Sagardia-Goņi familiaren arrasto "ia guztiak" topatu dituzte Legarreako leizean

  • 1936an hobi batera bota zituzten emakume baten eta haren sei seme-alaben gorpuzkiak aurkitu ditu Aranzadik azken egunetan, Gazteluko (Nafarroa) Legarrea leize zuloan.

Euskalerria irratia @fm914
2016ko urriaren 10a
Aranzadiko kide bat Legarreako leizera jaisten. (Arg.: Aranzadi)

Iragan ostiralean, bi aurkitu zituzten ikertzaileek eta, larunbatean, bost: hala, orotara, zazpi dira aurkitutako giza arrastoak. Gerra Zibilaren beste arrastoetako bat da hau. Zazpi lagunen gorpuzkiak aurkitu badituzte ere, bat bera ere ez dago osorik. Paco Etxeberria forentseak azaldu du Aranzadi 50 metroko sakoneran lanean ari dela.

Egunez egun ari dira leizeari buruzko informazioa osatzen: ostiralean atzeman zituzten bost umeen hezurdura zatiak; larunbatean, aldiz, amarenak eta zazpigarren umearenak; orain, litekeena da datozen egunotan hobitik ateratzea falta diren hezur zatiak.

Juana Josefa Goñi eta bere sei seme bota zituzten leize batera, lehenbizi haiek ezkutatuta zeuden etxolari su eman ondoren. Pedro Antonio Sagardia aita eta 18 urteko semea bakarrik libratu ziren heriotzaz. Aita Eugin ari zen lanean eta emaztearen oharra jaso zuen herritarrek Gaztelutik bota nahi zutela esanez; itzuli orduko, aldiz, Guardia Zibilak aita atxilotu eta, libre utzi zutenerako, familia desagertua zen.  

Jose Mari Esparzak editore tafallarrak ikertu izan du gaia eta La sima liburua idatzi ere bai; besteak beste, eta sorgin gaiei aipamena eginez, herrian hainbat etsai izan zezakeela ere iradokitzen du.

(Albiste hau Euskalerria Irratiak argitaratu du eta CC-by-sa lizentzia baliatuta ARGIAra ekarri dugu).

Kanal hauetan artxibatua: 1936ko gerra  |  Nafarroa

1936ko gerra kanaletik interesatuko zaizu...
Ezkabako ihesaldian parte hartu zuten presoak izan dituzte gogoan

1938an Ezkaba mendian dagoen San Cristobal gotorlekutik ia 800 preso errepublikazalek ihes egin zuten, baina frankistek horietako asko harrapatu eta hil egin zituzten. Estatuko kartzeletan inoiz egindako ihesaldi handienetakoa izan zen.


"Osabaren hezurrak familiaren hobira ekarri baino ez dut gura"

Margolari da, eta ezkerreko militante errebelde, alderdi politikoaren diziplinaren morrontza eraman ezin duena. Hizketan joan, eta, ez bat eta ez bi, kanposantura eraman gaitu zuzen. Hilen artean margolanik ez, hilen memoria bizia besterik.


2017-05-04 | Arabako Alea
Gerra zibileko grafitiak: errepublikarren lekuko isilak Zigoitiko gotorlekuetan

EHUko arkeologoak 1937an Zigoitia eta Legutio artean eraikitako gotorlekuak ikertzen ari dira. Besteak beste, errepublikarrek egindako grafitiak kontserbatzen ditu inguruneak oroimenerako.


2017-04-30 | Marijo Deogracias
Zer egin genuen galdetzen digutenean, zer erantzun izateko

“Zerbait egin behar da. Kalera atera behar dugu. Gobernuak igarri egin behar du gizartearen haserrea”. Maitane Azurmendi Ongi Etorri Errefuxiatuak Bizkaiko taldeko kideak argi dauka. Apirilaren 29an, Gernikaren bonbardaketaren 80. urteurren ekitaldien harira, milaka lagun ikusi nahi lituzke Gernikan. Muxikan dute hitzordua, handik Gernikara martxa isila egiteko, errefuxiatuei babesa erakutsi eta orain 80 urte gertatu zena, eta gaur gaurkoz beste hainbat herrialdetan gertatzen ari... [+]


Condor Legioaren oroitarria kendu dute Madrilgo hilerritik

Alemaniako enbaxadaren eskaeraz eta udal ehorztetxearen agindu pean kendu dituzte Condor Legioaren azken oroitarriak La Almudenako hilerritik. Armada naziaren abiazioa omentzen zuen mausoleoa kendu eta lurperatuta dauden pilotuen izenak jarri dituzte.


Carlos Peņa 24 orduz Ebro ibaian, memoria historikoaren alde

Carlos Peña igerilari tolosarraren erronka berria larunbatean hasiko da, 17:00etan, igandean ordu berean amaitzeko.


2017-04-26 | Marijo Deogracias
Having something to say when they ask what we did

“Something has to be done. We have to go onto the streets. The government has to know how angry society is." Maitane Azurmendi Ongi, a member of Ongi Etorri Errefuxiatuak Bizkaia (‘Bizkaia Welcomes Refugees’) is clear about that. On 29th April, the 80th anniversary of the Gernika bombardment, she would like to see thousands of people in Gernika. The meeting point is Muxika, from where there will be a silent march to Gernika in support of refugees and in memory of what... [+]


80 urte Gernika bonbardatu zutela

1937ko apirilaren 26an bonbardatu zuen Condor Legio alemaniarrak Gernika, frankistekin kolaboratuz. Egun osoan zehar oroituko dute urteurrena.


Errefuxiatuen aldeko ekitaldia egingo dute apirilaren 29an eta 30ean Gernikan

Europako mugetan gertatzen ari den “sarraskia” salatzeko ekimena antolatu du Ongi Etorri Errefuxiatuak plataformak, Gernikako bonbardaketaren 80. urteurrenaren karietara.


Picassoren 'Guernica' Gernikara lekualdatzeko eskatu du EH Bilduk Espainiako Kongresuan

Marian Beitialarrangoitia EH Bilduko legebiltzarkideak legez besteko proposamena aurkeztu du Espainiako Kongresuan, Pablo Picassoren artelan adierazgarriak Gernikan egon behar duela argudiatuta. Datorren asteazkenean 80 urte beteko dira Kondor Legioak Gernika bonbardatu zuenetik.


Eguneraketa berriak daude