Mexikoko lehen magistratu ez bitarraren heriotza gorroto diskurtsoen ondorio dela salatu dute

  • Aguascalienteseko Fiskaltzak adierazi du Baena bere bikotekideak hil, eta ondoren bere buruaz beste egin zuela. Baenaren senideak ez datoz bat hipotesi horrekin, eta familiaren abokatuak adierazi du ikerketa aldatuko duten frogak aurkeztuko dituela. LGBTIQ+ komunitatea ere kexu da gobernuaren bertsioarekin.


2023ko azaroaren 17an - 10:15
Azken eguneraketa: 12:57
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Jesús Ociel Baena, Mexikoko Aguascalientes estatuko LGBTQ+ komunitatearen eskubidearen aldeko figura garrantzitsuenetakoa zen. Pertsona ez bitarra zen eta “magistrade” termino neutroa erabiltzen zuen magistratu kargua definitzeko; epaitegietan "elle" izenordaina erabiltzea eskatzen zuen. Kolektiboko kide askorentzat Ocielek “ikusgarritasuna eta indarra” transmititzen zituen.

Baena hilda aurkitu zuten bere etxean, astelehenean. Aguascalientes estatuko fiskal Jesus Figueroak adierazi du hipotesi nagusia dela Baena bere bikotekide Dorian Daniel Nievesek hil zuela, eta gero bere buruaz beste egin zuela. Figueroak azpimarratu du ikerketaren arabera ez zela hirugarren pertsonarik izan.

Baenaren bikotekide Nievesi dagokionez, fiskalak adierazi du lepoaren aurrealdean labana batekin egindako zauri bat aurkitu diotela, eta azterketa toxikologikoaren arabera, positibo eman du metanfetaminetan. Gaineratu du bi gorpuak “bata bestearengandik zentimetrotara” geratu zirela. “Kontu handiz ari gara, batez ere zantzu guztien erregistroa mantentzeko”, argitu du Figueroak.

Baenaren familiaren abokatu Alberto Cázaresek adierazi du senideek ez dutela fiskaltzaren bertsioa sinesten, eta ikerketaren norabidea aldatuko duen frogak dituztela. Froga berri hauek datozen egunetan aurkeztuko dituztela aurreratu du. Bestalde, magistratuaren arreba Cinthya Baenak azpimarratu du heriotza baino egun batzuk lehenago bere nebak mehatxuak jaso zituela.

LGBTIQ+ kolektiboa ez dator bat

Astelehen gauean antolatutako protestetan Mexikoko LGBTQ+ kolektiboak adierazi du ez duela fiskaltzaren bertsioarekin bat egiten. Salatu du kolektiboko kideek “aurre egin ohi dieten gorrotoaren, diskriminazioaren eta indarkeriaren” ondorio dela Baenaren heriotza.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Mexiko
Josu Garritz
“Diasporan egungo egunean bizi dira, arbasoen jatorri eta historiaz pixka bat ahaztuta”

Pilotari famatua izan zen, munduko txapelduna, baina tartean behin baizik ez zuen Euskal Herrian jokatu, Mexikon jaio, hazi eta hantxe bizi baitzen, gurasoak haraxe joanda 1936ko gerratik ihesi. Abertzalea, Mexikoko euskal etxeko presidentea, Jaurlaritzaren aholkularia,... [+]


Hauteskundeak Mexikon
Claudia Sheinbaum izanen da Mexikoko presidentea

Morena Nazioa Onbideratzeko Mugimenduko hautagaiak 26,6 eta 28,6 puntu arteko aldea atera dio Xochitl Galvez hautagai kontserbadoreari. Egungo presidente eta alderdikide Andres Manuel Lopez Obrador-en bidetik jarraitzeko asmoa agertu du Sheinbaumek. Mexikoko lehenengo... [+]


Cristina Rivera Garza. Hildakoekin idaztea
“Zerbait gertatzen da munduan kolektiboki esaten dugunean norbait falta zaigula”

Bilbora etorri zen apirilean, idazketa sendatzaileei buruzko hitzaldi bat ematera, EHUko Ikerketa Ereduak eta Arloak Gizarte Zientzietan masterrak gonbidatuta. Bazuen zer esanik: soziologia eta historia ikasitakoa, artxiboa baliatzen du idazteko, eta bere ahizparen bizitza eta... [+]


Mexikok harremanak eten ditu Ekuadorrekin, Quiton duen enbaxadan polizia indarrez sartzeagatik

Estatu batek bere lurraldean dagoe enbaxada baten aurka horrelakorik egiten duen lehenengo aldia da. Mexikok enbaxada itxi eta iragarri du Ekuador salatuko dutela Nazioarteko Justizia Auzitegian nazioarteko eskubideak urratu izanagatik.


Suge buruaren koloreak pizten

2022ko irailaren 19an Mexiko Hiria astindu zuen lurrikarak ez zuen soilik hondamena ekarri. Tenochtitlan zaharrean lurperatuta zegoen suge buru kolosal bat ere agerian utzi zuen.


Maya trenaren obrek dagoeneko 10 milioi zuhaitz baino gehiago bota dituzte Mexikoko hego-ekialdean

1.500 kilometro baino gehiago izango ditu trenbideak, zeinak Mexikoko hego-ekialdeko bost estatu bilduko dituen: Campeche, Chiapas, Quintana Roo, Tabasco eta Yucatan. Maya trenaren kudeaketa Armadaren esku utzi zuen pasa den hilean Andres Manuel Lopez Obrador presidenteak.


2023-07-13 | Ilargi Manzanares
Luis Martín Sánchezen gorpua aurkitu dute, aurten Mexikon hil duten zazpigarren kazetaria

La Jornada hedabidean lan egiten zuen, Mexikoko egunkari nagusienetakoa. Bere gorpua Nayarit estatuan aurkitu dute, desagerpenaren salaketatik egun gutxitara.


Manifestu baten lerroburuak

Yasnaya Elena Aguilar Gil-ek Ää: manifiestos sobre la diversidad lingüística liburuaren edizio berria aurkeztu du berriki Euskal Herrian eta ekitaldian eman zuen hitzaldi mamitsutik bortz titular ekarri nahi dizkizuet, zuengan ere piztu dadin liburua... [+]


Lurraren munstroa etxera

Mesoamerikako zibilizazioen ikonografia ezagutzeko pieza baliotsu bat itzuli dute AEBetatik Mexikora.


343 migratzaile erreskatatu dituzte Mexikon abandonatutako kamioi batetik

Horietatik 131 adin txikikoak ziren. Guatemalakoak, Honduraskoak, El Salvadorrekoak eta Ecuadorrekoak dira aurkitu dituzten pertsonak, eta AEBetara iritsi nahi zuten. Ez da azkenaldian horrelako zerbait gertatzen den lehen aldia.


Chichen Itzako zuzendaria kanpora!

Horixe da Chichen Itzako komunitate indigena egunotan aldarrikatzen ari dena. Marco Antonio Santos Ramirez eremu arkeologikoko zuzendaria da 2014tik, baina indigenek haren dimisioa eskatu dute.


Indonesia: lurrikarak ia urtero eta hildakoak ehundaka

Azaroaren 18an lurrikara izan zuten herrialdean, eta gutxienez 268 hildako zenbatu dituzte. Azken aldian beste zenbait lurrikara izan dira Italian eta Mexikon, baina kalteak askoz txikiagoak izan dira, nahiz eta intentsitate gogorragoak izan. Eraikinen osaera izan liteke... [+]


Teknologia
SocorroBot: desagertutako pertsonak bilatzeko

Mexikon “desagertu zaitzakete”, horrela adierazi ohi dute lur haietan pertsona bat bahitzea. Bahiketak hain ohikoak dira herri horretan, ezen eremu digitalean aktibista den eragile talde batek TxatBot bat sortu duen herritarrek administrazioekin eta legeekin izan... [+]


Eguneraketa berriak daude