GARAI BATEKO OGI GOXOA KALITATEZKO EUSKAL IRAKASKUNTZA BIHURTURIK

  • Abusuko umeek garai batean irin lantegia izandako eraikin batean ikasten dute. Beren baitan mende ugari gordetzen duten harri horiek Erdi Aroan errota bat osatu zutela uste da, beranduago berriz, okindegia eta labeak. Horrela, gaur egun ikastolako haurrek labe goxoetatik jaten dute euskal hezkuntza.

2001eko maiatzaren 27an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Abusu auzoa (gazteleraz La Peña esaten zaio) Bilboko ezezagunenetakoa da, zentrotik ere nahiko alderatua dagoelako eta ondoan duen Arrigorriagarekin (auzo batekin, ez erdigunearekin) Bilboko gainontzekoarekin baino harreman estuagoa duelako. Bere egoera sozio-ekonomikoa ere ez da orain arte onena izan, langile etorkinak bildu dituen etxe multzo xumea izan delako, baina azkenaldian inbertsio ugari egiten ari dira bertan, ibaiaren inguruan sekulako parkea zabaldu berri dute, etxebizitza berri asko eraikitzen ari dira ("Mina del Morro" izeneko tokian bakarrik 3.000 inguru egitekoak dira), eta hau guztiaren ondorioz Abusu handitu eta biziberritzen ari da.
Bere kokapen geografikoagatik, Arrigorriaga eta Abusu betidanik oso lotuta egon dira, bata bestearen ondoan daudelako. Horrela, Abusuko gazte askok Arrigorriagan ikasi dute eta beste hainbeste egin dute Arrigorriagakoek ere. Horregatik, Ibilaldiaren zirkuituaren erdia Abusuko lurretan egingo da eta beste erdia Arrigorriagan zehar, bien arteko lotura eginez, alde bakoitzean dagoen parke handi bana dagoelako. Kontuan izan behar da duela gutxi arte ikastola Arrigorriagako auzo batean zegoela, Abusu ondoan baina Arrigorriagako lurretan.
Abusu, lehen Ibaizabal izenez ezagutzen zen auzunea, Bilbo eta Arrigorriaga artean dago, Malmasin eta Arnotegi mendien magalean eta Ibaizabal ibaiak bere azkeneko meandroa egiten duen tokian. Auzoa bukatzen den tokian, hain zuzen, ibaia itsas urarekin nahasten da, eta puntu horretan -lehengo San Kristobal uhartearen parean- mareak nabari daitezke. Bilbori dagokion partea hiru kalek osatzen dute: Abusu, Ibai-Alde eta Zamakola. Arrigorriagako zatia, berriz, beste hiru etxe multzok osatzen dute: Ollargan, Santa Isabel eta Olatxu. Denen artean 13.500 bat biztanle bizi da, gehienak bere garaian garrantzi handia izan zuten meategietara lanera etorritako langile etorkinen ondorengoak.
Bere historia eta kokapena direla-eta, Abusuko erakarpenik handiena Ibaizabal ibaiaren meandroa eta bere inguruan zabaldu berri dituzten bi parke handi eta ederrak dira, bata Bilboko lurretan eta bestea Arrigorriagakoetan. Hala ere, bada besteen artean historikoki eta arkitektonikoki nabarmentzen den eraikinik, eta horien artean garrantzitsuena seguru aski Abusu Ikastolak berak egoitza gisa aukeratu duena dugu.


ANTZINAKO IRIN OLATIK GAURKO IKASTOLARA.

Ibaiaren eta atzeko mendiaren artean ederki kokatua, bakardadean bere harrizko kubo handiosak ezagutarazten duen moduan, eraikin honek eginkizun garrantzitsua jokatu du Abusuko bizitzan.
Hasteko, Erdi Aroan bertan errotaren bat egon zitekeela uste da. Kontutan izan behar da kokatuta dagoen meandroa Bizkaia osoko potentzial hidraulikorik handiena duela, hots, errota bezalako eraikuntza baterako lekurik aproposena da. Bertan Ibaizabal ibaiaren azken meandroa dago, beraz, ur aprobetxagarri kopururik handiena isurtzen da. Metro batzuk beherago, San Kristobal uhartean, ibaiak itsas uraz nahasi eta indarra galtzen du. Errota zahar honen lehenengo erreferentzia 1523. urtekoa da.
Bi mende eta erdi beranduago, 1793an, Bilboko erregidore-batzordeak zera eskatu zion Juan Ortiz de Azorin korrejidoreari, Alejo de Miranda izenekoari errota zaharra izandakoaren gainean okindegia eta labeak egiteko planoak egin ziezazkiola. Horixe da historiak dioena behintzat. Aurreproiektua Gaztelako Batzorde Goren eta Errealaren aurrean aurkeztu eta honek baimena eman zion, 1793ko urriaren 3an hain zuzen ere. Bitxikeria bezala, liburuek hauxe ere argitzen digute, hots, eraikuntzaren planoengatik Bilboko Udalak 40 dobloi ordaindu zizkiola Alejo de Miranda jaunari, baina azkenean ekimena ez zen azken honek pentsatu bezala burutu eta prozesuan zenbait aldaketa izan zen. Aldaketak aldaketa, emaitza lau eraikinen multzoa izan zen: errota, okindegia (gaur egungo ikastola), bihitegia eta egurtegia. Okindegian zentratuz, gaur egun arte iritsi zaigun harrizko eraikin honek lau solairu ditu, eta bere neurriak 46 metro luzeran, 34 metro zabaleran eta 17 metro altueran dira.
Bere historiaren atalik garrantzitsuena, dena den, XIX. mendearen erdialdean izan zuen, karlistadetan erakutsi zuen balio estrategikoagatik. Horrela, 1835. urtean, lehenbiziko guda karlistan, karlistek su eman zioten.
Guda arteko garaian, 1844an, Bilboko Udalak enkantean jarri zuen eraikina, baina hasieran ez zuen eroslerik aurkitu. Hala ere, enkante egunetik hiru astera Maximo de Agirre izeneko jaunak idatzi bat bidali zion udalari, zeinean eraikuntza erosteko asmoa azaltzen baitzuen. Horrela, erosi eta zuzenean ehundegi bihurtu zuen. Dena den, 1860ko hamarkadan beste jabe bat ere ezagutuko zuen, Eduardo Coste y Vildosola hain zuzen. Honek ehundegiaren negozioarekin jarraitu zuen. Utzi zioten arte behintzat.
Bigarren karlistadan aurreko gudan erakutsitako balio estrategikoa beste behin ere agerian jarri zen, eta orain ere karlistek erre egin zuten. Hortaz, Bizkaiko historian lehenbiziko ehundegia izan zena bere horretan geratu zen. Coste y Vildosola jaunak ehundegia baztertu eta errotaren berreraikuntzari ekin zion, luxuzko ogia egiteko asmoarekin, eta horrela izan zen 1920ko hamarkadan negozio hau ere utzi behar izan zuten arte.
Gaur egun luxuzko ogirik ez, baina bere historian hainbat gorabehera ezagutu dituen eraikin eder honek kalitatezko euskal irakaskuntza aurrera eramatea du bere helburu, eta maiatzaren 27an bisitatu nahi duen ororentzat zabalik izango ditu bere ate zahar bezain berriak.


Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude