Azken erraketistak, mende hasierako kirolari profesionalak

  • XX. mendearen hasieran eta erdialdean pilotari profesional moduan aritu ziren hainbat emakume: erraketistak ziren. Asteburuan horietako bi hil dira, eibartarrak. Gero eta gutxiago geratzen dira.

Ahotsak Ahozko Ondarea @ahotsak
2017ko abuztuaren 08a

Erraketista izandako bi emakume hil dira asteburuan: Marina Basauri eta Nieves Bereziartua eibartarrak. Valentzian bizi zen Basauri; pilotak eraman zuen hara, eta bertan geratu zen bizitzen. Bereziartua, berriz, Mendaron bizi zen. Eta Kitton irakurri dugu albistea, eta garai bateko erraketistekin gogoratu gara. Emakume ausartak izan ziren, XX. mendearen hasieran eta erdialdean pilotari profesional gisa ibili zirenak, frontoiz frontoi, munduan zehar. Erraketista horietako asko Eibar ingurukoak ziren.

Bideo honetan erraketistei buruzko hainbat kontu bildu ditugu. Izan ere, hainbat erraketistak beraien bizipenak kontatu zizkiguten Ahotsak.eus proiekturako:

Bideo honekin lotuta, ikastetxeetan lantzeko proposamena ere baduzue, nahi izanez gero, Ikasgelan webgunean. 

Donostian sortu zen emakumezkoen erraketa kirola: Ildefonso Anabitarte enpresagizon donostiarrak 16 neska aukeratu zituen, eta frontoiko pilota modalitate berri hori erakutsi zien, tenisaren antzekoa. 1917an hasi ziren emakumeak lehenengoz erraketan modu profesionalean jokatzen, Madrilen (Cedaceros frontoian). Zesta puntan lehenxeago hasi ziren, 1897. urtean. 

Erraketak arrakasta izan zuen, eta zabaltzen joan zen. Emakume erraketistak mundu guztiko frontoietan aritu ziren: Donostian, Bilbon, Iruñean, Madrilgo eta Bartzelonako hainbatetan, Sabadellen, Valentzian, Sevillan, Vigon, Logroñon, Santanderren, Zaragozan, Salamancan, Valladoliden, kanariar uharteetan… baita Mexikon, Brasilen, Miamin eta Kuban ere. 

Euskal erraketistak asko izan ziren, pilotarako zaletasun handia zegoelako. Eta horietako asko eibartarrak ziren. Zergatik? Eibar beste herri batzuk baino irekiagoa zen, ez hain katolikoa; sozialistak eta errepublikanoak ziren nagusi. Emakumeek askatasun gehixeago zuten (hala ere, batzuek ez zuten begi onez ikusten). Mugimendu handiko frontoia zeukan. Hiru pilota eskola sortu zituzten, eta pilotarien harrobia bihurtu zen Eibar. Tolosako Beotibarren, Zarautzen, Errenterian eta Madrilen ere egon ziren eskolak. Frontoi bakoitzean bere berezko estiloa erakusten zen.

Gerra zibilaren ostean, baina, erraketa indarra galtzen joan zen. Agintari berrien ustez, ez zen lanbide aproposa emakumeentzat: emakumeak etxean egon behar zuen, etxeko lanak egiten eta familia zaintzen. Joko horretan aritzen ziren frontoiak ixten hasi ziren, eta ez zuten erraketista berririk onartu. XX. mendeko hirurogeiko hamarkadaren amaieran, soilik Madrilgo eta Bartzelonako frontoietan jarraitzen zuen erraketa modalitateak. Azken partida 1980. urtean jokatu zen.

Albiste hau Ahotsak proiektuak argitaratu du eta ARGIAra ekarri dugu CC by-sa lizentzia baliatuta

Kanal hauetan artxibatua: Kirola  |  Feminismoa

Kirola kanaletik interesatuko zaizu...
Xabi Alonsoren ustezko iruzur fiskalaren kasua aztertuko dute berriro

Madrilgo Auzitegiak Consuelo Madrigal fiskal nagusiaren errekurtsoa onartu du, eta Xabi Alonsoren ustezko iruzur fiskala ikertzeari berrekingo dio, El Mundo egunkariak zabaldu duenez.


2018-01-09 | Jon Torner Zabala
Gizonezkoen futbol talde bat entrenatu behar zuen emakumearen fitxaketa zapuztu du matxismoak

Paula Navarro entrenatzaile txiletarrak “historia” egin behar zuen: Santiago Morning gizonezkoen 2. mailako futbol taldea zuzenduko zuela iragarri zuen Miguel Nazur presidenteak. Aitzindaria izango litzateke, gaur arte emakume bakarrak ere ez baitu gizonezkoen talde bat entrenatu.


2018-01-08 | Jon Torner Zabala
"Emakumea eta errugbian?". Aurreiritzien kontrako spota

Iragarkiaren hasieran, entzun behar izan dituztenak kontatzen dituzte errugbi jokalariek: “Ez da neskentzako kirola”, "mari-mutila”, “errugbian jokatzen baduzu lesbiana izango zara, ala?”... Beste aldea dator gero: “Jarraitu beharreko eredua naizela esan didate”, “txapeldun deitu didate”, “neskatila batek esan dit handitan ni bezalakoa izan nahi duela”...


Deustuko emakumeen trainerua, txanpa bikaina hartuta

Zortzi urte igaro dira 56 emakume bildu, arraunak estropuetara heldu eta emakumezkoen lehenengo traineru ligari hasiera eman ziotenetik. Ordutik urtero errepikatu da, eta hasiera batean lau traineru osatu ahal izatea zaila izan bazen ere, gero eta neska gehiago ari dira arraunak hartzen. 2017ko udako traineru ligan, Euskal Herriko bederatzi arraun elkarte izan dira lehian: Donostia Arraun Lagunak, Hernani, Hibaika, Kaiarriba-Donostiarra, Lea-Artibai, Orio, Portugalete, San Juan eta gaurkoan... [+]


2017-12-28 | Jon Torner Zabala
Reala, Qbao eta iruzur salaketak: Diru-laguntza agortzear?

Qbaok eta Realak akordioa sinatu zutenean, ekitaldi ponposoa antolatu zuten Nanjing hiriko hotel batean. Bi aldeotako ordezkariez gain, han zeuden espainiar enbaxadako kontsula, eta Txinako Kanpo Harremanetarako eta Nanjing probintziako komunikazio bulegoetako goi-karguak.


2017-12-27 | Jon Torner Zabala
Arabiar herrialde "aberatsak" eta kirola: komeni denean soilik kritika dezagun

Lehenbiziko albisteak Saudi Arabia du jo-puntuan: Anna Muzychuk xake jokalari ukrainarrak, 2016an munduko txapeldun izana bi modalitatetan, erabaki du Riad-eko torneoan ez parte hartzea, “printzipio” kontuengatik.


2017-12-27 | Jon Torner Zabala
Baloia buruarekin milaka bider jotzeak ba al du loturarik buru-gaixotasunekin?

Zuetako batzuek gogoan izango duzue Alan Shearer futbolari ingelesa. Beste inork ez du lortu Premier ligan hark bezainbeste gol sartzea: 260. Horietatik 50 bat buruz lortu zituen. Bera da BBC telebista kateak emititu duen Football, Dementia and me dokumentaleko protagonista nagusia.


Errege alferren neurriko maratoia

Grezia, K.a. 490. Maratongo guduan greziarrek persiarrak mendean hartu zituzten. Herodotok, Plutarkok eta Luzianok jaso zuten garaipenaren berri eta, bertsioak bertsio, kondairak dio Filipidesek Maratonetik Atenaserako bidea korrika egin zuela albistea jakinarazteko, eta misioa bete ondoren hil zela. Horixe da maratoi modernoaren oinarria eta askok uste dute probaren 42,175 kilometro horiek Maraton eta Atenasen arteko distantzia direla. Baina bi puntuen artean 200dik gora kilometro daude.


2017-12-24 | Miren Osa Galdona
Tablero zuri-beltza heziketan bidelagun

Gero eta gehiago dira xakea tresna hezitzaile gisa erabiltzen duten ikastetxeak, eta curriculumean ere txertatu dute hainbat lurraldetan. Ikasleek memoria, sormena eta lankidetza jorratzeko aproposa da, besteak beste. Tolosako Herrikide ikastetxera gerturatu gara, xakearen onurak ezagutzeko asmoz.


11 urterekin 47-0 irabaztea denok galtzea da

11-12 urteko kategorian, Kanariar Uharteetako ligan lehenengo doan taldeak (Las Palmas) 47 eta 0 irabazi dio azkena doanari (Las Coloradas). Aurkariei kasik baloia ukitzen ere ez diete utzi txapeldunek, eta polemika piztu da sarean. Zein balore bultzatzen du ba, halako umiliazioak?


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude