Energia burujabetza

Baliabide naturalak ustiatzeko egitasmoa Otxandion

  • Ura urrunetik ekarri baino, otxandiarrek nahiago dute bertako errekak garbi mantendu eta modu autonomoz euren beharren arabera ustiatu. Herri Ola izeneko egitura parte hartzailean hainbat proiektu landu dituzte energia burujabetza, lana eta iraunkortasuna ardatz hartuta.

Martin Vicioso @martinvicioso
2014ko abuztuaren 03a
Ura eta biomasa, Otxandiok badu nahikoa baliabide energia burujabetzarantz egiteko. Irudian, Presazelai ingurua.
Ura eta biomasa, Otxandiok badu nahikoa baliabide energia burujabetzarantz egiteko. Irudian, Presazelai ingurua.Eitb.eus

Herri Ola parte-hartze prozesuaren ondorioz, oinarrizko beharrak asetzeko modu iraunkorragoen bila hasi ziren otxandiarrak, Udalak sustatuta. Pello Otxandiano udal ordezkariak azaldu duenez, lau ardatz jorratu dituzte: iraunkortasuna, parte-hartzea, euskalgintza eta elkartasuna.

Hainbat proiektu mahai gaineratu dituzte, horietako bat uraren hornikuntzaz. Inguruko herri guztiak eta kasik Bizkaia osoa hartzen duen Bilboko Uren Partzuergoan ez sartzea erabaki zuten herriko kontseiluan. Izan ere, ez daude ados ura bezalako baliabide natural eta beharrezkoa “etekin ekonomikoen arabera” kudeatzearekin. Esaterako, 2011 eta 2015 bitartean partzuergoak uraren tasak %40 igoko ditu Europak aginduta. Otxandianok dioenez, Otxandion dituzten baliabideekin gai dira herrirako ura biltzeko.

Aurkeztutako proiektu estrategikoak, dena den, hornikuntza hutsetik haratago doaz, eta inguruko erreken ekosistemak berreskuratu nahi dituzte. Horretarako, besteak beste, ur kontsumoa murriztu eta ur zikinari beste tratamendu bat eman behar zaiola ondorioztatu dute. Arazketa planta jasangarria eraikitzeko helburua dute, baina azaldu dutenez, diru laguntza ukatu zaie Bilboko Uretatik at izateagatik.

Negu hotzari aurre egin

Gorbeiako eta Anbotoko mendizerren artean dago Otxandio. Alboan duen Ubiderekin batera Bizkaiko herri garaiena da, 560 metrora baitago. Hori dela eta, neguak bereziki hotzak izaten dira bertan. Herriaren izenak berak klimatologiari egiten dio erreferentzia teoria batzuen arabera. Antza, Otxandio, “hotz handi”-ren eratorria izan liteke.

Neguak oso hotzak direla eta, berokuntza sistema eraginkorra eta ekonomikoa behar dute. Azken urteetan eman diren fakturen gorakadak herritarrak kezkatu ditu, eta arlo horretan ere alternatiben bila hasi dira. Lehenik eta behin, etxebizitzak lotuko dituen berokuntza sarearen azterketa eta zenbait energia berriztagarri alderatu zituzten. Biometanizazioa eta biomasa identifikatu dituzte etorkizuneko berokuntza sistema horren energia hornigai gisa. Hau da, hondakin organikoa bero iturri bilakatu nahi dute. Beraz, zaborraren bilketa egokiarekin eta kudeaketarekin zuzenean lotutako arloa da.

Durangalde osoan bezala, industriaren eta zerbitzuen sektoretan aritzen dira otxandiar gehienak. Burdinaren ustiapena herriko motor ekonomikoa izatera ailegatu zen, XIX. mendean teknologia berrien agerpenarekin gainbehera etorri zen arte. XX. mendeko bigarren erditik aurrera, industria metalurgikoak hartu zuen indarra. Urkiolako eta Gorbeiako paraje ederrak ondoan edukitzeak turismoa bultzatu du, gehienbat mendiko kirolekin eta landa-etxeekin lotutakoa. Nekazaritzarako gune egokia den arren, lehen sektoreko jarduera batez ere auto-hornikuntzan oinarritzen da.

Herri Ola prozesuan, etxebizitza eta lanaren arazoei aurre egiteko bilerak egin dituzte. Hala ere, Otxandianok onartu du proposamen zehatzak garatu gabe daudela. Udal ordezkariak azpimarratu du krisiaren ondorioz pertsona asko egoera prekarioan dagoela eta zerbait egiteko beharrean direla. Gaia korapilatsua da baina. Udalek esku hartze gaitasun txikia dute gai horietan, eta ez da sinplea marko orokorra aldatu gabe erantzunak ematea.

Etxebizitzari dagokionez, eredu juridikoak aztertzen ari dira esaterako. Erronkak asko dira. Orain arte landu diren proiektuak aurrera eramateaz gain, berriak proposatu beharko dituzte. Herritarren parte-hartze aktiboak kultura politikoaren aldaketa behar du. Norabidea behintzat finkatuta dute, eta ez da gutxi.
 

Otxandioko erradiografia

Biztanleak: 1.292
Sektorekako ustiapenak: Nekazaritza eta abeltzaintza (%0,6), industria (%35,5), eraikuntza (%14,4) eta zerbitzuak (%49,4).
Industria tasa: Diru sarreren %65.
Langabezia tasa: %8,9.
Azalera: 12,43 kilometro koadro.
Artifizialdutako lur eremua: %20,95.
Udalaren osaera: Bilduk 7 zinegotzi, EAJk 2 zinegotzi.
Euskararen ezagutza tasa: %75,47.
Euskararen erabilera: %48,65.

Iturriak: Gaindegia, Eustat, Otxandioko Udala.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Justizia marxista eta irudimena

Marxek eta Engelsek ez zuten justiziari buruz ezer idatzi. Izan ere, errealitate materiala  ideiak baino garrantzitsuagoak dira gizartea deskribatzeko.  Alabaina, Engelsek Blochi gutun baten bidez esan zion ideiak eta borondateak ere parte daukate klaseen arteko borrokan. Dena den, ez zuten berez justizia kontzeptu bat eraiki eta neuk sortu nuen.


2018-09-19 | Hainbat egile*
Iraultza Txikien Akanpada: ongi bizitzeko hiru egun

Ez dugu argi bidea. Ziurgabetasunak galarazten digu sarri xendra berrietarako lehen pausoa. Baina saiatu beharra dago. Galtzeko beldur barik. Esperientzia sozialek ez dute gainerako zientziek duten errore-marjina. Akatsik nimiñoena ere porrotzat hartzen da, baita guk geuk ere. Baina esperimentu sozialik gabe ez dago garapenik.


2018-09-19 | ARGIA
Jaurlaritzaren proposamena Europari
Migratzaileak herrialdearen diru-sarreren, biztanle kopuruaren eta langabeziaren arabera banatzea

Hiru ardatz dituen proposamena egin du Eusko Jaurlaritzak. Batetik, Share ekimena aurkeztuko dio Europar Batasunari, migratzaileen etorrerari modu “ordenatu eta solidarioan” erantzuteko; Espainiako Gobernuari ere hainbat neurri eskatuko dizkio; eta EAEn Migraziorako Itun Soziala bultzatuko du.


2018-09-19 | ARGIA
OkupaTU Gasteiz Eguna debekatu du Gasteizko Udalak

“Zentsura politikoa” salatu dute OkupaTU Gasteiz Eguneko antolatzaileek, jaiaren plangintza tekniko guztia behar bezala zegoela eta baimenak iaztik onartuak zituztela arrazoituz. Gasteizko hainbat herri-eragileren urteurrenak aprobetxatuz, jai bateratua prest zuten urriaren 6rako Hala Bedi (35 urte), Gaztetxea (30 urte), Auzolana (10 urte) eta Errekaleorrek (5 urte). Hala Bedin jaso dutenez, datozen egunetan azalpen gehiago emango dituztela eta urriaren 6an OkupaTU Gasteiz Eguna... [+]


2018-09-19 | ARGIA
Josu Barambones Zubiriak irabazi du aurtengo (H)ilbeltza beka

Euskal Herrian literatura beltza sustatzeko bekaren bigarren edizioan Josu Barambones saritu dute. Barambonesek Patricia Highsmithen “The Blunderer” nobela euskaratuko du.


Eskola segregazioaren aurkako herri ekimen legegileari ezetz esan dio Jaurlaritzak

Herritarrek Eusko Legebiltzarrera eramandako lege proposamenak 17.000 sinadura lortu ditu (10.000 da aurkeztu ahal izateko gutxienekoa) eta alderdi politiko gehienen babesa du: eskola segregazioa gainditzeko zortzi neurri zehazten ditu ekimenak, baina berau tramitatzearen aurka agertu da Eusko Jaurlaritza, eta beraz ziurrenik ez du aurrera egingo. Jaurlaritzak arrazoitu du Hezkuntza Lege berrian helduko diotela gaiari.


Ados egon behar, derrigorrez

Gauza bat egiteko tentazioa izan dut aste honetako zutabean: goiko esaldia jartzeko zorian egon naiz, baina norena den zehaztu gabe. Asmatuko luke irakurleak? Nik behintzat, itsuan jarrita, ez.


2018-09-19 | Nahia Ibarzabal
Urriaren 1ean zabalduko da epea Durangoko Azokako guneetan nobedadeak aurkezteko

Abenduaren bostetik bederatzira egingo da 53. Durangoko Azoka eta sormen lanen bat aurkeztu nahi dutenek, urriaren 1etik 15era bitartean izango dute aukera.


Autobus transfoboaren erruz, Hazte Oir elkarteak diru-sarrerak biderkatu zituen iaz

Datua Espainiako Barne Ministerioari egindako alegazioetan agertzen da. Espainiako Gobernuak erabilgarritasun publikoaren aitortza kendu nahi dio elkarteari.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude