Bizilagunak kanporatuz negozioa egitea: turismoa eta Airbnb Donostian

  • “Igande eguzkitsu batean Kontxako pasealekuko banku batean eseri, jendea behatu eta bakoitza nongoa den asmatzen saiatzea dibertigarria da”. Hala hasten da Gara-n astelehenean Donostiako turismoaren inguruan idatzitako kronika. Eta argi esan behar da, Donostiako Alde Zaharrean bizi garenontzat, gai hau ez da batere dibertigarria.

Lukas Barandiaran San Roman
2017ko apirilaren 24a

Ez da batere dibertigarria Donostian eta Euskal Herriko beste hainbat lekutan masa turismoa hartzen ari den larritasuna. Ez da batere dibertigarria horrek eragiten duen gentrifikazioa. Ez da batere dibertigarria horrek lekukoen bizitzengan duen eragin sakona: lan prekarioak, hiriaren merkantilizazioa, bizitzaren garestitzea eta auzoko ehun sozialaren desegitea eta auzoan arrotz sentitzea, besteren artean.

Ez da batere dibertigarria turismoaren inguruan eraikitzen ari den hiri ereduaz halako arinkeriaz hitz egitea komunikabideetan. Ohituta gaude halako kronikak —ezarritako esaldiaren ildotik baitoa kronika guztia— Diario Vasco edo antzeko lerroa duten hedabideetan irakurtzearekin, baina min egiten du Gara bezalako medio batean turismoari buruz hain axolagabe idatzi dutela ikusteak. Arreta eta irmotasun handiagorekin jokatu behar dugu horren aurrean.

Masa turismoa datutan

2016an bisitariek 1.894.610 aldiz egin dute lo Donostian, aurreko urtean baina %8,4 gehiago. Donostia 2016 Europako kultur hiriburutzak hirian edukitako eragin ekonomikoaren berri emateko Udalak apirilaren 4an egin zuen prentsaurrekoan jasotako datua da. Hau da, donostiar bakoitzeko hamar gau igaro dituzte hirian bisitariek, aurreko urtean baino 146.815 gau gehiago igaro dituzte hiriko hotel edo ostatuetan.

Hiriburutzak balekoa ozta-ozta lortu zuela zioen prentsaurrekoan Ernesto Gasco Turismo zinegotziak zioen. “Eragin urria”, titulatu zuen albistea El País-ek.

Donostiaren turistifikazioa azaltzeko ere baliagarria zaigu Airbnb enpresak ematen dituen datuak. Airbnb bisitarientzat tarte baterako alokairu irregularrak eskaintzeko plataforma bat da, eta Donostian dituen datuak ikertu dituzte Hirikilabs eta Montera34k. Ikerketaren arabera, plataforma horrek Gasteizen 361 plaza, eta Bilbon 1.484 eskaintzen dituen bitartean, Donostian 4.553 eskaintzen ditu.

Proportzioan etxebizitza bakoitzeko Airbnb-ren iragarki gehien dituzten EAEko hamar auzotatik zortzi Donostian daude. Igeldo (etxebizitzen %6,05 dago Airbnb-n), Ategorrieta-Ulia (%3,51) eta Donostia-Zentroa (%3,15) dira proportzio handienak dituztenak.

Datuak azaltzeko Hirikilabs eta Montera34k egindako mapa:

Gentrifikazioaren mehatxua

Kezkagarriak dira datuok, eta are gehiago urte sasoi batzuetan Kontxa eta Alde Zaharretik paseoa eman eta turista uholdeak saihestu behar direnean. Ahaztu egin zaigula dirudi Alde Zaharra auzo bat gehiago dela eta bertakoek lasai bizitzeko eskubidea dutela, eta ohitu egin gara udara iristen den bakoitzean turistek bereganatu dutela ikustearekin. Gutxi ez, eta Eneko Goia alkateak berri ontzat eman zuen turismoaren “desestazionalizazioa”, hots, udatik kanpo ere geroz eta turista gehiago etortzea. Hogei hotel berri eraikitzeko baimena emana du, turistentzako beste 1.200 ohe edukiko dituztenak.

“Gentrifikazio prozesuetan erosahalmen handiagoa duten pertsonek auzoko jendea kanporatzen dute”, Asier Abaunza Bilboko Hiri Planifikazioaren zinegotziak ondo azaldu zuen, mundu mailan gertatzen ari dena. Diario Vasco eta enparauek saltzen diguten turismo mitifikatuan, bisitari guzti horiek onura ekonomikoa dakarte hiritar guztientzat maila berean, bisitariek beren poltsikoak husten baitituzte Donostian. Errealitatean, gutxi batzuen negozio dena, prekarietatea, auzo identitatearen galera, masifikazioak eta bizitzaren garestitzea dira gainontzekoentzat. Airbnb da horren erakusleetako bat.

Airbnb negozioa

Azaldu beharra dago nola funtzionatzen duen Airbnb-k. Edonork etxe huts bat, edo gela huts bat baldin badu —aste bakarrez bada ere—, Airbnb-rekin kontaktuan jarri eta alokairu “altruistan” jar dezake. “Altruista” diot, El País-ek kolaborazio ekonomia gisa bataiatu baitu plataforma —Uber eta bestelakoekin batera—, baina ekonomia mota horrek ez du ezer altruistatik. Kontzeptu polit horiek masifikazio turistikoa atseginago irudikatu besterik ez dute egiten. Bai, hotelak eta ostatuak bezalako bitartekariak alboratu eta pertsonak modu zuzenean jartzen ditu harremanean haien beharrizanak asetzeko, baina logika ekonomikoa betikoa da: dirua duen bisitariak dirua ematen dio gela hutsaren jabeari, eta horrek bere zerbitzua ematen dio, Airbnb-k eramaten duen etekinaz gain. Laburbilduz, dirua bitarteko duen betiko hartu-emana. “Kolaborazio” gutxi.

Argi eduki behar da Airbnb-n negozioa egiten duenak baliabide ugari dituelako dela. Egoera ekonomiko txarrean dagoenak ere baliatzen du plataforma bere egoerari irteera ematen laguntzeko, bere ezintasunean Donostiaren merkantilizazioa eta gentrifikazioa bultzatzem ari bada ere. Baina benetan poltsikoa betetzen dutenak baliabide ugari dituztenak izango dira, plataformaren datuek erakusten baitigute Donostiako Airbnb-n oso desoreka handiak daudela.

Donostian plazak eskaintzen dituzten Airbnb-ko hamar erabiltzailek 1.119 plaza eskaintzen dituzte: erabiltzaileen %1,4k oheen laurdena eskaintzen du, Hirikilabs eta Montera34k egindako ikerketaren arabera. Plaza gehien eskaintzen dituen erabiltzaileak, FeelFree Rentals delakoak, 254 plaza eskaintzen ditu. Argi dago ez dela sos batzuk ateratzea asmo duen hiritar arrunta, baizik eta Donostia turistentzako parke tematiko bilakatuta negozioa egiten duen norbait. Baina Airbnb-rekin gutxi batzuk aberasten badira ere, etortzen diren turista masa, eta horrek dituen eraginak denok sufritzen ditugu.

Donostiako Airbnb-ko erabiltzaile nagusiak. (Arg.: Hirikilabs eta Montera34)

Donostian hainbeste hotel, ostatu, Airbnb eta udako bigarren etxe egoteak esan nahi du negozio emankorra dela, betiere baliabideak dituenarentzat. Negozioa badagoenez, Engel & Völkers bezalako inbertsio-inmobiliariak han eta hemen dabiltza etxebizitzak erosteko eskaintzak egiten. Bartzelonan eta Venezian gertatzen ari den antzera, turista masez nekatuta, turisten poltsikoari begira egindako denda eta tabernetako prezioak ordaindu ezinean zorpetuta, tabernari lan prekarioak ematen duen soldata urriak itota, edoeta zure auzoa erakusleiho bilakatu dela ohartutan, etxea salduko dio Alde Zaharreko bizilagunak higiezinen agentziari honek negozioa egiten jarrai dezan. Hala, erosahalmen txikia duten bizilagunek auzoa utzi beharko dute, eta erosahalmen handiago dutenek ordezkatuko dituzte. Gentrifikazioa.

Eta argi esan behar da. Hori ez da batere dibertigarria.

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Donostia  |  Turismo masiboa

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2017-12-17 | Mikel Asurmendi
Parisek meza bat balio du (*)

Politikak eta erlijioak badute ezaugarri anitz komunean. Konbikzioak behar dituzte, zintzotasuna ere bai. Alabaina, politikaren erraietan jukutria dago, makiabelismoa; estatuaren arrazoia izate oroz gainetik dago.

Parisko 2107ko abenduaren 9ko manifestazioaren historia 1958an hasi zen, ETAren sorrerarekin hasi ere. Egungo gatazka politikoa ulertzeko ETAren bilakaeraren hainbat ezaugarri gogoratu behar dira: ETA herriaren erraietatik jaio zen eta sustraiak errotzeko “santutegia”... [+]


Separatismorik ez!

Wikipediaren definizioaren arabera gizarte-bazterketa da “pertsonek gizarte-ongizatea eta bizi-kalitatea eskuratzeko jasaten dituzten oztopo sozial, ekonomiko edo politikoen multzoa, gizartearen sisteman modu egokian ez integratzeagatik”. Nafarroan, hainbat dira definizio horren baitan sartzen diren marjinazio-egoerak, baina bada bat legez ezarrita dagoena, 1986tik: euskaldunon hizkuntza eskubideen zonifikazioa. Gizarte esklusioa gaitza bada, are eta okerragoa da diskriminazio hori... [+]


2017-12-17 | June Fernandez
Zapiak

Valladolid. Iraileko arratsalde eguzkitsua. Karima, Arantxa eta beste lagun bat euren seme-alabekin zeuden auzoko igerileku publikoan. Gustura zeuden zelaian, jantzirik, haurrak jolasean begiratzen zituzten bitartean. Bat-batean igerilekuko zaintzailea gerturatu zitzaien: “Hemen ezin duzue jantzita egon. Arropak eransten ez badituzue, igerilekutik alde egin beharko duzue. Bestela, poliziari deituko diot”. Zelaian jende gehiago zegoen jantzirik, baina Karimak eta lagunak hijaba... [+]


2017-12-17 | Itxaro Borda
Tabula rasa

Islandiatik etorri zaigu, azken egunetan, Utopiaren soinu banda Björk erraldoiaren eskutik eta urtea bukatzen doala Axiari aita-semeek Joseba Irazokirekin, Omaha hiriaren bihotzetik oparitzen diguten albuma, biak uztartzen ahal ditugu Eguberriko menskeria kontsumitzaileen hatzak ezabatzeko: buklean entzuten ditugu Tabula Rasa eta Wounded Knee Prayer… Egiaren errateko Oier Etxeberriaren Locuela sinetsi ezinak belarri zokoan dauzkagula garunak alaitzeko!

Erakunde armatuak orain... [+]


2017-12-17 | Irati Elorrieta
Formatuak axola al du?

Saiatu naiz zutabea txioen formatuarekin idazten. Ez dut lortu. Porrota. Baina berdin da, malgua izan eta hibrido batekin kontentatuko naiz.

Urteak dira H.rekin hizketaldi onik izan ez dudala. Nitaz duen erretratu mentalaren azpititulua konbertsaziorako ezinezko bihurtu den ama.

H.: Open mike-etan aurkitzen ditudan gazteekin hitz egiten saiatzean, like-botoia eta komentario laburrak jasotzen ditut. Pantailan bezala.

H.: Telefonorik esku artean ez dutenean ere, telefonoz ari balira... [+]


21 urte nahikoa dira! MME nekazaritzatik kanpora!

Merkataritzaren Munduko Erakundea eta Elikadura Burujabetza kontzeptu antagonikoak dira. Lehenbizikoaren helburua da urratsez urrats mundu osoan merkatu “libre” bat eraikitzea, baita nekazaritzan ere, ekoizpena oztoporik gabe eramateko munduko leku batetik bestera, produkzio-kostu txikienak dituen tokian kokatuz. Horren ondorioz, munduko eskualde bakoitza espezializatu egiten da bere testuinguruan merkeena den ekoizpena egiten. Lehiaketa horretan, ikuspegi sozialak, lokalak,... [+]


Anasagasti oso haserre dago, baina ez du arrazoirik

Iñaki Anasagasti bortizki mintzatu da hezkuntza publikoak EAEn egindako grebaz: lotsagabea izan omen da, familiei eguna izorratu die eta haurrak deformatu ditu. Argudio sorta dakar berak, Eusko Jaurlaritzaren bertsioa. Hona beste bertsio bat:


Naftalinarekin seduzitzen

Publikatu den lekuan publikatu delako, hain justu, arduratzen naute Urrutiak irakurlego horri bidali dizkien mezuek


2017-12-13 | Mikel Zurbano
Zerga atzerakada

Confesbask-en argudioak erabili dituzte alderdiok neurria legitimatzeko. Neurri honek inbertsioa handituko omen du eta beraz enplegua. Hau da erabilitako argudio nagusia eta ez da balekoa. Izan ere, aspaldiko ebidentzia enpirikoak bertan behera utzi du garai bateko mozkinak, inbertsioa eta enpleguaren arteko ekuazioa.


Langile mugimendua eta sindikalgintza oztopatzea helburu

“Foru Enplegu Publikoaren Etikaren eta Kudeaketa Onaren Kodea” Gipuzkoako Foru Aldundia zuzentzen duten PNV eta PSEko arduradunek langile mugimenduaren eskubide sindikalak gutxitzeko eta sektore publikoa desarautzen jarraitzeko azken asmakizuna da. Nola ez, beren negozioen eta enpresarien mesedetan egindako ekarpen berria da.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude