Natza Farré. Umorea salbazio

"Susmo txarra hartzen diot abenduaren 21ari"

  • Kazetaria, gidoilaria eta idazlea da Natza Farré (Bartzelona, 1972). 2009an Rac1 irrati katalana La competència umore irratsaioaz erditu zenetik, gidoilarietako bat da. Iaz argitaratu zuen bere bigarren liburua, Mikrouhin labeetarako feminismo ikastaroa, Katalunian salduenetako bat.

Saioa Baleztena @SaioB
2017ko abenduaren 24a
“Entzule gehienek eskertzen dute umorea euren etxeetara eramatea, baina Katalunian sentiberatasuna zabalduago dago orain eta tarteka kritikaren bat jaso dugu. Adibidez, gobernu erdia atxilotu eta biharamunean horren izkirimiriak egiteagatik”. (Arg.: Jordi
“Entzule gehienek eskertzen dute umorea euren etxeetara eramatea, baina Katalunian sentiberatasuna zabalduago dago orain eta tarteka kritikaren bat jaso dugu. Adibidez, gobernu erdia atxilotu eta biharamunean horren izkirimiriak egiteagatik”. (Arg.: Jordi Borrās)

Katalunia salbuespen egoeran murgilduta dago. Nola bizi duzu?

Kazetaria naizen aldetik, interes handiarekin bizi dut Kataluniako testuingurua, baina, herritar gisa, ezinegonez lepo. Pentsa ni ez naizela orain ugaritu diren independentista iritsi berri horietako bat. Ni betiko independentisten labekadakoa naiz. Baina institutuko garaian lau katu ginela kontuan hartuta, orain nagusitu den mobilizazioa ikustea kitzikagarria da. Zoritxarrez Espainiako Gobernuaren gupidagabetasunak kezkatuta gaitu.

Nola aurreikusten dituzu Mariano Rajoyk deitu dituen bozak?

Oraindik ere azaldu behar didate zer gertatzen ari den, nik ez baitut ulertzen. Inposaketak beti haserrearazi nau. Norbaitek azaldu beharko dit noizbait, 2015eko irailaren 27an eta pasa den urriaren 1ean bozkatu nuenak zergatik ez duen ezertarako balio izan. Gure bozak orain arte ez dira errespetatu, eta nork bermatzen du hirugarren hitzordu honetako emaitzak errespetatuko direnik? Susmo txarra hartzen diot abenduaren 21ari.

Zer gertatuko da biharamunean?

Nazioarteko bitartekotasunik ez badago, orain arte gertatutakoa berretsiko da: Rajoyren gobernuak Espainiaren batasunaz hitz egingo du bakarrik, eta hortik haratago doan guztiari ateak itxiko dizkiote. Beraz, errepresioa mugarik gabe luzatuko da.

Kontuak kontu, umorearen bidetik jarraitzen duzu Rac1-en. Zaila da une beltzetan umorea egitea?

Zaila da, baina ez hainbeste gertatzen denagatik, baizik eta jendeak egoera bizi duen moduagatik. Bederatzi urte daramatzagu saio hau egiten, eta noski, pertsonalki bizitzako kapitulu gogorrenetan ere buru-belarri aritu naiz: goizean goiz saioa egiten nuen eta arratsaldean hiltzear zen lagun batekin nintzen, adibidez. Hori hala da eta ez dago besterik. Orain gertatzen dena da sentiberatasuna zabalduago dagoela. Entzule gehienek eskertzen dute umorea euren etxeetara eramatea. Baina tarteka kritikaren bat jaso dugu. Adibidez, gobernu erdia atxilotu eta biharamunean horren izkirimiriak egiteagatik.

Umorea zure bizitzako hainbat alorretan agertzen da. Baita iaz publikatu zenuen Mikrouhin labeetarako feminismo ikastaroa liburuan ere. Feminismoaren osasuna hobetu al da?

Kontzientzia berriak esnarazten ari gara eta, hein batean, independentismoarekin gertatu denaren antzeko zerbait pasa dela esango nuke, puztu da azken urteetan. Tira, liburua katalanez idatzi nuen, diskretua da, eta urte bakarrean sei edizio egin ditugu. Matxismoak berezkoa zuen isiltasuna hautsi dugu eta borrokarik garrantzitsuenen lehen urratsa hori da.

Uste al duzu feminismoa matxismoa baino okerrago ikusita dagoela gure gizartean?

Zalantzarik gabe. Hori da gure gizarteko paradoxarik handienetako bat. Estereotipoek mugitzen dute gizartea, eta feministak itsusi eta erotzat hartzen dira oraindik. Zorionez errealitatea estereotipoetatik haratago doa. Baina etsigarria da mendetan iraun duen gaitz kroniko hau XXI. mendean salatzen ibili behar izatea.

Kazetaria zara. Uste duzu komunikabideok indartzen ditugula aipatzen dituzun estereotipo horiek?

Noski. Zorionez telebistarik gabe bizi naiz. Baina lehengo egunean ikusi egin nuen, eta konturatu nintzen garbiketa produktuak oraindik ere emakumeekin lotzen dituztela bakarrik. Tira, estereotipoen kontrako borroka nekagarria da.

Politikarien artean parekotasunetik gertuago gauden arren, komunikabideetan gehiago dira beti gizonezkoak. Zergatik?

Ez dago aldagai bakarra. Telebistetan, adibidez, gizonezkoak meharrak, potoloak, ederrak zein itsusiak izan daitezke. Emakumezkoak ez. Zoragarriak izan behar dute, gehienetan. Hori berez bada muga bat. Baina ez hori bakarrik; niri pasa izan zait, saioren batera joateko deitu didatela eta, hamaika arrazoi tarteko, ez zaidala bateragarria izan. Gauean bada, adibidez, emakume askok ezetz esan behar izaten dute seme-alabak izanik afaltzeko ordua delako. Besteak beste, etxeko lanak emakumeok egiten ditugulako gehiago oraindik. Tira, gizonezkoek, oraindik ere, malgutasun handiagoa izaten dute.

Kataluniako hainbat telebista katetako mahai-inguruetan aritzen zinen lehenago. Zergatik utzi zenuen?

Ez nintzelako eroso sentitzen. Telebista zein irrati mahai-inguruen formatua birplanteatu beharko litzateke, ez baitu argudioak behar bezala garatzen uzten, eta beraz, herrenka ibiltzen zara behin eta berriz azaldu nahi duzuna ezin izan duzulako bukatu. Larrituta joaten nintzen lotara, egiten nuenarekin gustura ez negoelako. Zutabeak idatzita hobeki sentitzen hasi nintzen eta horretan nabil. Agian asoziala naizenez idatziz hobeto nago –barrez–.

Ezkor baina iraunkor

“Feminista eta independentista naiz, nahiz eta borroka bakarra aukeratu beharko banu, feminismoari eutsiko niokeen, zalantzarik gabe. Bizitzaz, munduaz eta gizadiaz, orokorrean, ikuspegi apokaliptikoa dut eta, betidanik, ezkortasunetik bizirik ateratzeko bidea izan da niretzat umorea. Testuingururik beltzenetan ere, barrutik ateratzen zaizun ezaugarria da umorea. Beraz, ogibide guztietan bezala teknikak ikasi daitezkeen arren, esango nuke umorea egiten dugunon gaitasuna jaiotzetikoa dela”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Katalunia independentziarantz kanaletik interesatuko zaizu...
Carles Puigdemont i Casamajó
"Gutxietsi egin genuen Espainiaren izaera autoritarioa"

Hamabi urte joan dira azkenekoz berarekin izan ginenetik. Belgikako Waterloora bidean irudi asko datozkigu burura arrapaladan: Puigdemont kazetaria, prozesuaren ilusio, indar eta etsipenekoak, Corrandes d’exili haren oihartzun mingotsak –“ez naiz herriminez hilko, herriminez biziko naiz”–, Espainiaren mendekua… Wellingtonek Napoleon garaitu zuen zelai haien ondoan ireki zaizkigu Kataluniako Etxearen ateak eta Kataluniako Gobernuko lehendakariak beso zabalik... [+]


2019-01-09 | Uriola.eus
Jordi Borrās fotokazetaria Bilbon izango da 'Dies que duraran anys' liburua aurkezten

Hurrengo larunbatean, urtarrilaren 12an, Alternatibak Bilboko Hika Ateneora eramango du Jordi Borràs fotokazetariaren Dies que duraran anys (Urteetan iraungo duten egunak, Ara Llibres, 2018) liburuaren aurkezpena.


2019-01-03 | Iņigo Igartua
Jordi Sánchez: "Erronka berriei aurre egiteko urriaren 1eko batasuna beharrezkoa da"

Independentismoaren batasunerako deia egin du eta "polemika antzuak" saihestu nahi ditu.


2018-12-28 | Igor Susaeta
Desobedientziagatik auzipetutako seiak Katalunian epaituko dituzte

Prozesu subirano zalearen aurkako epaiketa “arintzeko” banatu du kausa Auzitegi Gorenak. Defentsen argudioak baztertuta, Gorenak berretsi du berari dagokiola matxinadagatik auzipetutakoak epaitzea.


2018-12-23 | Oier Zeberio
A-21eko independentisten mobilizazioak Bartzelonan
Katalunia, estrategia aldaketaren lekuko?

Asko ziren aurreko astean ostiralean Katalunian konfrontazio politikoko garai berri hasiko zela uste zutenak. Zenbait sektoretan (ezker independentistako taldeetan), tentsio egoera soma zitekeen, eta azken urteetan Bartzelonan bizi izan den egunik gogorrena bizitzeko esperantza eta beldurra aurrikusten ziren. Militantzia esparrutik kanpoko pertsona askok ere, zerbait berria, erradikalagoa eta zentzu batean behintzat bortitzagoa zetorrela uste zuten. Tentsioa nabaria zen.


Bi aldeen arteko tentsioa baretzeko balio duen bilera

Kataluniarekiko “gatazka” bat dagoela onartu dio Sanchezek Torrari atzo egindako bileran. Negoziaziorako bidea ireki dute. Independentistek hainbat ekintza antolatu dituzte gaurko, Bartzelonan egingo den Ministroen Kontseilua arbuiatzeko.


2018-12-20 | Iņigo Igartua
Carles Riera: "Estatuak indarkeriaz jokatzen badu, desobedientzia zibilarekin eta mobilizazio jendetsuarekin erantzungo dugu"

Carles Riera CUPeko diputatuak abenduaren 21ean Bartzelonan egingo den Ministro Kontseilua izan du hizpide besteak beste, Kaos en la red atari digitalean egin dioten elkarrizketan. Pasarte batzuk euskaratu ditugu.


Independentistek batera egingo diote aurre Espainiako Ministroen Kontseiluari Bartzelonan

Espainiako Ministroen Kontseilua Bartzelonan bilduko da abenduaren 21ean. Manifestazio “masiboa” deitu dute independentistek, eta egun berean Pedro Sanchezek Quim Torrari biltzeko eskatu dio Kataluniako hiriburuan.


2018-12-10 | Iņigo Igartua
Bi eguneko barauarekin Quim Torra presidenteak bat egin du preso gose grebalariekin

Quim Torra Generalitateko presidenteak 48 orduko baraualdia hasi du igandean Kataluniako lau buruzagi independentisten gose grebarekin elkartasuna adierazteko, Kataluniako Generalitateak iragarri duenez.


2018-12-09 | Santi Leoné
GAIZKI ERRANKA
Lau indiar eta desinfektatzaile pixka bat

Duela ez hainbertze, Espainiako telebistaz telebista ibili zen, nazionalismo katalanaren oinarri ahulak agerian uzten. Hala iragartzen zuten: “Josep Borrellek bi minutuan desegiten ditu independentismoaren argudioak”. Edo beharbada minutu batean zen: zenbaki horrekin adierazi nahi izaten zen lana erraza zela, eta, eraitsi beharreko argudioak, munta gutikoak.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude