Independentzia 2029an, matematikoki

  • Figueres (Girona), 1947ko urtarrilaren 22a. Alexandre Deulofeu (1903-1978) farmazialari eta matematikaria Frantziako erbestealditik itzuli zen. 1936ko Gerran Figuereseko alkate errepublikarra izaki, 1939ko otsailean ihes egin zuen. Itzultzean, berriro ere botikan hasi zen lanean, baina ez zuen baztertu gaztetatik zeukan beste grina, historia matematikaren bidez aztertzea.

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2018ko uztailaren 01a
Alexandre Deulofeu farmazialaria zen ogibidez, baina botika-ostean historia landu zuen eta etorkizuna aurreikusten lagunduko zion teoria ziklikoa formulatu. (arg: Liberis liber)
Alexandre Deulofeu farmazialaria zen ogibidez, baina botika-ostean historia landu zuen eta etorkizuna aurreikusten lagunduko zion teoria ziklikoa formulatu. (arg: Liberis liber)

“Historiaren matematika” izeneko teoria garatu zuen. Oswald Spengler eta Arnold J. Toynbee-ren pentsamoldearen ildotik, zibilizazioen izaera ziklikoa aldarrikatu zuen, baina bi horiek baino zehaztasun matematiko handiagoz hornitu zuen ideia hori. 1951n La matemàtica de la història liburuan laburbildu zuen bere  teoria, baina orotara 23 liburuki idatzi zituen gaiaren inguruan –eta hil zenean oraindik bukatu gabe zuen obra mardula–.

Deulofeuren kalkuluen arabera, zibilizazioek 5.100 urte irauten dute gutxi gorabehera, eta 1.700 urteko hiru alditan banatuta zeuden. Inperioek aldiz 550 urteko iraupena dute batez beste. Ziklo orokor horiez gain, jakina, kalkulu xeheagoak ere egin zituen eta horrek etorkizunean gertatuko zenari buruzko hainbat aurreikuspen egiten lagundu zion.

Baina akademiko garaikideek ez zuten ikerlari seriotzat jo. Deulofeuren biloba Juli Gutierrez izan da orain arte aitonaren lana errebindikatu duen bakanetakoa eta hark kontatzen du Deulofeuk nola bidali zion bere lehen liburuaren ale bat Jaume Vicens Vives historialari ezagunari. Historialariak Deulofeuren lana mespretxatu zuen eta botikara itzultzeko esan zion. “Ostrazismo horrek min handia eman zion”, dio Gutierrezek, eta historiako gradua ikastea erabaki zuela gaineratzen du, “historialariekin maila berean eztabaidatu ahal izateko”.

Gerora Alexandre Deulefeuren hainbat aurreikuspen beteko ziren pixkanaka. Sobietar Batasuna noiz desegingo zen asmatu zuen, Jugoslavia zatikatuko zela ere bai, edota Alemania berriro batu eta indartuko zela. Baina, hil ondoren ere, aditu gutxik aitortu zioten meritua. Horietako bat da Enric Pujol historialaria. “Eremu akademikoan teoria ziklikoak gutxiesten dira. Lan enpirikoa balioesten da, ez lan filosofikoa. Deulofeuren ekoizpen intelektuala oso interesgarria da eta bere tokia merezi du historiaren filosofian. Egin zituen aurreikuspenak betetzen diren ala ez gutxienekoa da”.

Baina azken aldiz botikariaren aurreikuspen batek interesa piztu du askoren artean eta haientzat Deulofeuk esandakoa betetzea ez da gutxienekoa. Espainiar Inperioak –hala esaten zion berak– bost mende eta erdiko zikloa beteko du 2029an eta berau osatzen duten herriak aske izango dira orduan.

Hortaz, Figueresko botikariaren teoriari helduz gero, ez dago soilik gure esku, matematikaren esku ere badago.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Katalunia independentziarantz kanaletik interesatuko zaizu...
Carles Puigdemont i Casamajó
"Gutxietsi egin genuen Espainiaren izaera autoritarioa"

Hamabi urte joan dira azkenekoz berarekin izan ginenetik. Belgikako Waterloora bidean irudi asko datozkigu burura arrapaladan: Puigdemont kazetaria, prozesuaren ilusio, indar eta etsipenekoak, Corrandes d’exili haren oihartzun mingotsak –“ez naiz herriminez hilko, herriminez biziko naiz”–, Espainiaren mendekua… Wellingtonek Napoleon garaitu zuen zelai haien ondoan ireki zaizkigu Kataluniako Etxearen ateak eta Kataluniako Gobernuko lehendakariak beso zabalik... [+]


2019-01-09 | Uriola.eus
Jordi Borrās fotokazetaria Bilbon izango da 'Dies que duraran anys' liburua aurkezten

Hurrengo larunbatean, urtarrilaren 12an, Alternatibak Bilboko Hika Ateneora eramango du Jordi Borràs fotokazetariaren Dies que duraran anys (Urteetan iraungo duten egunak, Ara Llibres, 2018) liburuaren aurkezpena.


2019-01-03 | Iņigo Igartua
Jordi Sánchez: "Erronka berriei aurre egiteko urriaren 1eko batasuna beharrezkoa da"

Independentismoaren batasunerako deia egin du eta "polemika antzuak" saihestu nahi ditu.


2018-12-28 | Igor Susaeta
Desobedientziagatik auzipetutako seiak Katalunian epaituko dituzte

Prozesu subirano zalearen aurkako epaiketa “arintzeko” banatu du kausa Auzitegi Gorenak. Defentsen argudioak baztertuta, Gorenak berretsi du berari dagokiola matxinadagatik auzipetutakoak epaitzea.


2018-12-23 | Oier Zeberio
A-21eko independentisten mobilizazioak Bartzelonan
Katalunia, estrategia aldaketaren lekuko?

Asko ziren aurreko astean ostiralean Katalunian konfrontazio politikoko garai berri hasiko zela uste zutenak. Zenbait sektoretan (ezker independentistako taldeetan), tentsio egoera soma zitekeen, eta azken urteetan Bartzelonan bizi izan den egunik gogorrena bizitzeko esperantza eta beldurra aurrikusten ziren. Militantzia esparrutik kanpoko pertsona askok ere, zerbait berria, erradikalagoa eta zentzu batean behintzat bortitzagoa zetorrela uste zuten. Tentsioa nabaria zen.


Bi aldeen arteko tentsioa baretzeko balio duen bilera

Kataluniarekiko “gatazka” bat dagoela onartu dio Sanchezek Torrari atzo egindako bileran. Negoziaziorako bidea ireki dute. Independentistek hainbat ekintza antolatu dituzte gaurko, Bartzelonan egingo den Ministroen Kontseilua arbuiatzeko.


2018-12-20 | Iņigo Igartua
Carles Riera: "Estatuak indarkeriaz jokatzen badu, desobedientzia zibilarekin eta mobilizazio jendetsuarekin erantzungo dugu"

Carles Riera CUPeko diputatuak abenduaren 21ean Bartzelonan egingo den Ministro Kontseilua izan du hizpide besteak beste, Kaos en la red atari digitalean egin dioten elkarrizketan. Pasarte batzuk euskaratu ditugu.


Independentistek batera egingo diote aurre Espainiako Ministroen Kontseiluari Bartzelonan

Espainiako Ministroen Kontseilua Bartzelonan bilduko da abenduaren 21ean. Manifestazio “masiboa” deitu dute independentistek, eta egun berean Pedro Sanchezek Quim Torrari biltzeko eskatu dio Kataluniako hiriburuan.


2018-12-10 | Iņigo Igartua
Bi eguneko barauarekin Quim Torra presidenteak bat egin du preso gose grebalariekin

Quim Torra Generalitateko presidenteak 48 orduko baraualdia hasi du igandean Kataluniako lau buruzagi independentisten gose grebarekin elkartasuna adierazteko, Kataluniako Generalitateak iragarri duenez.


2018-12-09 | Santi Leoné
GAIZKI ERRANKA
Lau indiar eta desinfektatzaile pixka bat

Duela ez hainbertze, Espainiako telebistaz telebista ibili zen, nazionalismo katalanaren oinarri ahulak agerian uzten. Hala iragartzen zuten: “Josep Borrellek bi minutuan desegiten ditu independentismoaren argudioak”. Edo beharbada minutu batean zen: zenbaki horrekin adierazi nahi izaten zen lana erraza zela, eta, eraitsi beharreko argudioak, munta gutikoak.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude