Energia burujabetza

Baliabide naturalak ustiatzeko egitasmoa Otxandion

  • Ura urrunetik ekarri baino, otxandiarrek nahiago dute bertako errekak garbi mantendu eta modu autonomoz euren beharren arabera ustiatu. Herri Ola izeneko egitura parte hartzailean hainbat proiektu landu dituzte energia burujabetza, lana eta iraunkortasuna ardatz hartuta.

Martin Vicioso @martinvicioso
2014ko abuztuaren 03a
Ura eta biomasa, Otxandiok badu nahikoa baliabide energia burujabetzarantz egiteko. Irudian, Presazelai ingurua.
Ura eta biomasa, Otxandiok badu nahikoa baliabide energia burujabetzarantz egiteko. Irudian, Presazelai ingurua.Eitb.eus

Herri Ola parte-hartze prozesuaren ondorioz, oinarrizko beharrak asetzeko modu iraunkorragoen bila hasi ziren otxandiarrak, Udalak sustatuta. Pello Otxandiano udal ordezkariak azaldu duenez, lau ardatz jorratu dituzte: iraunkortasuna, parte-hartzea, euskalgintza eta elkartasuna.

Hainbat proiektu mahai gaineratu dituzte, horietako bat uraren hornikuntzaz. Inguruko herri guztiak eta kasik Bizkaia osoa hartzen duen Bilboko Uren Partzuergoan ez sartzea erabaki zuten herriko kontseiluan. Izan ere, ez daude ados ura bezalako baliabide natural eta beharrezkoa “etekin ekonomikoen arabera” kudeatzearekin. Esaterako, 2011 eta 2015 bitartean partzuergoak uraren tasak %40 igoko ditu Europak aginduta. Otxandianok dioenez, Otxandion dituzten baliabideekin gai dira herrirako ura biltzeko.

Aurkeztutako proiektu estrategikoak, dena den, hornikuntza hutsetik haratago doaz, eta inguruko erreken ekosistemak berreskuratu nahi dituzte. Horretarako, besteak beste, ur kontsumoa murriztu eta ur zikinari beste tratamendu bat eman behar zaiola ondorioztatu dute. Arazketa planta jasangarria eraikitzeko helburua dute, baina azaldu dutenez, diru laguntza ukatu zaie Bilboko Uretatik at izateagatik.

Negu hotzari aurre egin

Gorbeiako eta Anbotoko mendizerren artean dago Otxandio. Alboan duen Ubiderekin batera Bizkaiko herri garaiena da, 560 metrora baitago. Hori dela eta, neguak bereziki hotzak izaten dira bertan. Herriaren izenak berak klimatologiari egiten dio erreferentzia teoria batzuen arabera. Antza, Otxandio, “hotz handi”-ren eratorria izan liteke.

Neguak oso hotzak direla eta, berokuntza sistema eraginkorra eta ekonomikoa behar dute. Azken urteetan eman diren fakturen gorakadak herritarrak kezkatu ditu, eta arlo horretan ere alternatiben bila hasi dira. Lehenik eta behin, etxebizitzak lotuko dituen berokuntza sarearen azterketa eta zenbait energia berriztagarri alderatu zituzten. Biometanizazioa eta biomasa identifikatu dituzte etorkizuneko berokuntza sistema horren energia hornigai gisa. Hau da, hondakin organikoa bero iturri bilakatu nahi dute. Beraz, zaborraren bilketa egokiarekin eta kudeaketarekin zuzenean lotutako arloa da.

Durangalde osoan bezala, industriaren eta zerbitzuen sektoretan aritzen dira otxandiar gehienak. Burdinaren ustiapena herriko motor ekonomikoa izatera ailegatu zen, XIX. mendean teknologia berrien agerpenarekin gainbehera etorri zen arte. XX. mendeko bigarren erditik aurrera, industria metalurgikoak hartu zuen indarra. Urkiolako eta Gorbeiako paraje ederrak ondoan edukitzeak turismoa bultzatu du, gehienbat mendiko kirolekin eta landa-etxeekin lotutakoa. Nekazaritzarako gune egokia den arren, lehen sektoreko jarduera batez ere auto-hornikuntzan oinarritzen da.

Herri Ola prozesuan, etxebizitza eta lanaren arazoei aurre egiteko bilerak egin dituzte. Hala ere, Otxandianok onartu du proposamen zehatzak garatu gabe daudela. Udal ordezkariak azpimarratu du krisiaren ondorioz pertsona asko egoera prekarioan dagoela eta zerbait egiteko beharrean direla. Gaia korapilatsua da baina. Udalek esku hartze gaitasun txikia dute gai horietan, eta ez da sinplea marko orokorra aldatu gabe erantzunak ematea.

Etxebizitzari dagokionez, eredu juridikoak aztertzen ari dira esaterako. Erronkak asko dira. Orain arte landu diren proiektuak aurrera eramateaz gain, berriak proposatu beharko dituzte. Herritarren parte-hartze aktiboak kultura politikoaren aldaketa behar du. Norabidea behintzat finkatuta dute, eta ez da gutxi.
 

Otxandioko erradiografia

Biztanleak: 1.292
Sektorekako ustiapenak: Nekazaritza eta abeltzaintza (%0,6), industria (%35,5), eraikuntza (%14,4) eta zerbitzuak (%49,4).
Industria tasa: Diru sarreren %65.
Langabezia tasa: %8,9.
Azalera: 12,43 kilometro koadro.
Artifizialdutako lur eremua: %20,95.
Udalaren osaera: Bilduk 7 zinegotzi, EAJk 2 zinegotzi.
Euskararen ezagutza tasa: %75,47.
Euskararen erabilera: %48,65.

Iturriak: Gaindegia, Eustat, Otxandioko Udala.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2018-11-14 | ARGIA
Fiskaltzak erdira jaitsi du De Miguel eta beste auzipetu nagusientzako zigor eskaera

Alfredo De Miguelentzat 29 urteko kartzela eskatu du eta Koldo Ochandiano eta Aitor Telleriarentzat berriz hamabosna urtekoa.


Gipuzkoako Elizaren ondasun higiezinak hotel bihurtuko dira

Donostiako Udalak obra-lizentzia onartu berri dio Munilla apezpikuari. Egoitza nagusiarekin eta Idatz kristau liburu-dendarekin hasiko dira momentuz, eta ikusteke dago gainerakoak ere apartamentu egingo dituzten ala ez. Gipuzkoako Elizako kide asko ez datoz bat erabakiarekin.


2018-11-14 | ARGIA
Mozal Legea ezarri diote LAB sindikatuari, lan heriotzak salatzeko ekintza batengatik

  300 euroko isuna jarri dio Espainiako Gobernuak, 2018ko apirilaren 27an Nafarroako Lan Ikuskaritza sinbolikoki okupatzeagatik.


Azaroaren 24an ere, Amnistia Osoa

Lehenengo eta behin gure agurrik beroena, independentzia eta sozialismoaren aldeko borrokan jarraitzeko Euskal Herrira itzuli ezinik zabiltzaten kide guztiontzat (preso, deportatu nahiz iheslariak). Hortik aurrera, Euskal Nazio Askapenerako Mugimenduaren helburu historikoei uko egin ez dietenengana eta borrokan hasten diren belaunaldi berriengana zuzentzen gara batez ere.


2018-11-14 | ARGIA
Espainiako Errege-Etxeari buruzko ikerketa batzordea sortuko du Kataluniako Legebiltzarrak

Kataluniako Parlamentua ikerketa batzordea sortzear da Espainiako Errege-Etxearekin lotutako pertsonen ustezko "jarduera kriminalen" inguruan. JxCat, ERC eta Catalunya En Comun-Podem taldeek gehiengoa lortuko dutela egintzat ematen dute hainbat hedabidek.


2018-11-14 | Hiruka .eus
Martxoaren 8an ikasle biri eraso zien irakaslea hilabetez zigortuko du EHUk

EHUk lana eta soldata kenduko dizkio, hilabete batez, joan den martxoaren 8an ikasle bi makilaz jo zituen Medikuntza Fakultateko irakasleari. Erasoa jasandako emakumezko biak greba feministaren mobilizazioetan parte hartzen zebiltzan.


2018-11-14 | ARGIA
Bizikletarien segurtasuna aldarrikatzeko mobilizazioak Bilbon

Bizikletan zioan emakume bat hil da Bilbon asteartean, kamioi batek zapalduta. Heriotzaren aurrean, mobilizazioak deitu ditu asteazkenean Biziz Bizi Hiri Bizikletari Elkarteak.


2018-11-14 | ARGIA
Xalbador Garmendia idazle eta euskaltzaina hil da

Idazlea, hizkuntzalaria eta itzultzailea zen Xalbador Garmendia, eta arlo horietan lorratz luzea utzitakoa. Zaldibian jaioa 1932an, 86 urterekin hil da Anoetan. Besteak beste, hainbat aldizkaritako hizkuntza arduradun izan zen eta euskara batuaren sorreran ekarpen garrantzitsuak egin zituen.


2018-11-14 | Festaro telebista
Euskalerria Irratiaren 30. urteurren festa
MULTIMEDIA - ekitaldia

Azaroaren 7an Euskalerria Irratiak 30. urteurren festa ospatu zuen Iruñean. Edozein Bi, Joseba Tapia eta Gorka Urbizuren aktuazioez eta bestelako hitzartzeez gain, irratiaren hainbat lagunen zorion agurrak bildu dituzte.


2018-11-14 | Booktegi
Be˝at Sarasola Katixa Agirrerekin
MULTIMEDIA - ElkarrizKatea

Katixa Agirrek Beñat Sarasola elkarrizkatu du. Sarasolaren lanaz eta euskal literaturaz aritu dira.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude