ARGIA.eus

2020ko abuztuaren 15a

Euskararen kale-erabilera %13an "trabatu" da azken hamarkadan

  • Soziolinguistika Klusterrak (SLK) argitaratu dituen datuen arabera (PDF), euskararen kale erabilera azken hamar urteetan ez da ez igo ez jaitsi, "trabatuta" dago. 2011ko VI. Neurketa honetan Euskal Herri osoko 97 udalerri neurtu dituzte eta 363.616 hiztunen informazioa bildu dute. Iaz, kale-neurketen arabera, euskararen erabilera %13,3koa izan zen, eta 22 urtean 2,5 puntu egin du gora erabilerak bataz beste Euskal Herri osoan. Azken hamar urteetan geldiune bat izan dela adierazi dute.

2012ko uztailaren 06a
Euskararen kale-erabilera Euskal Herrian, ehunekotan.

Klusterreko kideek ondorioztatu dutenez, "egungo baldintza soziolinguistikoekin, euskararen erabilerak goia jo du". Txostenean jaso dutenez, erabilerak ezin dezake gora egin elebidunen masa soziala eta euskararen erabilera ahalbidetzen duten sare zein guneen kopurua handitzen ez badira.

Hala ere, euskaldunen zenbatekoa kontuan hartuta, "erabilera datuak estatistikoki espero zitezkeenak baino hobeak dira" eta "oro har, euskaldunok hizkuntzarekiko fidelak gara".

Lurraldeak eta hiriburuak

Lurraldeka Gipuzkoan erabiltzen da gehien euskara kalean, %32,7; Bizkaian %9,4; Ipar Euskal Herrian %6,2; Nafarroan %5,7 eta azkenik, gutxien erabiltzen den lurraldea Araba da, %4,0.

Hiriburuei begiratuz gero, Gasteizek eta Bilbok %25eko ezagutza maila dute, eta kale erabilera %3koa. Iruñean erabilera bere horretan dago 1997az geroztik, %2,5-2,9ren bueltan. Donostian 1989tik hona ia sei puntu egin du gora erabilerak. Baina, 2011ko neurketan duela hamar urte jaso zuten erabilera bera jaso dute (%15,9), bost urte lehenago erabilera %18koa izan arren.

Euskal Herriko biztanle gehienak zonalde erdaldunenean bizi dira, hau da, ezagutza % 25 baino txikiagoa den eremuan. Biztanleria osoaren %70 inguru bizi da bertan, eta azken neurketan erabilera %3 ingurukoa da. 2006an, erabilera %4koa izan zen.

Klusterreko kideek nabarmendu nahi izan dute Gasteizen, Bilbon eta Iruñean euskara eta gaztelania ez diren beste hizkuntzak euskara baino gehiago erabiltzen direla.

Adin tarteak eta sexua

Adin-taldeak gehien hitz egiten dutenetik gutxien hitz egiten dutenera ordenatuz gero, haurrak daude lehen tokian (% 19,2), gero gazteak (% 13,4), helduak (% 11,8) eta, azkenik, adinekoak (% 9,7). Horren arabera, zenbat eta gazteago, orduan eta gehiago erabiltzen da euskara. Hurrenkera hori lurralde gehienetan betetzen bada ere, Bizkaian bada aldaketa bat: Bizkaiko adinekoek gehiago egiten dute euskaraz helduek baino azken neurketaren arabera.

Emakumezkoek gehiago egiten dute euskaraz gizonezkoek baino adintalde guztietan, adinekoetan izan ezik. Portaera hori ia lurralde guztietan gertatzen da, Ipar Euskal Herrian eta Nafarroan izan ezik.

Kale-erabilera neurketa

Inkesta soziolinguistikoarekin batera, Kale-Erabileraren Neurketa da euskararen termometrorik adierazgarriena eta egoera soziolinguistikoa zertan den jakiteko tresnarik garrantzitsuena, SLKren arabera. “Zenbat erabiltzen da euskara kalean?”, galdera horri erantzun nahiak bultzatu zuen ikerketa txostenean jaso dutenez. Behaketa bidez jasotzen dira datuak.

Ikastaroa EHUko udako ikastaroetan

“Euskararen erabileraren bilakaera, egoera eta norabidea, datuen argitan” ikastaroa emango dute Soziolinguistika Klusterreko kideek azken ikerketa hau xehetasun gehiagorekin azaltzeko. Uztailaren 16 eta 17an izango dira, Donostiako Miramar Jauregian.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak

Azkenak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude