Emakumeak borrokan
Audience

Kubatik ekarritakoaren isla

  • 20 urte betetzera doa Audience talde gernikarra. Estilo ugaritatik bidaiatuak, oholtza gainean batetik bestera ibiltzen dira, instrumentuak aldatuz. Esperientzia lagun, beti beste salto bat egitera ausartzen da taldea. Oraingo honetan Kubatik ekarri dute euren zortzigarren lana den Isla, Kaki Arkarazoren gidaritzapean ekoiztua Habanan.

Xalba Ramirez @xalbaram
2018ko martxoaren 11
Argazkia: Hibai Agorria.
Argazkia: Hibai Agorria.

Duela urte batzuk Andoaingo Garate estudioan Kaki Arkarazok bota zien proposamena gernikarrei: Kuban duela hilabete batzuk Amparanoiarekin aritua zela, eta euskal talde batekin joatekotan Audiencekoak iruditzen zitzaizkiola aproposenak. Taldeak 2016an izandako aldaketen ondoren zerbait berezia egin nahi zuten eta hibernatzen egondako ideia berrartu zuten.

2017ko apirilean Silvio Rodriguezek sortutako Abdala estudioetan grabatu zituzten Isla osatzen duten hamaika kantak. Bertako musikariek ukitu berezia eman diote lanari, baina ez dute disko latinoa egin. Audiencen rock librea da nagusi, kubatar zaporeekin.

“Askotan esan dugu ez dugula hara joan nahi turisten disko bat egitera”, dio Ager Insunzak. Kubako musikari handiekin elkartu, eta nahasketa egin nahi izan dute: batzuk rockera mugitu eta besteak erritmo latinoagoetara, bien arteko nahasketa emanez.

Material eskasia ikusi dute Kubako estudioan eta horrek beste modu batera lan egitera eraman ditu

Hiru kantatan nabarmenagoa den arren, Yaroldi Abreuk perkusioak sartu ditu ia abesti guztietan piezei ukitu berezia emanez. Alejandro Delgado tronpeta joleak vibrato handiko une goxoak eraikitzen ditu Egun da Bayamon eta Egunsentia Habanan kantetan. Osanay Martinez abeslariak El tres, el quinto y el tumbao-ren moldaketa batzuk proposatu zituen, eta lehen hartzean, atera bezala grabatu zuen ahotsa. Soka sekzioarekin lan pixka bat gehiago egin behar izan zuten dena koadratzeko, baina sotil bezain eder diren konponketak daude, batez ere Nork jakin kantan. “Beatles-en Eleanor Rigby dirudi”, dio Gaizka Insunzak.

Ruben Garaterentzat esperientzia ikaragarria izan da. “Delgado etorri zen, eguzkitako betaurrekoak kendu gabe kabinako sofan etzan eta kantak entzun zituen. Halako batean gelan sartu zen ezer esan gabe, eta bi hartzetan bi kanta grabatu zituen. Kakik berak esaten zuen urtetan ez duela horrelako grabaketarik egin”.

Konfort eremutik ihes egiteko joan ziren Kubara, besteak beste; eta han, sozialismoan hezitako musikariekin topo egin zuten, “kultura bizitzeko modu erabat ezberdina” dutenak. “Zaila da maila horretako musikariak hemen aurkitzea”, azaldu du Ager Insunzak, “sozialismoaren bertute eta miseriez” hitz egiterakoan.

Izan ere, material eskasia ikusi dute. Hemen ohituta daude estudioan hamar anplifikadore eta nahi beste gitarra edukitzera. Han berriz, bi anpli eta bi gitarrarekin konformatu behar zuten, zegoenarekin alegia. Gitarraren sokak aldatzea ere luxua da uhartean: “Usted lo que es, es un capitalista” (“zu kapitalista zara”), esan zion beraiekin aritu zen gitarra-jotzaile batek, sokak puskatu aurretik aldatzeagatik. “Egoera horrek lagundu digu musika beste modu batean garatzen eta soinuan antzematen da”. Esperientzia musikalaz gain, bitalaz hitz egin dute taldekide guztiek.

Gaizka Insunza: "Esperimentu txiki bat egin dugu"

Baina prozesuan dena ez da erraza izan. Kubatik itzultzen ari ziren hegazkinean krisi moduko bat izan zutela aitortu du Ager Insunzak: “Ez genekien nola antolatuko genuen materiala, bi disko ateratzekotan izan ginen”. Garateren esanetan, “azkenean bidaia bat bezala planteatu genuen diskoa. Audience hasten da, lurra prestatzen edo. Laugarrenean tronpeta agertzen da eta horren ostean hiru kanta latinoenak daude; eta ondoren diskoa berriro rockera doa. Beraz Audience hasten da, Kubara doa, eta berriz itzultzen da. Hori da diskoaren zentzua”.

Gaizka Insunzak oso argi du: “Elkarrizketak egiten ditugunean eta diskurtso bat adoptatzen dugunean, koherentzia hartzen du eta publikoak pentsatzen du dena aspalditik pentsatua zegoela. Baina dena prozesuan gertatzen da. Estudioaren bezperan bi kanta berri sartzea erabaki genuen, diskoan klabeak direnak”.

Aurrera begira erritmo latinoetan sakonduko ote duten galdetuta, argi dute: “Marka horretatik ihes egin behar dugu. Esperimentu txiki bat egin dugu, baina ez gara mundu horren parte. Hurrengoan ez dakigu zer egingo dugun, baina Isla-k oraindik asko du emateko. Industrian badirudi disko bat atera eta bi hilabetera ahaztu egiten dela, eta beste zerbait eskaini behar duzula. Baina 20 urte daramatzagu guk, gauzak beste modu batera egiten, diskoak lehen bezala pentsatu eta grabatzen. Jendeari konpromisoa eskatzen diogu. Agian merkatuaren kontra goaz, baina merezi du”.

Bidehutsen ateratako zazpigarren erreferentzia honekin, zigiluan lan gehien atera dituen taldea dira. Musika ulertzeko ereduak batzen ditu: “Gu bezalako proiektuek –dio Gaizka Insunzak–, merkatuari begira ez daudenek, musikari baizik, sorkuntzari… mugak baino ez dituzte. Baina guretzat bizitza froga bat da. Gainera, nik uste dut gaur egun guk egiten dugun musika egitea dela gizartearekin eduki dezakezun konpromisorik handiena. Egiten dugun moduan egitea dela egin dezakezun gauza iraultzaileena, maite duzun musika egitea 20 urtez eta segi, nahiz eta merkatuak ez kasu egin. Zuk nahi duzuna egin, merkatuari kasurik egin gabe”.

Ingelesez abesten duen euskal taldea da Audience. Ion Andoni del Amok, Party and Borroka liburuan aipatzen du ingelesa maskara bat dela eurentzat, distantzia bat euskaraz esango ez luketena esateko. Gaizka Insunzak berresten du: “Eszenatokira igotzean antzerki bat egiten ari gara, eta niri laguntzen dit paper horretan sartzen. Hala ere, ia oharkabean egindako hautu estetiko bat da. Gure erreferenteengatik bai, baina baita soinuagatik ere”. “Nik ez dut talde euskaldunagorik ezagutzen, euren egunerokoa euskara hutsean egiten baitute”, dio Igor Ertzilla teknikariak.

Euskal musika definitzerako orduan ere, agian, eszenatokiaren atzealdeari begiratu beharko genioke, hor behean gertatzen denari. Nondik, nora eta zertarako abesten den. Eta nork entzuten duen eta zertarako. Audiencek euskal entzuleak konfort eremutik atera eta espazio berriak deskubritzera eramaten ditu. Eta agian euskal kulturarentzat interesgarriagoa da konfort horretatik ateratzen gaituen musika, landua, jasoa, arriskatua eta zintzoa, plastikozko musika bat baino, hau euskaraz egina bada ere.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Musika  |  Kuba  |  Gernika  |  Bidehuts

Musika kanaletik interesatuko zaizu...
Aeham Ahmad, musikaria
"Nire bizitza arriskuan jarri zuen argazki berak fama eta arrakasta ekarri dizkit gero, eta madarikazio moduko bat da orain"

Siriako Yarmouk errefuxiatu gunean (Damasko) jaio zen 1988an, palestinar familia baten baitan. Pianoa zuen ogibide, baina gerrak dena kendu zion. Sarraskiaren erdian musika egiten jarraitu zuen ordea, eta irudi haiek gure hedabideetako orrialdeak bete zituzten. Oinez iritsi zen Alemaniara 2015ean, eta musikatik bizitzen jarraitzea lortu du, inoiz baino arrakastatsuago. Mixel Etxekoparrek Xiru jaialdira gonbidatuta, Euskal Herrian aritu da lehendabizikoz.


Felix Ibarrondo. Frantziskotarra Parisen, itzal handiko musikagile
"Musikagile asko ziztuan bizi dira, eta ez dakit nola asmatzen duten musika egiten"

Musika garaikideak duen izen ezagunenetakoa da. Ospe handikoa da hemen eta munduan. Oroz gain, Frantzian. Gaztetan, kezkarik franko ibili zuen, frantziskotar eta musikari izan ote zitekeen.
Biak izan da, musika sortzeko obsesio handia gorabehera.


Agur ezin ederragoa
Mahler-en " 9. Sinfonia". Euskadiko Orkestra Sinfonikoa. Zuzendaria: Robert Treviño.
Gasteizko Principal Antzokia. Maiatzaren 9a.

Opari berezia ekarri digu Euskadiko Orkestra Sinfonikoak (EOS) bere azkeneko abonu-kontzertuan. Opari bikoitza esango nuke, alde batetik obra zinez ederra eskaini digulako, eta bestetik, interpretazio sakon eta sentitua entzun genuelako.

Zalantzarik gabe Gusav Mahler-en 9. Sinfonia konpositorearen produkzio osoaren obra ederrenetako bat... [+]


Adarra saria jasoko du Berri Txarrak taldeak

Ekainaren 21ean izanen da ekitaldia. Kontzertua eskainiko dute Victoria Eugenia antzokian


2019-05-19 | Gorka Erostarbe
Aida Torres, musikaria
"Bizitza eta musika batera doaz"

Musika du arnas. Bateria jotzeak eta kantatzeak ematen diote hatsa. Hor kokatzen du erronka: aldi berean bateria jo eta kantatzeko arnasa nola neurtu, hatsa nola bideratu. Jupiter Jon-en bere ahots eta arnas propioak landu ditu azken urteetan. Duela hogei urtetik gora eman zituen lehen makilakadak Lisabörekin. Haien azken diskoan parte hartu du, taldea utzi zuenetik hamarkada igaro denean.


2019-05-19 | Reyes Ilintxeta
Patxi Atozki, biolinen zirujaua
"Kilometro zeroko biolin bikainik ezin da egin"

3D inprimagailuen garaian, Patxi Atozki Iruñeko luthierrak jarraitzen du palo santo zuhaitzen egurrez, Dolomitetako egurrez, erretxina egosiaz eta Mongoliako zaldi-zurdez biolinak egiten, Stradivarius erara. Zerbaitengatik izanen da.


2019-05-19 | Iker Barandiaran
Katakonbatan gustura bizi dira
¡¡Viven!! LOS NITXOS. Autoekoizpena, 2018

Musika bizitzeko modu asko daude; nahi beste. Badira eskaintzen dietena soilik entzuten konformatzen direnak. Badira bilatzen aritzen direnak, eta horien artean are eta beherago edo ezkutuago arakatzen dutenak. Ildo horretatik oso garrantzitsua da orain gutxi Nikki Hill musikari eta abeslari afroamerikarrak esandakoa: “Musika bene-benetan maite baduzu, joan ahalik eta kontzertu gehienetara eta ahalegindu telonero diren talde... [+]


2019-05-19 | Andrea Zubozki
Zuzeneko emanaldia
Eta Lisab÷ren doinu gordinetan murgildu nintzen

Dudarik gabe azken hilabeteetan gehien entzun dudan diskoa izan da Lisabören Eta Edertasunaren Lorratzetan Biluztu Ginen. Harreman berezia sortu dut berarekin, nire baitako lainoen uxatzeko erremedio biziki on bezala agertu delako, introspekzio terapia ilun bat, taldearen lan guziak bezala funtsean...


Israel Eurovision festibala ospatzear, palestinarren eskubideen aldeko boikot deien erdian

Mundu osoko komunitate palestinarrak, BDS mugimenduak eta izen handiko hainbat artistak aurtengo Eurovision festibalaren edizioari boikot egitera deitu dute. Tel Aviv hiriburuan izango da eta dena prest dago. Finala larunbatean izango da. Ez da saltsarik falta.


2019-05-12 | Lander Arretxea
Maite Larburu
"Norbera bere norberarengana hurbilarazi nahi izan dut, ez disko intimo bat egin"

“Inor ez omen da profeta bere herrian, baina ezta behar ere”. Hala hasi du Maite Larburuk bere izen-abizenez argitaratutako lehen diskoa (Hezurren azpian, Gaztelupeko hotsak) Hernanin aurkezteko kontzertua. Bere baitan dituen bi musikariak gerturatu ditu lan berriarekin: ogibide duen biolina gehitu dio Neighborrekin hasitako kantugile bideari. Egun batzuk lehenago, aretotik ehun metro eskasera elkartu ginen harekin solaserako: diskoaz, distantziez, hezurren azpian denaz…


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude