Idinthakaraiko andreak dira nuklearren aurkako aitzindariak Indian

  • Indiak 21 erreaktore nuklear dauzka dagoenekoz argindarra ekoizten zazpi zentraletan, sei gehiago ari da eraikitzen eta agintariek aipatzen dute 2032rako labe atomikoen ahalmena gaurkoena halako sei izatea, erregai gehiena atzerritik inportatu behar izan arren. Ofentsiba horren aurrean zenbait erakunde eta herrik diraute borrokan, tartean Kurdankulam zentralaren ondoan bizi direnek, emakumeak gidari.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2016ko uztailaren 03a
Amirtharaj Stephenen argazkiak Kurdankulamgo zentralaren kontrako protestaren irudi bat bildu du. Argazkilariak berak dio oinean: “Xavieramma, Idinthakaraiko herritarra, laguntza eske oihuka poliziek itsasoraino bultzaka eraman ostean. Ondoren poliziek at
Amirtharaj Stephenen argazkiak Kurdankulamgo zentralaren kontrako protestaren irudi bat bildu du. Argazkilariak berak dio oinean: “Xavieramma, Idinthakaraiko herritarra, laguntza eske oihuka poliziek itsasoraino bultzaka eraman ostean. Ondoren poliziek atxilotu egin zuten eta 16 delitu gaineratu, tartean batzuk larriak: sedizioa eta nazioaren kontrako konspirazioa”. 2011tik txandakatzen dira Idinthakaraiko emakumeak eten gabeko gose greban.

Arrantzarako egurrezko ontzi txikiak lehorreratuta dauden hondartzan, milaka jende ur bazterrean protestan, urrutian zentral nuklearra ageri da, jendeen buru gainetik poliziaren hegazkin bat manifestazioa sakabanatu nahian… Neska polit ilehoriak eta furgonetan etorritako mutiko bizardun sendak ez, baina larruazal beltzaraneko herritar txiroak nuklearraren aurka garrasika, ez da “Atomkraft? Nein danke!” dion eguzki irribarretsuaren gerizpean espero zenezakeen matxinada. Indian zaude, eta hemen “Nuklearrik ez, eskerrik asko” oihukatzen dute arrantzale gizonezkoek eta eliza katolikoan babestu diren emakumeek.

Jendeen haserrea eta agintarien erantzun bortitza Amirtharaj Stephenek argazkitan bildu ditu bere blogean: “Koodankulam: A Nuclear Plant In My Backyard”.  Argazkilariak aitortzen duenez, gaztetan bera ere ez zen askorik kezkatu atomoaren arriskuez: aitak lan egiten zuenez nuklearrentzako ur astuna –deuterio oxigenoa ere deitua– ekoizten zuen lantoki moderno batean, inolako lanjerrik ez zela irakatsi zioten umetatik.

Amirtharaj Stephen bezala, Kudankulam eskualdeko jendeak ere ez ziren gehiegi larritu ondoan eraikitzen ari zitzaizkien zentral nuklearraz 2011n Japoniako Fukushiman hondamendia gertatu zen arte, lurrikararen eta batik bat ondorengo tsunamiaren indarrez. Kudankulam Indiako beheko muturrean dago, Tamil Nadu estatuan, eta berehala oroitu ziren 2004an itsas bazter hau suntsitu zuen beste tsunami handiaz: zer gertatuko zen uranioz kargatuta aurkitu balu 2011n abian jartzeko atarian zegoen lapiko erradioaktiboa?

Stephenen argazki batean ageri dira milak herritar eliza katolikoaren atarian babestuta agintariek ezarritako setio garaian, bestean gauez kanpaturik –Gipuzkoa Zutikekoek ez dute deus asmatu– hondartzan zentral inguruan, poliziak makilaz sakabanatzen jendeak, emakumea ur bazterrean jaiki ezinik polizien artean, emakume gehiago eliza barruan gose greban…

Protestarik handienak Idinthakarai arrantzale herrian burutu direnez, bertatik kronika bidalia du The Guardian egunkarira Vidhi Doshi kazetariak: “The lonely struggle of India’s anti-nuclear protesters” (Indiako protestalari anti-nuklearren borroka bakartia), honela hasten dena: “Emakumeak dira buruzagiak Tamil Nadu estatuan zentral nuklearraren kontrako protestan; baina Indian jende gutxik daki zein herritakoak diren eta bakarrik utzi dituzte beren borrokan”.

Ekainaren 6ko kronikan Vidhi Doshik kontatu du nola bost emakumek egun horretan ekin dioten gose grebari eguneroko lanak utzirik. 2011n hasitako txandakako gose grebaren 1.754. eguna zen, Lourdes Matha eliza katolikoan. 73 urteko Celinek esan dio: “Ez dago gobernu bakar bat, ez alderdi politiko alerik ere, gure alde azaldu denik. Andra Marik ez beste inork ez digu laguntzen”.

Idinthakarai herrian, Indiako hego muturreko Tamil Nadu estatuan, 1980an hasi ziren zentral nuklearraren kontrako lehen protestak. 1988an Rajiv Ghandi eta Mihail Gorbatxev presidenteek sinatu zuten Sobiet Batasunaren laguntzarekin bi erreaktore eraikitzeko ituna. Sistema sobietarra hondoratzean proiektua linboan galduta geratu zela zirudien arren, berpiztu eta obrak hasi ziren 2002an.

Atomoa arrantzale txiroen hondartzan

Kudankulamen ur astuna eta bestelako gaiak lehorreratzeko kai berria eraiki ostean, agintariek 2008an iragarri zuten beste lau erreaktore gehiago eraiki behar zituztela. 2013an jarri zuten abian lehenbiziko erreaktorea eta 3 eta 4.aren eraikuntza lanak 2016 otsailean hasi. Denetara konplexuan 6,8 GWeko potentzia ekoiztekotan dira. Celinek esan duenez, “nola onartu dezakegu bigarrena abian jartzea lehenbizikoak hainbeste arazo tekniko eman dituenean?”.

Narendra Modiren gobernuak agindu du argindarra eramango duela oraindik ez daukaten 300 milioi indiarren etxeetara. Indiak, esku lan merkeari esker ekonomia globalizatuan azpi kontraten artean leku bat lortu duelarik, elektrizitate eske handia dauka. Txina eta AEBez beste inork ez du Indiak adina energia kontsumitzen. 120.000 milioi dolar gastatu du iaz energiazko inportazioetan.

Gobernuak nuklearra aurkezten du energia gosea asetzeko soluziotzat, horretarako antolatu zuen Nuclear Power Corporation of India. Baina inbertsio itzelezko horiek arren, atomoak ez du asetzen indiarren beharren %2 baino.
SP Udayakkumar ekintzaile antinuklearrak dio: “Indiak nuklearretatik lortuko balu behar duen energiaren erdia edo herena, orduan arrazoi bat edukiko zuten aldekoek. Baina hainbeste urtean Idinthakaraikoak bezalako jendeak jipoitu eta zanpatzen aritu ostean, galdetu behar da ea ezertarako balio izan duen”.

Atomoaren aldeko temaren sustraietako bat Udayakkumarrek dakusa prestigio nahi batean: “Nori egiten diote mesede zentral nuklear horiek ez bada horiek Indian eraikitzen dituzten atzerriko konpainiei?”. Prestigio bila agintariak, energia zentraletik urruneko industriari saldu eta inguruko herritarrak oraindik argindarrik gabe.

1989an Sobiet Batasuna hondoratuta eta 1991n Rajiv Ghandi erahila, 1997an Deve Gowda eta Boris Yeltsinek sinatu zuten proiektu nuklearren jarraipena. Geroztik, Kanada, AEB, Australia eta Japoniak ere hartu dituzte agenda nuklear indiarraren zatiak.

Zalantzarik gera ez dadin, Barack Obamak Indiarako azken bisitan sinatu du itun bat, zeinaren bidez edozein istripuren aurrean konpainia amerikarren erantzukizunak mugatzen diren.

Bitartean, Idinthakarain segitzen dute Kudankulam zentralaren kontrako protestek. Batzuk nazkatu edo nekatu dira, aktibistek herrira arazoak ekarri dituztelakoan, edo etsai indartsuegiri aurre egitea alferrik delako: “Munduko estatu handiak sartuta daude honetan, guk nola geldiaraziko ditugu?”.

Beste askok protestak indartu dituzte Fukushimako hondamendiaren ostean. Ordainetan, poliziak gero eta bortitzago jipoitzen ditu. Agindu zituzten garapen proiektuak deusetan geratu zaizkie agintariei, inork ez du inoiz ikusi larrialdiko plan bakar bat.

2011ko irailaren 11n gose greba masiboari ekin zioten Idinthakarai eta Kudankulam herrietan, agintarien bortizkeriari Ghandiren metodoekin erantzuteko. Urteotan poliziek bost herritar hil eta sail handi bat zauritu dute, bestelako zigor administratiboez gain. Vidhi Doshik informatu duenez, ia bost urteren buruan emakumeak txandakatzen dira baraualdian Lourdes Matha eliza katolikoan.

Kanal hauetan artxibatua: Energia nuklearra  |  Energia nuklearra

Energia nuklearra kanaletik interesatuko zaizu...
2018-01-08 | Miren Osa Galdona
Garoñaren desegitea zenbakitan: 17.000 milioi euroko aurrekontua lanak 70 urte barru amaitzeko

Iazko uztailean iragarri zuen Espainiako Gobernuak Garoña betiko itxiko zuela. Sei hilabete geroago ez dute aurrerapenik egin desegite prozesuan eta martxa honetan bide “luzea, neketsua eta garestia” izan daitekeela aurreikusten dute adituek. Bataz beste,eraikina erabat eraisteko hamabost urte beharko dituztela diote adituek eta 17.000 milioi euroko gastua izan dezakeela. Hondakinak eta erregai nuklearrak kudeatzeko ordea, 70 urte beharko dituela dio enpresa arduradunak.


Agur eta ohore 2017, lurtarrok Rutenio 106 ezagutu genuen urtea

Udaberrian ikasi genuen Torio, Norvegiako Haldengo zentraletik ihes eginda Europan barreiatu zen kutsagai erradioaktiboaren izena. Udazkenean egokitu zaigu Rutenio 106 ikasi beharra, baina oraindik inongo agintarik ez du aitortu ez non, ez zein istriputan, ez nori egin dion ihes naturan aurkitu ezin den isotopoak. Ziurrenik Errusiako Maiak faktoriatik egin du eskapo munduan industria nuklearra nola berrantolatzen ari diren erakusten duen pozoiak: ondo ikasi izena.


Errusiak lehenbizikoz aitortu du irail amaierako kutsadura erradioaktibo handia

Istripua gertatu eta ia bi hilabete behar izan ditu Errusiako erakunde batek (Rosguidromet meteorologia agentziak) onartzeko normalean baino 1.000 bider handiagoko Rutenio-106 kopuruak aurkitu dituela Txeliabinsk eskualdean, Uraletan, “oso kutsadura larria” bere hitzetan. Alarma areagotzen ari da Europa osoan.


2017-11-30 | Andoni Mikelarena
Jaurlaritza Iberdrolarekin negoziatzen ari da Lemoizko zentral nuklearreko lurrak bere esku utzi ditzan

Lurrak kudeatzeko baimena uztailean amaitzen zaio Iberdrolari. Otsailerako lortu nahi ditu ordea lurrak Eusko Jaularitzak, bertan arrain haztegi bat jarri nahi du martxan.


2017-11-28 | Unai Brea
Cruas-Meysseko zentral nuklearraren segurtasun falta agerian utzi du Greenpeacek

Greenpeaceko 22 militante Cruas-Meysseko zentral nuklearrean (Ardècheko departamentuan) sartu dira astearte goizeko seiak aldera, haren segurtasunik eza agerian utzi nahian. Erabilitako erregai erradioaktiboaren biltegietako bateko horman eskegi dute euren burua haietako lauk, eta leherketa baten soinua irudikatzen duten irudiak proiektatu dituzte.


Errusiak lehenbizikoz aitortu du irail amaierako kutsadura erradioaktibo handia

Istripua gertatu eta ia bi hilabete behar izan ditu Errusiako erakunde batek (Rosguidromet meteorologia agentziak) onartzeko normalean baino 1.000 bider handiagoko Rutenio-106 kopuruak aurkitu dituela Txeliabinsk eskualdean, Uraletan, “oso kutsadura larria” bere hitzetan. Alarma areagotzen ari da Europa osoan.


Zergatik ezkutatzen dute laino erradioaktiboa Europako agintariek?

Egunak aurrera joan ahala, nabarmenagoa da irail amaieraz geroztik Europa zeharkatu duen laino erradioaktiboari buruzko informazio falta. Errusiatik iritsi dena ziurtzat jota, isuriaren jatorriaz hipotesiak zabaltzen ari dira. Eta herritarren osasuna zaintzeko ardura duten erakunde nagusienganako kritikak ere bai.


Errusiako zentral nuklearren batek istripua izan eta Rutenio-106 erradioaktiboa hedatu du Europan

Errusiak dio bere ezein zentral atomikok ez duela matxurarik izan, baina Frantzia eta Alemaniako segurtasun nuklearreko agentziek erakutsi dute handik iritsi dela Europan zehar urri hasieran hedatu den laino kutsakorra, Rutenio-106 zeraman. Publiko zabalaren oharkabean pasa den arren, erradioaktibatearen arriskuez okupatzen diren erakundeek ohartarazi dute arriskuaren larriaz.


2017-11-14 | Unai Brea
Garoñaren Kontrako Foroa: "Adi jarraituko dugu, hau ez da amaitu"

Garoñako zentral nuklearra ixtea erabaki eta gero, haren eraisketa prozesu luzea –hamabost urte inguru iraun dezake– hasi behar da orain. Zentralaren jabe den Nuclenorrek du ardura lehen fasean, eta Espainiako Estatuari dagokio gainerakoa. Prozesua gardentasunez eta segurtasuna bermatuz egin dadila eskatu du Garoñaren Kontrako Foroak.


2017-11-14 | Miren Osa Galdona
Lemoizko zentral nuklearrean arrain haztegi bat eraikitzea "kaltegarria" litzateke Equoren ustez

Eusko Jaurlaritzaren ekimenak ez du Equo Berdeak alderdia konbentzitu: pasa den astean jakinarazi zuten Lemoizko zentral nuklearra eraiki behar zen lurretan arrain haztegi bat jarri nahi dutela. Equoren arabera ondorio negatiboak gehiago dira positiboak baino, “bai ekonomikoki baita ekosistemaren dagokionez ere”.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude