IRITZIA

Segurtasun eza

June Fernández @marikazetari
2019ko martxoaren 17a
Antton Olariaga

Ispilu bat jarri digute etxeko atarian, eskailerako hormaren goialdean. Borobil erdi formaduna, kotxeetako atzerako ispiluen antzekoa. Ustekabez harrapatu gaitu presentzia berri eta arrotz horrek. Nahiz eta ez den kamera bat, gainean “Anaia Nagusiak zaindu egiten zaitu” idazteko gogoa sentitu dugu. Gure lehenengo hipotesia izan da norbaitek ezusteko bat bizi eta gero tramankulu hori instalatzeko eskatu duela. Agian ezezagun baten bortxaketa saiakera. Agian bikote ohi jazarlea atariko bazter ilunetan ezkutatuta agertu zaio. Imajinatutako eszenetan biktima emakumea da eta erasotzailea gizona.

Laster gure bizilagunak –bera ere emakume gazte eta feminista– watxapeatu dit: “Aizu, hau eguerdian ez zegoela esango nuke… ”, eta ispiluaren argazki bat. Esan diot ni ere ohartu naizela eta gogaitu nauela. Orain arte sumatu ez dugun arriskuaz abisatzen digu. Hauxe erantzun dit: “Nik ere inoiz ez nuen pentsatu atarian zer edo zer txarra gertatu ahal zitzaidanik. Ispilu madarikatua agertu arte!”.

Etxeko nagusiari idatzi diogu. Bere erantzuna: “Ez da ezer gertatu. Helburua da zonalde itsu guztiak ikustea, segurtasun gehiago sortzeko”. Ederra. Alokairuan bizi gara auzoko gehienok eta gure ugazabek erabaki dute gure onerako dela. Erabaki paternalista horrekin, ordea, kezka berri bat sortu digute. Hobe esanda, mamu bat. Emakumeok ondo baino hobeto ezagutzen dugun mamua, alegia: sexu ikara. Argia-ko 2014. zenbakian, Kontuz ibili artikuluan idatzi nuenez, gizarte patriarkala bortxaketaren mamuaz baliatzen da emakumeok kontrolpean mantentzeko, dependentzia eta beldurra etengabe sustatuz. “Erne! Kontuz ibili!”, esaten dit egunero ispilu nazkanteak.

Baina testuingurua ulertzeko datu bat falta zaizue: Bilboko San Frantzisko kalean bizi naiz. Turismo bulegoak orain dela gutxi arte hona ez etortzea aholkatzen zien atzerritarrei, arriskutsua omen da eta. Hiriko gizatxarrak bizi gara hemen, turismo saileko irudi ederretan inoiz agertzen ez garenak: etorkinak, ijitoak, jonkiak, prostitutak eta maritxu edota soropil mordoa. Bronx bilbotarra. Ghettoan ordena mantentzeko ertzainez eta udaltzainez josita dago auzoa, baita segurtasun kamerez ere. Poliziek lan asko dutela pentsa genezake, baina nik beti berriketan umoretsu ikusten ditut. Noizbehinka gaztetxo magrebtarren bat zirikatzen dute, baita portalera sartu ere kamerak han barruan gertatzen dena grabatu ez dezan.

Sanfraneko auzo elkarte batek “segurtasun gehiago” eskatzen du, lapurretei eta trapitxeoei aurre egiteko. Bozeramaile batek zera esan zidan SOS Arrazakeriako militante nintzela: “Uler ezazu atso batek plaza gizon beltzez beteta ikusi eta segurtasun eza sentitzen duela”. Bestetik gizarte mugimenduen koordinakundeak auzoaren estigmatizazioa, gizarte bazterkeria egoerak, poliziaren gehiegikeriak eta kaleko hezitzaile falta salatzen ditu, eta Munduko arrozak bezalako ekimen ederrak antolatzen ditu auzoaren aniztasuna eta elkarbizitza ospatzeko. Bien kartelak ikus daitezke gure kaleetan, bakoitza bere aldarriekin. Azken boladan beste mezu bat ere agertu da hormetan pintatua: Etorkin gehiegi, euskaraz. Katixa Agirrek esan bezala, basquewashing.

Sexu ikara + segurtasun ezaren mitoa = kontrol soziala, xenofobia eta sentsazionalismoa. Bi nobedade: 1. Atarian ispilua jarri diguten egun berean, Ana Rosaren programako kamera bat ibili da auzotik bizilagun txuriei narkoei eta etorkinei buruz galdezka. 2. Bilbon VOXen egoitza Sanfranen omen dago.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Autodefentsa feminista

Azkenak
2019-03-24 | Garazi Zabaleta
Larre motzean zaildutako laborari tematiak

Lurrari, ekoizle txikiei, baserriari eta elikadura burujabetzari lotutako proiektu ugari ari da sortzen Euskal Herrian azken urteotan, kontsumo elkarteak eta baserritarren sareak esaterako. Baina, ez al da kontraesankorra ustezko garai "oparo" honetan proiektu agroekologiko ugarik ateak itxi behar izatea? Edo nekazari asko egoera oso zailean egotea? Ba al dakigu nola bizi diren gure hurbileko ekoizleak?


Turismoa, milioika mundutar aberatsen luxu masifikatu baina lurrak jasan ezin hori

2018an mugaz gaineko 1.400 milioi bidaia zenbatu ziren munduan, duela 50 urte luxua zena zenbateraino demokratizatu den seinale. “Demokratizatu”, diozu? Lurra planetako hamabost biztanletatik batek bisita ditzake gainerako hamalauak, baina hauek ezingo dute joan bakar haren sorterrira... ez bederen opor usainean. Atsedenezko bidaien koste-etekinen banaketak injustizia neurri bera dauka: turismoak jendeen arteko desberdintasunak handiagotzen ditu.


2019-03-24
Riddancebus

2019-03-24 | Kepa Matxain
Debako Arte Eskola
Mitotik zerbait berria eraiki

Debako Arte Eskola itxi dute. 1970ean sortu zuen Jorge Oteizak bere programa kultural eta politikoa martxan jartzeko, baina ez zitzaion esperimentua ondo atera. 80ko hamarkada hasieran bigarren fase bati ekin zion, iazko abenduan udalbatzak ixtea onartu zuen arte. Arte Eskola Bizirik plataformak jardunaldi batzuk antolatu ditu martxoaren 23an, itxiera salatzeko eta aurrerantzean Arte Eskolak hartu behar lukeen norabidea birpentsatzeko.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude