AMAITU EZ DEN BIDAIA

  • Ipar Amerikatik ontzietako lasta lur artean etorri ziren "Oenothera biennis" haziak. Metrora iristen ez den landare hau kosmetikoak egiteko erabiltzen da gaur egun.

2021eko uztailaren 28an
Biziraupenak batik bat, baina baita munduak ezagutzeko grinak ere istorio harrigarriak eman dituzte. Ipar Amerikatik aspaldi etorritako Oenothera biennis, gaztelaniaz "onagra" eta frantzesez "onagraire" eta "herbe à l'âne" deitzen den landare hau, asko jota, metro betekoa hazten da eta erleak zoratzen dituen lore beilegi usaintsu deigarriak ilunabarrean zabaltzen ditu. 1614an Paduako Botanikotik Europara sartu zela diote. Nolanahi ere aurretik etorria izango zen; kotoia ekartzen zuten ontziak orekatzeko kargatzen zuten lasta lurra zen eta han zetozen haziak. Turista gehienen eran itsasertza bisitatu zuen hasieran. Toki epel eta lur harroen zale izaki errio eta ibai ertzak ezagutu zituen, gero kontinente barrurantz sartuz. Egun, garaiko turisten gisan, autopista-ertzak erabiltzen ditu lur berriak ezagutu aitzakian kolonizatzeko. Turistaren kolonizatzaile punttua... Kolonoari bezala turistari, ordea, laster hartzen zaio tamaina. Ojibwe indioek elikatzeko, sendatzeko... erabiltzen zutenaren berria ere etorri zen: kaskako, pusla, zorne-zorro eta ubelduentzako kataplasmak, larruazala eguzkitatik babesteko ukendua, zakureztula baretzeko sustraiak egosita... XX. mendean bere hazien olioak duen gamma-linoleiko azido bereziaren sendatzeko gaitasunari gehiago erreparatzen zaio: hilekoaren mina, menopausia, hipertentsioa, gizentasuna, alkoholismoa eta batez ere begi, ile, azkazal eta azalerako. Europa ugazaba honetan kosmetikaren pagotxak harrapatu turista, alajaina!


Azkenak
Amurrioko Udalak dirulaguntza kendu dio Aiaraldea Komunikabideari

Aiarako euskarazko komunikabide bakarra da Aiaraldea, eta Amurrioko Udalarekin 2012. urtetik izenpetua eta indarrean zuten euskara sustatzeko hitzarmena "alde bakarrez" eta "inolako jakinarazpenik eman gabe" eten du udalak. Erabakia "oso larria" eta... [+]


Maitena Duhalde hizkuntzalaria:
“Lapurdiko itsas hegian egun 80-90 urte duen belaunaldiaren hizkera deskribatu dut”

Donibane Lohizunen jaio zen Duhalde 1987an, baina Uztaritzen bizi eta hazi da, eta etxean zein herrian entzundako euskararen aldaerek bultzatu dute Lapurdi itsas hegiko euskarari buruzko tesia egitera. Gaur egun, EHUko Bilboko Hezkuntza Fakultatean ari da irakasle lanetan... [+]


2024-05-23 | Elise Dilet | Enbata
Energia herritarrak

Gaur egun, etengailu bat sakatzea keinu hutsala da. Gehiengoak ez daki energia-ekoizpenaren gibelean zer dagoen, energia-ekoizpen orok eragina baduelarik. Erregai fosiletan eta nuklearrean oinarritutako energia ereduaren hauskortasunari buru egiteko, energia herritarren... [+]


Statkraften zentral eolikoaren proiektuari helegitea jarri diote Azpeitia, Zestoa eta Errezilgo udalek

Babesturiko natur eremuetan egoteagatik, ingurumenean izan dezakeen inpaktuagatik eta hiri planeamenduarekin bat ez egiteagatik jarri dute alegazioa hiru udalek, besteak beste. Multinazional norvegiarrak eraiki nahi duen zentral eolikoak bost haize-errota handi aurreikusten ditu... [+]


Eguneraketa berriak daude