Lisipe bilduma

Bake garaian, zer esan nahi du bakeak?

  • Borroka armatua eta kartzelak saioa aurkeztu dute Donostian; gaur, urriaren 6an. Zuriñe Rodriguez eta Oihana Etxebarrieta dira lanaren egileak. Susa argitaletxearen eskutik argitaratua, Lisipe izenburupean. Jule Goikoetxea da bildumaren editorea.

Mikel Asurmendi @masurmendi
2016ko urriaren 06a
LISIPE Borroka armatua eta kartzelak Euskal Herriko gatazka armatuaren ondorioei buruzko bilduma feministaren lehen eskaintza da.

Borroka armatua eta kartzelak Euskal Herriko gatazka armatuaren ondorioei buruzko irakurketa feminista da. Gai bera landuko duten bilduma feminista honen lehen eskaintza.

“Euskal gatazkaren protagonista mutila izan da nagusiki” dio Zuriñe Rodriguez egileak. Saioa osatzeko “kartzelak berak zer-nolako eragina izan duen eguneroko bizitzan aztertu dugu, hau da, afektiboki, sexualki eta emozionalki harremanen moduek nola eragin duten pertsonengan”.

Frankismo, trantsizio eta demokrazia garaiko gatazkaz hausnartu ondoren, galdera hau jalgi zaie egileei: “Bake garaian, zer esan nahi du bakeak?”. Zein dira onurak eta zein galerak. Gatazkan ez dira denak protagonistak izan, ez neurri berean. Saiogileek emakumearen rola bigarren mailakoa izan dela ondorioztatu dute. Hona euren itauna: “Zer-nolako rol izan behar dugu ‘bake garaian’ emakumeok eta kasuon feministok?”.

Liburua osatzeko emakumeen eta gizonen testigantzak jaso dituzte, baina ez soilik borroka armatuan parte hartu dutenena, hau da, ETAn ibilitakoena. Harago joanez, gatazka oro har hartuta eta ulertuta, berean parte hartu dutenen iritziak bildu dituzte: “Gatazka modu orokorrean aztertu dugu, zeharka edo inguruan inplikatuta diren elkarteen, taldeen edo kolektiboen bizipenak kontuan hartuz”, adierazi dute egileek jende-aurrean.

Zuriñe Rodriguez eta Oihana Etxebarrieta garai luze gatazkatsu honen hari bat lotzen saiatu dira. Garaiak aldatu direla diote, borroka modua eta gizartea ez baitira berak. “Gizartea aldatu da bereziki. Ez da gauza bera, adibidez, frankismo garaian gurasoak borroka armatuan inplikatuak zirelarik, neskek eta mutilek hartzen zuten zeregina. Gurasoek haiekiko zuten jarrera. Orduko eta gaur egungo esperientziak alderatuz gero, garai haietako emakumea ez zegoen borroka politikoetan. Hori aldatu da”.

“Gaur egun, emakume gazte ezkertiarrak ez dio soilik borrokari modu orokorrean begiratzen, askatasun sexualari begiratzen dio, besteak beste. Emakumeak bere ekarpena egiteko borrokatzen du”. Borroka armatua eta kartzelak borroka horren emaitza da.

Gizartea eta garaia aldatu dira, baina “oraindik ere badago zer aldatua” diote egileek. Beren hitzetan, “jendearen ideia edo imajinario kolektiboa oso maskulinoa, heterosexuala eta indartsua da, agresiboa. “Gudaria”ren figuraren ondorioz besteak beste”. Eredu horretan emakumea kanpoan geratzen da, baita gizon asko ere. Emakume feministek iraganeko ereduak gatazkaren sozializazioan duen eragina aldatu nahi dute.

LISIPE izenak bilduma osoari ematen dio izena. Amazona da mitologia grekoan. Emakumeen aitzindaria. “Lisipe oroitzea, borrokan ari diren emakumeei gure omenaldi moduko bat da”. Liburua erosoa omen da: "Pertsona bakoitzak bere gisara bizi du gatazka eta berau lasaitasunez eta goxotasunez narratu dugu”, adierazi dute idazleek.

Hurrengo saioak, besteak beste, Danele Sarriugarte, Mari Luz Esteban, Idurre Eskisabel, Kattalin Miner eta Lorea Agirreren esku izanen dira. 

Kanal honetan artxibatua: Euskal gatazka

Euskal gatazka kanaletik interesatuko zaizu...
2018-01-15 | Lander Arbelaitz
Sei hizkuntzatan azpititulatu dute dagoeneko "Motxiladun umeei" buruzko 'Ur Handitan' saioa

Joan den astean ETB1 katean emititu zuten Ur Handitan saioa beste hizkuntzetan eskuragarri jartzeko ekimena abian da. Astebetean ondorengo hizkuntzetara itzuli du jendeak: gaztelaniara, frantsesera, katalanera, asturierara, galizierara eta ingelesera. Ia ordubeteko saioa izaki, laguntza beharko da egiteko.


2018-01-14 | Reyes Ilintxeta
"Oso gustura egingo nuke etxeetan 24 orduz lan egiten duten emakume langileen inguruko filma"

Kartzela, emakume zapaldu askoren bizitza, politika egiteko molde berriak… filmatu ezin diren munduak zinemara eraman nahi ditu dokumentalgile honek.


2018-01-13 | ARGIA
100.000 lagun inguru bildu dira Bilboko kaleetan euskal presoen eskubideen alde

Sare herritararrak antolatuta, Bilboko La Casillatik abiatu da manifestazio burua 17:30ean, Elkarrekin aurrera egiteko prest gaude gaur goiburupean. Gara-ren kontaketaren arabera 95.000 pertsona izan dira. Hemen jarraitu daiteke manifestazioa, Dani Blancoren argazkien bidez.


2018-01-13 | ARGIA
Frantziako Gobernua euskal presoak hurbiltzen hasiko da datozen asteetan

Vocento taldeko egunkariek eman dute berria larunbat honetan, Frantziako Gobernuaren iturrietan oinarrituta. Ondoren Bakearen Artisauen taldeko Txetx Etxeberrik baietsi du albistea Radio Euskadin egindako adierazpenetan.


2018-01-11 | Uriola.eus
Sarek larunbateko ekintzen egitaraua aurkeztu du

Ekintzarik nagusiena arratsaldeko 17:30ean La Casillatik irtengo den manifestazioa izango da. Elkarrekin aurrera egiteko prest gaude izango da aurtengo leloa, eta hiru helburu zehatz edukiko ditu: giza eskubideak, konponbidea eta bakea.


2018-01-11 | Guaixe .eus
"Errepresio ekonomikoa" salatu du Altsasuko isunen taldeak

Altsasuko isunen taldeak "adierazpen askatasun eskubidea gauzatzeagatik herriak Estatu Espainolaren eskutik jasaten ari dituen erasoak" salatu ditu. Izan ere garagarrila akaberatik 11 isun jaso dituzte altsasuarrek, 4.000 euroko balioa dutenak. Taldetik jakinarazi dutenez, azken 7 urteetan "isun politikoetan" 45.000 euro inguru eskatu dituzte.


2018-01-10 | Rita Naveira
Motxilaren umea
MULTIMEDIA - film laburra

Hilabetero Euskal Herriko ehunka haurrek milaka kilometro egin behar dituzte gurasoak bisitatzeko. Film hau haien omenez eginda dago.

Aktoreak: Maider Latatu, Itziar Ituño, Jose Angel Aramendi, Borja Ruiz


2018-01-10 | Lander Arbelaitz
"Motxiladun umeei" buruzko 'Ur Handitan' saioa azpititulatzeko ekimena abiatu dute

Astearte arratsean ETB1 katean emititu zuten Ur Handitan saioa beste hizkuntzetan eskuragarri jartzeko ekimena abiatu dute sarean. Ia ordubeteko saioa izaki, laguntza beharko da egiteko.


2018-01-10 | LAB sindikatua
Sareren Bilboko manifestazioan parte hartzeko deia egin die LABek euskal langileei

"Bada garaia euskal presoek pairatzen dituzten urraketei amaiera emateko. Bada garaian presoen aferan adostasunak eraikitzeko", adierazi du sindikatuak.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude