Makina bat kontu

Kazetaritza independenteak herritarren babesa du arnas


Txinatarrek ilargira heldu nahi dute

Lehen ontzi tripulatua espaziora igortzeko egun gutxi falta diren honetan, Txinako gobernuak asmo handiko programa espaziala iragarri du. Wang Shuquan Zientzia, Teknologia eta Industria batzordeko idazkariordeak aipatu duenez, aurki, euren astronautak ilargiratzeko saioak egingo dituzte besteak beste.
Espaziora bidaiatuko duten lehen astronauta txinatarren izenak ez dira oraindik zabaldu, ezta misio tripulatu honen data zehatza ere, baina Pekingo iturriek diotenez, 14 astronauta daude dagoeneko Gansu eskualdeko Jiuquan jaurtiketa barrutian.
Orain arte, tripulaziorik gabeko lau espazio-ontzi igorri ditu Txinak espaziora, gutxitxo, amerikarrek eta errusiarrek gizakia orbitan jarri aurretik bidali zuten kopuruarekin alderatzen bada.
Bestalde, egunkari ofizial batek azaldutakoaren arabera, Txinako gobernuak garapen teknologiko aurreratua duela erakutsi nahiko lioke munduari eta datozen hiru urteetan ilargiaren orbitan satelite bat ipiniko luke.


Eguzki izpi bidezko lehen ebakuntza

Israelgo ben-gurion unibertsitateko ikerlariek ebakuntzetarako teknika berri bat asmatu dute. Etorkizuneko kirurgia izan litekeen honek eguzki izpiak ditu oinarri eta laserra baliatzen den moduan erabiltzeko sortu da. Animaliekin egin dituzten saioetan emaitza onak lortu dira: arratoi bati, esate baterako, gibeleko ehun kaltetuak suntsitu dizkiote eta laser izpiekin lortuko lituzketen emaitzak parekatu direla diote.
Kirurgia tresna berri honek funtziona dezan, eguzki energiaren erradiazioak sistema berezi baten bidez kondentsatu eta ebakuntza gelara izpi moduan igortzen dira, bertan zirujauek erabiltzeko.
Sistema berri honek, hala ere, badu oraindik zer gainditua. Izan ere, egun eguzkitsuak behar dira ebakuntza mota honi ekiteko.


Unibertsoaren ikuspegi berri bat erakutsiko duen teleskopioa

Nasak esploratzaile berri bat ipini du orbitan, SIRFT du izena eta behatokiei ikus ezinezko egiten zaizkien zonak behatzea du helburu. Teleskopio hau, izpi infragorri bidezko sistemari esker, hauts eta gasez osatutako hodeietan zehar ikusteko gai izango da eta izar gehienak osatu zireneko garaietako erradiazioak hartu ahal izango ditu. Alde honetatik, unibertsoaren ikuspegi guztiz berria eskainiko digu.
Michael Werner proiektuaren arduradunaren hitzetan, SIRFTek 10.000 milioi argi-urtera dauden gorputzak behatu ahal izango ditu eta, bestalde, planeta sistemak nola osatzen diren ikertzeko ere baliatuko da.



Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude