ARGIA.eus

2021eko urtarrilaren 18a

Araba, Bizkai eta Gipuzkoan bizirik diren 449 euskal dantza katalogatu ditu Zatak elkarteak

  • 2015-2020 bitartean egindako ikerketan 449 euskal dantza tradizional ondare immaterial gisa katalogatu dituzte Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 111 herritan. Sarean kontsultatu daiteke dagoeneko katalogoaren zati bat. Lapurdin, Nafarroan, Nafarroa Beherean eta Zuberoan ere ari dira katalogatze-lanetan.

ARGIA @argia
2021eko urtarrilaren 12a
Dantzari-dantza, Iurreta, 2018-09-29. Argazkia: Eire Vila - Dantzan CC-BY-SA

2015ean hasi zen Zatak Herri Ondarea elkartea EAEko ondare immaterialaren bilketa lanetan, Eusko Jaurlaritzaren Ondare Sailaren laguntzarekin, “Euskal Herriko Dantza Tradizionalen Katalogoa: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa” izeneko proiektuaren baitan. Dantza.eus-ek argitara eman duenez, 2020a bitarte 449 dantza tradizional katalogatu ditu Emilio Xabier Dueñasek gidatutako lantaldeak. Dantzan-ek ere parte hartu du proiektuan eta guztira 23 ikertzaile aritu dira lanean.

Arabako 18, Bizkaiko 45 eta Gipuzkoako 48 herritako dantzak jaso dira ikerketan. Dueñasek 2019an azaldu zuenez, zuzeneko behaketa, ahozko iturriak eta idatzizko dokumentazioan oinarritzen dira ikerketa egiterako orduan. Dantzak agertzen diren ekitaldietan egindako argazki eta bideoak dira katalogorako fitxak osatzeko oinarrizko materiala. Gainera, festako protagonisten edo jaia ezagutzen dutenen testigantzak jasotzen dituzte eta, azkenik, idatziz jasota dagoen informazioa biltzen dute.

Dueñasek dio dantza bera festa edo ekitaldi bateko elementu bat dela, eta testuinguruari ere erreparatzen diotela, zer dagoen dantzaren inguruan. Hala ere, zenbait irizpide izan behar ditu dantza batek katalogoan jasoa izateko. Batetik, bizirik egon behar du eta ordena tradizionaleko jaia izan behar du, hau da, jai patronala izan daiteke edo, bestela, ziklikoa, herri, auzo edo kofradia batekoa. Bestetik, garrantzitsua da komunitatearen atxikimendua izatea, parte hartzen dutenek zein ikusleek bere sentitu behar dute elementu hori.

Eusko Jaurlaritzaren EAEko Ondarearen webgunean dagoeneko ikus daiteke Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiari dagokion Euskal Herriko Dantza Tradizionalen katalogoaren zati bat.

Fitxetatik osatutako datu-basetik zenbait ondorio atera dituzte. Besteak beste, jasotakoetatik 38 dantza egiten direla erremintekin; behatutako 111 herrietatik 63tan egiten dela aurreskua, 55etan erraldoien dantzak eta 43tan ohorezko aurreskua.

Euskal Herri guztiko dantzak

Nafarroan eta Euskal Herriko iparraldean ere ari dira dantzak katalogatzen. 2019an indarrean jarri zen Euskal Kultura Ondarearen legearen karietara Zatak, Dantzan eta Soinuenea elkarteek antolatutako “Dantza, festa eta kultur ondarea” jardunaldietan Terexa Lekunberrik aurkeztu zuen Euskal Kultur Erakundeak Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan abiatutako kultura immaterialen inbentario lana. Lan horren baitan aurki daitezke, besteak beste, zenbait dantzari buruz 2016 eta 2018 artean osatutako bost inbentario-fitxa.

Nafarroan, Nafarroako Dantzen Behatokia ari da dantzak identifikatu eta inbentariatzeko lanean. Ortzadar elkarteak egiten duen lanaren emaitza da, besteak beste, Nafarroako Dantzen Atlasa, Nafarroako Ondare Ez-Materialaren Artxiboarekin harremana duena.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskal dantza tradizionala  |  Euskal Herria

Euskal dantza tradizionala kanaletik interesatuko zaizu...


Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude