dagoeneko gainezka egonik bere azken soro emankorretatik 300 hektarea gal ditzakeena, etxalde, nekazari eta guzti. Notre Dame des Landeseko ZADaren ondoan, apuntatu EuropaCity izena alferrikako proiektu erraldoien artean.


Bertakoa eta globala

Jesus Mari Gonzalez Martinez eta Angela Linskey Abaltzisketako "Naera Haundi" baserrian bizi dira. Produktu ekologikoak (mermelada, esaterako) produzitzen zituzten duela gutxi arte. Ekoizleek 65 urte betetzean diru-laguntzak eteten zaizkiela-eta, ezin izan diote lanari eutsi. Iritzia plazaratu du horren inguruan.


2017-09-04 | Unai Brea
Bayerrek Monsanto erostea zer ondorio izan dezakeen ikertu nahi du Europak

Europako Batzordeak iragarri du sakon aztertu nahi duela Bayer konpainiak Monsanto erosteak kalterik egingo ote dion pestiziden eta hazien merkatuari. Bruselak adierazi du fusio-operazioa burutzeak bi arlo horietako munduko enpresarik handiena sortuko lukeela, eta horrek lehiakortasuna gutxitzeko arriskua dakarrela.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude