'1766ko matxinada' izena jarri diote Azpeitiko kale bati

  • Azpeitiko Kultur Mahaiak egindako proposamena aho batez onartu zuten ohiko udalbatzarrean eta "galtzaileen borroka" gogora ekarriko duen kalea izango du herriak.

Uztarria
2016ko maiatzaren 05a

Aspaldiko kale batek izen berria izango du aurrerantzean Azpeitian. Arana kalea eta Artzubia Urola ibaiaren ondotik elkartzen dituen kaleak ez zuen, orain arte, izen jakinik, baina aurrerantzean izango du: 1766ko matxinada kalea izango da, orain dela 250 urte gertatutakoak gogoan. Atzo, asteartea, aho batez onartu zuten kale horren izendatzea maiatzeko ohiko udalbatzarrean, Azpeitiko Kultur Mahaiak egindakon proposamenari oniritzia emanez.

"Injustizia bati justizia egin" nahi izan du erabakiarekin Azpeitiko Udalak. Matxinadaren memoria berrekuratuz, "gure historiaren zati bat, galtzaileen borroka" gogora ekarri nahi dutela esan zuen Eneko Etxeberria alkateak. Garaiko jauntxoen erabakien kontra altxatu ziren matxinoak "eredu bat" direla uste du alkateak, eta ordukoaz "asko ikasteko" dugula. "Haien izenak ez daude jasota, baina data jasotzea proposatzen da" kale bati matxinadaren izena emanda.

Jose Luis Otamendi idazle, Kultur Mahaiko kide eta Sanagustin Kooperatibako lehendakariak ere hartu zuen hitza, kalearen izendapen berriaren harira. "Oso pozik" azaldu zen Otamendi kale bati 1766ko matxinada izena ematea erabaki dutelako. "Injustizia handi baten ordaina da", harentzat. 250 urtez "ahotsik gabe gelditu" zirenen memoria jasotzea dela nabarmendu zuen, besteak beste. Gogora ekarri zuen, halaber, Errebaleko jendeak kale horri "atzekaldea" deitu izan diola; "bazterrekoak oroitzeko ez da toki txarra", esan zuen.

Joan den apirilaren 14an bete zen Azpeitian eta Azkoitian piztu zen Gariaren Matxinadaren 250. urteurrena eta egun berean aurkeztu zuten Azpeitiko Kultur Mahaiak, Azpeitiko Udalak eta Azkoitiko Maxixatzen Euskara Elkarteak urteurrena oroitzeko urte osorako prestatu duten egitaraua. Oraindik zehaztu gabe dagoen arren, Udalak aurreratu du kale-izen berria ofizialki aurkezteko egingo dutela ekitaldiren bat.

Albiste hau Uztarria-eus-ek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: 1766ko matxinada

1766ko matxinada kanaletik interesatuko zaizu...
‘Gariaren matxinada’, 250. urteurrena gogora Azpeitian

1766ko herritarren altxamendua gogoratzeko egitarauaren berri emango dute ostegun honetan Azpeitian. Matxinada sozial haren oinarriak inoiz baino biziago daude kapitalismoaren krisiarekin.


Matxinada
XVIII. mendeko suminduak

1766an herritar xumeen erreboltak Urolako eta beste hainbat txokotako bazterrak sutu zituen. Gosearekin espekulatzen hasita zeuden jauntxoekin haserre, berdintasunaren bandera jaso zuten. Entziklopedia handietan hala ere, matxinada hura zapaldu zuten kapitalisten izenak baizik ez dira ageri, ilustrazioaren jantzia soinean dutela. Apenas dagoen literaturarik euskaldun pobreentzat. 


Euskaldun pobreak barregarri utzi zituen komedia

Ez da Madrilgo plaza nagusiraino joan behar behartsuenganako jarrera umilianteak ikusteko. Nahikoa da Euskal Herrian 250 urte atzera egitea: El borracho burlado-k ederki laburbiltzen du orduko eta gaurko eliteen umore zanpatzailea.


IƱigo Aranbarri
"Kronika hutsa egin zezakeen beste batek, baina nik literaturaren jolasa nahi nuen"

Nobela berria aurkeztu zuen apirilean. Izenburua ere hilabetearena: Apirila (Susa). 1766an Iñigo Aranbarriren (Azkoitia, 1963) sorlekuan izan zen matxinadaren gaineko eleberria, egilearen estilo zorrotz, gartsu eta zirti-zartakoan eder idatzia.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude