ARGIA.eus

Bultza kazetaritza independentea

Kutsadura hazten, Zubietako erraustegiaren bueltan

  • Iragan igandean, Usurbildik ikus zitekeen ke zutabea duzue albiste honi atxikitako irudietako batean, Zubietako erraustegia urtarrilaren 22an isurtzen ari zena. Ohikoa bilakatu da aipatu planta modu horretan ikustea, baina ez da sarritan ikusi igandeko adinako tamainakoa. Kutsadura airetik isurtzen du bai erraustegiak, baina lurzorura ere begiratu beharra dugula ohartarazten digute azken urteotan Erraustegiaren Aurkako Mugimendua Toxicowatch fundazio holandarrarekin lankidetzan egiten ari den urteroko kontrol herritarraren emaitzek. 2021ean eginiko azterlanari buruzko xehetasunak aurkeztu dituzte berriki Potxoenean. Iaz, urte garai berean, uda amaieran eginiko datu bilketaren emaitzak urtebete barru ezagutuko ditugu.

Artikulu hau CC BY-SA 3.0 lizentziari esker ekarri dugu.

2023ko urtarrilaren 25a - 12:34

2021ekoek aurreko urteetan izan den joera berretsi dute. Erraustegi inguruko goroldio eta oilategietako arrautzak baliatu dituzte neurgailu gisa. Bertan metatzen doazen gai toxikoen bilakaera aztertzen dute urtero. Gogoan izan, ama-esnea ere ikertu izan dute.

Dioxinak lurperaino

Urte urte emaitzak okerragotzen doaz, erraustegiaren bueltan kutsadura hazten, hala diote egiten ari diren azterlanen emaitzek. Tartean da Malen Azpiazu Zubeldia kimika fakultateko ikasle ohi eta herrikideak eginiko "Metal astunen determinazioa erraustegiaren inguruko goroldio laginetan" ikasketen amaierako lana. Goroldioetan metatzen doazen toxikoak neurtu ditu Azpiazuk, “airean dagoen kutsadura deduzitzeko”. Zenbait metal astunetan igoera nabarmena izan dela ondorioztatu du.

Zubietako plantatik hurbil dauden hiru oilategietan bildutako datuak aipatzeko modukoak dira bestalde. Bi erraustegiaren iparraldean kokatuak daude, hirugarrena hegoaldean, Andoain inguruan. Iparraldeko oilategietako arrautzetan “oraingoz aldaketa nabarmenik ez” dela izan ohartarazi dute Erraustegiaren Aurkako Mugimenduko ordezkariek. Hegoaldekoan, aldiz, bai; “oso balio altuak dioxinetan”, 2021eko azterlanaren arabera. Ez da kasualitatea, ipar parteko haizea sarriago izaten dugun inguruotan. Halere, ToxicoWatch-etik “jarraipen handiagoa egin behar dela diote”, Potxoeneko hitzorduan ohartarazi zutenez, kutsaduraren handitze hau “beste eragin batengatik izan daiteke” eta. Sedimentuetan igoera nabarmenik ez dute aurkitu.

Airetik lurrazalean pilatzen doa kutsadura, eta lurrazaletik lur azpira filtratzen doa. “Dioxinen kutsadura lurpeko uretan 2021ean handia zen”, berri eman dute Erraustegiaren Aurkako Mugimendutik. Adi, kontuan izan; datuok, pasa den uztailean izandako kutsaduraren aurrekoak dira.

Eta lur azpitik besteak beste inguruotako erreka eta ibaietara hedatzen doa kutsadura. Arkaitzerreka horren lekuko. 2020ko maiatzean erraustegitik izandako amonio isuriak ehunka arrain eta aingira hil zituen. Gertaerak arrainak desagerrarazi zituen. Pasa den uztailean aldiz, erreka apartsu eta gorritsu ikusi ahal izan genuen. Errekara isurtzen ari diren kutsadura itsasora desbideratu asmo dute orain. “Erreka bat deuseztatzera doaz”, zioten Potxoeneko ekitaldian. Momentuz, urtez urte datuak biltzen segi asmo dute. “Urte gehiago behar ditugu datuok finkatzeko”. 2022koen zain orain.

 


Ingurumena kanaletik interesatuko zaizu...
Mehatxua itsas hondo sakonean: mineralen eta metalen erauzketa ate joka dugu

Ekosisteman, kliman eta beraz bizian atzerabueltarik gabeko eraginak izanen lituzkeen erabaki bat eztabaidagai ukanen du martxoaren 16tik 31ra Itsas Hondoen Nazioarteko Autoritateak: itsaspean dauden metal eta mineralen erauzketari bidea ireki ala ez. Enpresa estraktibistak... [+]


AHTren planoak eta Lezetxikiko tuneleko irudiak ez datoz bat, Arrasateko Udalaren arabera

Arrasateko Udalak azalpenak eskatuko dizkio Adif sozietateari Lezetxikin Abiadura Handiko Trenaren obrek eragindako kalteengatik. Horrez gain, informazio eguneratua nahi du, esku artean dituen planoetan trenbidearen trazatua Leibar eta Lezetxikiko karstetik "urrun"... [+]


Neandertalak uste baino geroago arte bizi izan ziren Lezetxikin, ikerketa berri baten arabera

Arrasateko Lezetxiki haitzuloan –duela gutxi jakin denez AHTren obrek kaltetua–, neandertal gizakia Aurigñac aldira arte bizi izan zela baieztatu du Bordeleko unibertsitateko ikerlari batek, aztarnategian azaldu ziren haginak berriz aztertu ondoren.


Bizkaiko hondakinen kudeaketa

Zaldibarko zabortegiaren hondamendiaz geroztik hondakinen kudeaketan Bizkaian dauden hutsuneak nabarmendu ditu talde ekologistak txosten batean. Azaldu duenez, hondakinak kudeatzeko plan berriaren zirriborroa oraindik ez da onartu eta 2016koa dago indarrean. Hondakin organiko... [+]


Eguneraketa berriak daude