Sor lekua hegalez

Joan Batista Elizanburu bertsolariaren Txori berriketaria sortan, txoriak sor lekuaren eta erbestearen arteko lotura iruten du. Berriak ekartzen dizkio etxetik urrun, kasik gatibu eta galdua bezala dagoen emigrante gaizoari. Zortzi kopla dira, soinu herrikoi lasai eta sakonak zurkaiztuak. Zenbaiten ustean saratarrarena izan liteke melodia ere. Dena delakoan, abesten direnean zirrara erromantikoak betetzen gaitu, begiak hezetzeraino.

Salbuespena

1894ko udazkenean Aña Etxegarai Debrua-k irabazi zuen Hazparneko Euskal Bestetako bertso-sariketa. L’ Avenir egunkariko kronista jaunak, ezusteko harrigarri hura azpimarratzen du: “Lehen sexu indartsuari soilik zegokion –bertsolaritzaren– generoa, baina, orain gain...

Sendo

Sustrai Colina da aurtengo Xilaba bertsulari xapelketako txapeldun eta sendo aritu da urruñarra. Finala burutik buru bere alde jarri zuen: hasieran zortziko handian Amets Arzallusekin aritu ondotik, eta buruz burukoan ere, bere betiko bertso lagunarekin lehiatu arte. Ideietan azkar,...

Sustrai Colinak jantzi du Xilabako txapela

Lapurdi, Zuberoa eta Baxenabarreko bertsolarien Txapelketa irabazi du Sustrai Colinak, buruz burukoan Amets Arzallusekin lehiatu ostean. Aurtengo Txapelketak Martin Treku bertsolaria omendu du, eta 1.600 pertsona inguru bildu ditu.

Hamabortz gazte

“Zahar batentzat hamabortz gazte, heldu direla ondotik”. Mundutik partitu gabe, kontsolamendu hori zeukan Mattin Treku zenak, eta bere sortegunaren ehungarren urtemuga ospatzen dugun honetan, bere ametsak aitzina jarraikitzen duela jakin beza.

80 urte geroago nola egiten dugu bertsotan?

“Nere aipamenak izango dira beste 80 urtian”. Artistaren kontzientziaz jarri zuen bertso sorta ezaguna Txirritak: bere lehen plaza eta orduko kantu-lagunak historiara pasa zitezen. Azken puntu horrek ere egin du bere lana, hil zela 80 urte bete diren honetan berari begira jarri gaitu berriz. Bere sorlekuan, Ereñotzu auzoan (Hernani), herritarren artean aztertu dugu orduko eta gaurko bertsoa bizitzeko modua. Zer bertso eremu lantzen ditugu egun?

Bizkaiko Bertsolari Txapelketako Udazkeneko Fasea abian da

Urriaren 15ean emango zaio hasiera txapelketako azken faseari Mungian. Abenduaren 17an amaituko da Bilboko Miribillan jokatuko den finalarekin.

Joxe Mari Lopetegi bertsolari errepublikarraren iturritik kantari

Kantaldi musikatua egingo dute Irunen, 1875ean herri horretan jaio zen Joxe Mari Lopetegi bertsolariaren lana ezagutarazteko asmoz. Ekintzaile errepublikar sutsua, igeltseroa, kontratista, zinegotzia… Eskemak apurtu zituen gizona itzalpetik berreskuratu eta hark sortutako 11 bertso-sorta interpretatuko dituzte, euskara, Errepublika, 1936ko Gerra, gai sozialak, kirola… oinarri dutenak.

Emakume etxeak lotuko ditu "Testurak" bertso emanaldi bereziak

Ostiral honetan egingo da lehen saioa, Eibarko Andretxean, 19:00etan. Ordutik abendura bitartean, sei bertso jaialdi gehiago egingo dira emakumeen testu literarioak oinarri hartuta.

Larunbat honetan jokatuko da V. Xilabako lehen saioa

Irailaren 24an Donibane Lohizunen hasiko da V. Xilaba Bertsularien Xapelgoa. Ravel aretoan, 17:00etatik aurrera kantuan ariko dira Amets Arzallus, Egoitz Zelaia, Kerman Diaz, Miren Artetxe, Nahia Sasco eta Ramuntxo Christy. Sarrerak, bertan.

Txirrita bertsotan ikusi zuen azken bertsolaria hil da

Pedro Joxe Mujika Bidegain “Anatx” (1929an Urnietan jaioa), irailaren 20an zendu zen. Gaztetan lagunartean asko kantatutakoa eta plazan Zepai eta Migel Arozamenarekin saioa egindakoa zen. Txirrita bertsotan bi aldiz ikusi zuen, sei urte zituela. Irudi luke bertsolari handiak utzitako mandatuari eutsi ziola Anatx zaharrak bere bizitzarekin: “Nere aipamenak izango dira beste larogei urtian”. Aurten bete baitira 80 urte horiek.

Emakume bertsolariak boteretze gunea eraikitzen

Historikoki zailtasunak eta isiltasuna izan dituzte parez pare emakume bertsolariek. Hala ere, boteretze gunea eraiki eta aurrera egiten ari dira. “Emakume bertsolariak. Ahanzturatik diskurtso propiora” ikerketan 35 bertsolari elkarrizketatu dituzte.

Gorputz osoz entzuna

Sartu orduko ohartu ginen ez genekiela zer jazoko zen iluntze hartan. Esertzeko aulki bila hasi, eta batzuk eszenategi txiki bati begira jarriak, eta beste batzuk bigarren eta hirugarren eszenategiei begira zeuden. Entzuleontzat lehen aulki-jolasa, zer eszenategiri begira jarri hautatzea izan zen,...

Eskolek itzuli diete emakumeei tradizioak isildutako ahotsa

Uztailaren 11tik 16ra inprobisatzaileen Kulturarteko Topaketak egin dira bigarrenez Euskal Herrian, lehen aldi hartatik 13 urtera. Mintzolak antolatu ditu, Donostia2016 Kultur Hiriburutzaren babesean. Transmisioa, hizkuntza gutxituak eta genero ikuspegia ardatz hartuta, goizean jardunaldi akademikoak egin dira eta arratsaldez emanaldiak. Herri bakoitza mundu bat izanik ere, emakumeak urratzen ari diren bidea bera dela ondorioztatu dezakegu Kuba, Huasteca, Gales, Mallorca eta bertako inprobisatzaileen bizipenak entzunda.

Munduko inprobisatzaileak elkarrizketan

Ainhoa Agirreazaldegik egin du aurkezpena. Arratsaldeko saioan (19:00etan Tabakaleran) arituko diren inprobisatzaileak aritu dira elkarrizketan.

Zer gertatzen da bertsolaria emakumea denean?

Europa bat-batean jardunaldien barruan, uztailaren 13an kantu inprobisazioa eta genero ikuspegia landu dute.

Xabier Amurizari eskerrak emango dizkiote Berrizko jaietako txupinazoa botatzeko ardura emanda

Xabier Amurizak bertso-plazak utzi ditu, eta azken egunetan berari eskerrak emateko, hainbat ekitaldi egin dira Durangaldean. Izan ere, lan oparoa egin du bertsogintzan, literaturan eta beste hainbat jardueratan, eta jende askoren estimua irabazi du, maila profesionalean zein pertsonalean. Durangaldeko Bertso Eskolak antolatu ditu ekitaldi horiek, baina oraindik eskertza eta omen gehiago jasoko ditu Andikoakoak. Berrizen, San Pedro eta Santa Isabel jaietako txupinazoa botatzeko ardura eman diote jai batzordekoek, ideia aho batez onartuta, gainera.

Joxe Mari Lopetegiren bertsoak, kalerik kale

Joxe Mari Lopetegi bertsolari errepublikanoak Irunen errekonozimendu nahikorik ez duela-eta, haren omenezko ekitaldiak antolatzen ari da hiriko bertsozale talde bat. Lopetegiren obran eta bizitzan garrantzi berezia izan zuten lekuetan barna ibilaldia egin dute, adibidez.

Goseak bazkatzeko oturuntzak

Euskal Herrian, dakigunez, mahaiaren inguruan biltzea hobetsi da. Gizonak, bistan dena. Haurrek aurrerago eta emazteek beranduago-edo sukaldean jaten zuten. Aski ikusgarria da bertsolariek nola islatu zituzten, ironiaz, umore garratzez, baserrietan edo ostatuetan antolatzen ziren bazkari eta afari fantasmatuak. Iruritako Martin-Koxeren bidea jarraitzen zuten: ongi jan, ongi edan, aseta gelditu…

Itakatik Torreburura, bizitzaren bidaia

Entzule guztiak adi-adi, ikusminez, zain eta halako batean agertu da Xabier Amuriza taula gainera. Beltzez jantzita, solemnitate ukitu bat ere nabari zaio. “Bat-batean konturatu nintzen Ulises nintzela”, ekin dio errezitaldiari. Hala, munduko gorabeherak ikusten, baina ez beti ulertzen,...

Plazetatik erretiroa hartu du maisuak

75 urte bete dituen egunean (maiatzaren 3an) iragarri du Xabier Amuriza Sarrionandiak bertsotatik erretiroa hartu duela. 1980an, txapela buruan, bertsogintza irauli eta bertso eskolak martxan jarri zituen eta geroztik etengabe aritu da bideak urratzen.

Irunen Errepublikak bazekien bertsotan

Joxe Mari Lopetegi bertsolari errepublikanoak Irunen errekonozimendu nahikorik ez duela-eta, haren omenezko ekitaldiak antolatzen hasi da apirilean hiriko bertsozale talde bat. Omenaldi horrekin batera, Joxan Elosegik Lopetegiren hamar bertso-sorta berri aurkitu ditu. Aitzakia paregabea XX. mende hasierako bertsolaria merezi duen lekuan jartzeko.

Plazetatik erretiroa hartu du Xabier Amuriza maisuak

75 urte bete dituen egunean (maiatzaren 3an) iragarri du "bertsolaritza utzi" duela. 1980an, txapela buruan, bertsogintza irauli eta bertso eskolak martxan jarri zituen eta geroztik etengabe aritu da bertsoz bideak urratzen. Omenaldia prestatzen ari dira bere inguruko bertsolariak, udarako.

Herri zapalduen, hizkuntza gutxituen kantua

Europa bat-batean egitasmoaren baitan, Euskal Herrian izan dira Kurdistango, Sardiniako eta Kataluniako inprobisatzaileak, bertsolariekin batera abesten. Itzultzaileen laguntzari esker, lau tradiziok, lau hizkuntzak bat egin dute oholtzan.

Mundu bat gaztelania eta ingelesetik pasa gabe

Apirilaren 17an, Hernaniko Biteri Kultur Etxean, Europa Bat Batean Kantu Inprobisatuaren Nazioarteko Topaketako emanaldia gozatu genuen.

Joxe Mari Lopetegi bertsolari errepublikarra itzalpetik berreskuratuko dute Irunen

Ekintzaile errepublikar sutsua, igeltseroa, kontratista, zinegotzia, bertsolaria... Eskemak apurtzen zituen gizona izan zen Joxe Mari Lopetegi, 1875ean Irunen jaioa. Haren irudia itzalpean mantendu den arren, argitara ekartzeko ekimen ugari antolatu dituzte ekainera bitarte.

Bi sexuetako bertsolariak 1876an, infinito

Halaxe du idatzia Juan Mañé y Flaquerrek Viaje por Guipuzcoa liburuan, 1876an (264. orrian): "Euskarak bertsotarako duen erraztasuna da kausa inprobisatzaileak, bi sexuetan, infinito izan daitezen". Infinito haien izenak eta historia berreskuratzeko auzolanera batu nahi?

Agenda: Bertso saio feministak

Martxoaren 8ren karietara Euskal Herrian barna bertso saio feminista hauek egingo dira hurrengo egunetan. Gomendagarria oholtzako lidergo, gai eta diskurtsoekin gero eta exigenteago direnentzat.

Bost urte ditugu emakume bertsolarien historia berreskuratzeko

Aukera badugu bertsolaritzaren historia (txuri-beltzean eta txapelez josita irudikatzen dugun hori) parekidera inguratzeko. Ez dugu arkeologiarik egin behar, baina lurrazalean dabiltzan 90 urteko lekukoen testigantza bildu ezean, arkeologiak ere ez digu informazio gehiago emango.

Etxea plaza zeneko bertsolaria

Garai bateko bertsolarien eskola, taberna. Hala esan ohi dugu. Sagardotegia, hobea! Zizurkilgo otañotarrek erakusten digute, ordea, etxean egiten zela egunerokoan bertsotan. Eremu pribatuan, eta hor emakumeak ere aritzen zirela, normal-normal. Hortik Plazida Otañoren bi bertso indartsu iragazi dira memoria kolektibora. Baina “plaza publikoa”ren ikuspegi murritzarekin, gure begiradak emakume hauek guztiak desterratu ditu Bertsolari izenetik. Eta orain datoz lanak, bertsolari haien berri jakiteko grina piztu zaigunean, Zizurkilen martxoaren 4an egingo den Plazidatik plazara hitzaldia horren adibide. Bertsotan egiten zuen emakumerik ezagutu baduzu (etxean, zergatik ez?) deitu ARGIAra lehenbailehen (943-371545), izen eta bertso hauek berreskuratzeko erlojuaren kontrako proba galtzear gara-eta.
Gaian sakontzeko

Webguneak

Elkarteak

Multimedia

2016-11-04  |  Bertsolaritza

Xalbador izana eta izena

Sortze-izenez Ferrando, Urepeleko Xalbadorrenia etxaldean sortu eta eta bizi izan zen. Artzain-laboraria zen ogibidez; baina bertsoari eskaini zion bizitza. Bere lau seme-alaben bitartez egiten du Xalbador bertsolariarengandik Ferrando laborariarenganako bidea. Iraupena: 64 minutu Urtea:...

2016-05-09  |  Bertsolaritza

Bertsolaritzaren iragana, oraina eta geroa

Amets Arzallus eta Maialen Lujanbio bertsolarien arteko solasaldia Andoaingo Martin Ugalde Foroan.

2016-04-27  |  Bertsolaritza

Zuk erabaki

2016ko Bertsomovieda lehiaketan irabazlea. Ikusleak amaiera askoren artean aukera dezakeen bideo interaktibo bat sortuz, eta bide batez, bertsoaren sormen prozesuan bertsolariaren burutik pasatzen diren aukerak azalduz.

2016-04-20  |  Bertsolaritza

Busti webTB (8. saioa)

Sortzaileari hitza atalean, Baionako Zizpa gaztetxeaz aritu dira. Tutorialean, udako besten prestatzeko fandango kurtsoa proposatzen digute. Ondotik Amaiurrek kafeño bat edan du Karin Etxeberrirekin. Bukatzeko “We are herri elkargo” kantatu dute.

2016-02-03  |  Bertsolaritza

Euskahaldunen edabe magikoa 2015

Hirugarren mailako MEEK ikasleek egindako fikziozko erreportajea da. Ikasleak aktore bilakatuta, tartean hizlari batzuek parte hartzen dute: Miren Artetxe bertsolaria, Eneko Bidegain kazetaria eta Xamar soziolinguista.

2016-01-27  |  Bertsolaritza

Ekaitz in da house

Ekaitz Samaniego preso gasteiztarraren urtebetetzearen bezperan, eta bere atxiloketaren laugarren urteurrenetik egun batzuetara, askatasuna eskatzeko Freestyle txapelketa antolatu dute Gasteizko Gaztetxean.

2015-07-13  |  Bertsolaritza

Ez da kasualitatea: emakume bertsolariak oholtzan

"Ez da kasualitatea" bertsoak, feminismoa eta musika elkartzen dituen ekitaldia da. Zumaian izan zuten azken emanaldia, Uxue Alberdi, Onintza Enbeita, Maddi Gallastegi eta Nerea Elustondo kantari, Estitxu Eizagirre gai jartzaile zutela. Klitto! ere han izan zen, kasualitaterik gabe.

2015-06-23  |  Bertsolaritza

Plazatik Gaztetxera (Finala)

Amaitu da 2015eko Plazatik Gaztetxera bertsolari gazteen txapelketa. Markina-Xemeinen jokatu zen finala eta Eli Pagola eta Eñaut Martikorena izan ziren txapeldunak. Finala arratsaldean jokatu bazen ere, egun osoko festa egin zuten Akerbeltz gaztetxean, Plazatik Gaztetxera eguna ospatuz.

2015-06-08  |  Bertsolaritza

Plazatik Gaztetxera (3. saioa)

Amaierara heltzen ari da 2015eko Plazatik Gaztetxera bertsolari gazteen txapelketa. Zazpi gazte asanbladak eta Topatu.info-k elkarlanean sortu duten hirugarren web telebista saioan Antzuola eta Debako finalerdietako momenturik onenak bildu dituzte.

2015-05-25  |  Bertsolaritza

Plazatik Gaztetxera (2. saioa)

Amaitu dira 2015eko Plazatik Gaztetxerako kanporaketak eta Maddi Sarasua eta Manex Astigarraga nagusitu dira Elgoibarren, eta Eibarren, berriz, Eli Pagolak eta Eñaut Martikorenak lortu dute finalerdietarako txartela. Astero bezala, Topatu.info eta zazpi gazte asanbladak elkarlanean...

2015-05-14  |  Bertsolaritza

Bertsolaritza, oholtzapeko sekretuak

Euskal kulturaren ardatzetariko bat izan da beti bertsolaritza, errespetatua eta mirestua. Jardun honetaz dena genekiela uste genuen, baina batzuetan, gauzak ez dira kontatu dizkiguten modukoak. Andoni Egañak, Amets Arzallusek, Miren Amurizak eta Nerea Ibarzabalek isiltasun botoa apurtu dute...

2015-05-14  |  Bertsolaritza

Plazatik Gaztetxera (1. saioa)

Bertsoa plazatik atera eta gaztetxera ekartzen dute urtero zazpi gazte asanbladak. Soraluze, Eibar, Elgoibar, Mutriku, Deba, Antzuola eta Markina-Xemeingo gaztetxeak dira elkarlanean Plazatik Gaztetxera bertsolari gazteen sariketa antolatzen dutenak. Aurten, Topatu.info-ko kideak saioz saio ibiliko...

2015-04-20  |  Bertsolaritza

Emakume umoregileak plazan

Emakumeoi umorea egitea ukatu al zaigu? Askeak al gara umorea egiteko? Alaia Martin (bertsolaria) eta Idoia Torregarai (Barretartia.com) izan dituzte IDEMtitateak saioan hausnarketa horretan bidelagun.

2015-01-27  |  Bertsolaritza

Eneko Bidegain - Ahoan bilorik gabe

Eneko Bidegain kazetaria, irakaslea, idazlea eta bertso epailea da. Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean egindako hileroko saioa da «Ahoan bilorik gabe».

2014-10-30  |  Bertsolaritza

Emakumea bertsolaritzan

Emakumeek bertsolaritzan duten paperaz eta aitortzen zaizkien rolez aritu dira IDEMtitateak saioaren atal berri honetan. Emakumeak badaude oholtza gainean, baina nola? Arau propioekin ala aldez aurretik gizonezkoek ezarritakoekin? Emakumeen sexualitatez kantatzen al da? Eta egiten denean ere,...

2014-05-30  |  Bertsolaritza

Maialen Lujanbio

Maialen Lujanbio bertsolariari ordubeteko elkarrizketa mamitsua egin dio Bertsoa.com-ek.

2014-05-14  |  Bertsolaritza

Xabier Amuriza - "Harri eta herri"

“Arestiren koplak ahoan” hitzaldi-errezitaldia. Arestik, zenbaitetan, erabat bertsolarien modura egiten ditu bere poesiak; beste zenbaitetan, berriz, koplarien modura, kopla legedi zaharrean tajutuak. Xabier Amurizak Arestiren kopla eta bertso sorta batzuk kantatu eta haren...

2014-04-09  |  Bertsolaritza

Bertsofrikia

Gero Pentzauku Produxions taldeak 2014ko Bertsomovieda lehiaketarako aurkeztu zuen film laburra.

2014-04-01  |  Bertsolaritza

Paradisua lurpean

2014ko Bertsomovieda lehiaketaren irabazlea. Lander Garrok zuzendutako lana. Bertsoa eta ahotsa: Maddalen Arzallus Musika moldaketak: Iban Urizar Kameralaria: Ion Urkijo Edizioa eta postprodukzioa: Lander Garro Arktoreak: Jon Peli Etxeberria eta Ane Fernandez  

2014-02-26  |  Bertsolaritza

Amets Arzallus eta Joanito Dorronsoro 'puntuka'

Zumaiako Udaleko Euskara Zerbitzuak antolatutako 'Euskara, bestela ez gara' hitzaldi zikloa. Joanito Dorronsoro eta Amets Arzallusen solasaldia bertsolaritzaz, hizkuntzaz...

2014-02-13  |  Bertsolaritza

Zergatik Wally? Emakumeen presentzia bertsolaritzan

18 urterekin gertatzen den fenomeno bitxia argitzea izan liteke erronka nagusia bertsolaritzan genero berdintasuna lortzeko: alegia, nerabezaroan neska gehienek zergatik uzten duten, edo zehatzago esanda, zergatik diren mutilak jarraitzen duten gehienak. Gidoia: Estitxu Eizagirre eta Miren...

2014-01-31  |  Bertsolaritza

Bertsoaren aldagelan

Bertsolaritzaren inguruko hausnarketa egiten duen dokumentala. Iturria: eitb.tv
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiƱa Argia Antza iametza Adur Luditoys