Sagardia-Goņi familiaren arrasto "ia guztiak" topatu dituzte Legarreako leizean

  • 1936an hobi batera bota zituzten emakume baten eta haren sei seme-alaben gorpuzkiak aurkitu ditu Aranzadik azken egunetan, Gazteluko (Nafarroa) Legarrea leize zuloan.

Euskalerria irratia @fm983irratia
2016ko urriak 10
Aranzadiko kide bat Legarreako leizera jaisten. (Arg.: Aranzadi)

Iragan ostiralean, bi aurkitu zituzten ikertzaileek eta, larunbatean, bost: hala, orotara, zazpi dira aurkitutako giza arrastoak. Gerra Zibilaren beste arrastoetako bat da hau. Zazpi lagunen gorpuzkiak aurkitu badituzte ere, bat bera ere ez dago osorik. Paco Etxeberria forentseak azaldu du Aranzadi 50 metroko sakoneran lanean ari dela.

Egunez egun ari dira leizeari buruzko informazioa osatzen: ostiralean atzeman zituzten bost umeen hezurdura zatiak; larunbatean, aldiz, amarenak eta zazpigarren umearenak; orain, litekeena da datozen egunotan hobitik ateratzea falta diren hezur zatiak.

Juana Josefa Goñi eta bere sei seme bota zituzten leize batera, lehenbizi haiek ezkutatuta zeuden etxolari su eman ondoren. Pedro Antonio Sagardia aita eta 18 urteko semea bakarrik libratu ziren heriotzaz. Aita Eugin ari zen lanean eta emaztearen oharra jaso zuen herritarrek Gaztelutik bota nahi zutela esanez; itzuli orduko, aldiz, Guardia Zibilak aita atxilotu eta, libre utzi zutenerako, familia desagertua zen.  

Jose Mari Esparzak editore tafallarrak ikertu izan du gaia eta La sima liburua idatzi ere bai; besteak beste, eta sorgin gaiei aipamena eginez, herrian hainbat etsai izan zezakeela ere iradokitzen du.

(Albiste hau Euskalerria Irratiak argitaratu du eta CC-by-sa lizentzia baliatuta ARGIAra ekarri dugu).

Kanal hauetan artxibatua: 1936ko gerra  |  Nafarroa

1936ko gerra kanaletik interesatuko zaizu...
1937ko bonbardaketagatik lehen kereila aurkeztuko du Durangok

Uztailaren 18 honetan, frankisten altxamendutik 81 urte pasa direnean, Durangoko Udalak (alderdi guztien babesarekin) kereila bat aurkeztuko du gizateriaren kontrako delituen eta gerra krimenengatik. Zehazki, orain 80 urte Durango bonbardatu zuten italiar ejertzitoko 46 militarren kontra.


Francoren bilobari gutuna
MULTIMEDIA - Antzezlana

Iñakik 10 urte eta leuzemia ditu. Joxanek 46 urte eta gerra zibileko obus baten txatala buruan. Etorkizun bideragarririk ez duen ospitalean iragana eta oraina kateatzen dira Migel eta Kristina medikuen ametsetan. Itxarongeletan sekula agertzen ez diren pazienteen izen zerrendak entzuten dira ordena alfabetikoan eta Carmen Martinez-Bordiuk betetzen du bihotzeko aldizkari maiztuaren azala.

Donostiako Victoria Eugenia antzokian grabatutako emanaldia 2017ko martxoaren 27an.

Zuzendaria:... [+]


2017-06-16 | Uriola.eus
Bilboren 'erorketaren' 80. urteurrenean "mobilizatzera" deitu dituzte hiritarrak

Atxuritik sartu ziren Bilbo hirira tropa nazionalak duela 80 urte. Horregatik hiru egunez luzatuko diren ekitaldietako lehena Atxurin izango da gaur 19:00etan, Santos Juanes plazan "Bilboko jausieraren 80. urteurrenaren oroimenez". 


Ezkabako presondegitik ihes egindakoen gorpuzkiak, Lintzoainen

Hobitik atera dituzte bi presoren gorpuzkiak Lintzoainen, Erroibarren. Ezkabako presondegitik ihes egindako bi pertsonarenak ziren. Hala, guztira 2017an hamairu izan dira hobietatik atera dituzten gorpuzkiak.


Ezkabatik ihes egindako hamasei pertsonari omenaldia egin diete Olaben

1936ko Gerran Iruñerriko Ezkabako espetxetik ihes egindako ehunka presotik hamasei iritsi ziren Olabera, baina han harrapatu zituzten. Olaben fusilatu eta lurperatu zituzten. Urtarrilean berreskuratu zituzten euren gorpuzkiak.


Ezkabako ihesaldian parte hartu zuten presoak izan dituzte gogoan

1938an Ezkaba mendian dagoen San Cristobal gotorlekutik ia 800 preso errepublikazalek ihes egin zuten, baina frankistek horietako asko harrapatu eta hil egin zituzten. Estatuko kartzeletan inoiz egindako ihesaldi handienetakoa izan zen.


"Osabaren hezurrak familiaren hobira ekarri baino ez dut gura"

Margolari da, eta ezkerreko militante errebelde, alderdi politikoaren diziplinaren morrontza eraman ezin duena. Hizketan joan, eta, ez bat eta ez bi, kanposantura eraman gaitu zuzen. Hilen artean margolanik ez, hilen memoria bizia besterik.


2017-05-04 | Arabako Alea
Gerra zibileko grafitiak: errepublikarren lekuko isilak Zigoitiko gotorlekuetan

EHUko arkeologoak 1937an Zigoitia eta Legutio artean eraikitako gotorlekuak ikertzen ari dira. Besteak beste, errepublikarrek egindako grafitiak kontserbatzen ditu inguruneak oroimenerako.


2017-04-30 | Marijo Deogracias
Zer egin genuen galdetzen digutenean, zer erantzun izateko

“Zerbait egin behar da. Kalera atera behar dugu. Gobernuak igarri egin behar du gizartearen haserrea”. Maitane Azurmendi Ongi Etorri Errefuxiatuak Bizkaiko taldeko kideak argi dauka. Apirilaren 29an, Gernikaren bonbardaketaren 80. urteurren ekitaldien harira, milaka lagun ikusi nahi lituzke Gernikan. Muxikan dute hitzordua, handik Gernikara martxa isila egiteko, errefuxiatuei babesa erakutsi eta orain 80 urte gertatu zena, eta gaur gaurkoz beste hainbat herrialdetan gertatzen ari... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude