Recordo como, despois de "preu", entre maio-xuño, ante un verán tremendamente longo, púñannos novos, pero os de casa leváronme á fábrica do meu pai nun tit sen tempo para aburrirme. Alí entre debuxantes, fixen o lugar dunha longa mesa, onde pasei case todo o verán... Non me aburrín nada.
Este principio ponme á vista a situación de moitos mozos da miña contorna, polo que entrarei.
Antes moito máis que agora, pero de cando en vez aínda hai quen din que o escritor se ispe ante a páxina en branco, e poida que sexa certo. Hai un certo buxán, iso é certo e xorden dúbidas sobre o que hai que facer.
Unha vez máis, expulsar con sinceridade o que hai dentro, expresando o que se ve e escóitase, apostando polo que se cree, ou ben tratando a creatividade, a ficción e a metáfora.
Hoxe voume a centrar no mozo vasco, o papel principal do meu traballo é voso. Unha moza que tenta normalizar o salto da escola á facultade cuestionando todo. Aquel que pretende configurar e desenvolver as súas ideas. Quen trata de entender o latexado do mundo que lle rodea sen intermediarios, sen ningunha manipulación.
Esta nova é consciente de que a sociedade na que participa, a "visión borrosa" e colaboradora das institucións políticas e relixiosas, a pesar da súa evidente evidencia, depende dos efectos dun duro e hostil enfrontamento, ao que o avó tantas veces referiuse, e que aínda non ha metabolizado adecuadamente as consecuencias prácticas.
Non sente capaz de medir adecuadamente as consecuencias de que a idea republicana e abertzale que defenderon os centos de miles de vascos aos que facía referencia o seu avó foi infravalorada. Pero sabe que Franco e os seus "colaboradores" vascos e non vascos impuxeron medo e depredación durante o longo franquismo.
Coa intención de saber a verdade para mergullarse no pasado, ve que na clase política vasca, mentres uns oponse á actual "bifurcación democrática" do franquismo, outros –aínda que xa pasaron xa máis de oito décadas– desvanécense e aceptan a prepotencia madrileña.
É moi novo, pero as contradicións diarias do sistema demostráronlle que a "realidade oficial" invéntana os vencedores e utilízana como mellor lles convén
Esta moza universitaria vive entre dous mundos que teñen versións, obxectivos e intereses diferentes pero que están obrigados a convivir racionalmente. En calquera caso, na procura da verdade "intelixente", a súa radicalidad recoñece a dificultade de desenvolver o seu proxecto vital con lealdade á cabeza, tanto coa sociedade maioritaria que lle rodea como coa xeración actual da familia.
Sabe que os que crearon o actual núcleo familiar foron derrotados e recibiron o trato dos vencidos, e que os seus descendentes, en nome da paz e a convivencia, refuxiáronse nese réxime, pero non "sen agacharse a cabeza".
É unha opción, outra alternativa, sería máis complicado ser unha soa. Unha moza universitaria, mentres o seu avó lembra con envexa o comportamento dos guerreiros, ve claramente como outros se limitan a soñar cos beneficios da vida.
O protagonista do relato, á hora de reflexionar, dáse conta de que é difícil facelo de forma intelixente a favor dunha causa que a día de hoxe ve bastante "lenta". Quere saber quen é, como é realmente e onde está, e non quere que ninguén o exprese. El debe atopala soa, pola súa conta.
Sabe perfectamente que a referencia é o seu avó. Ao lembrar a memoria do seu avó, ve a un home tan directo como simpático. Inmerso en xeracións forzadas a defender a casa, a familia, o pobo e o país, pero vencido e frustrado.
Esta moza universitaria é, sen dúbida, intelixente, pero novo, e ás veces dubidosa. Quizá o feito de que a formación sexa recibida en centros relixiosos lévalles a ser algo contraditorio e, como dono do cerebro que traballa como unha esponxa, adóitase considerar ás veces bastante "permeable".
En canto á súa formación, nunca tivo problemas para conciliar os estudos co deporte, o que lle dá certa seguridade para que os obxectivos académicos poidan alcanzarse sen demasiado esforzo.
Os problemas son outros. Non quere ser espectador do que outros interpretan. El decide ser o protagonista. Trata de facer esforzos sobre quen seguen predicando durante décadas a "castidad democrática" e a adaptación á realidade imposta. O seu obxectivo é situarse nun plano de superioridade, pero sabe que, como o seu pai di moitas veces, si hai algo, primeiro debe aprender, logo traballar e finalmente, cando a cabeza está equipada, debe decidir
Unha moza universitaria quere chegar, non cede. Non quere ser "práctico" porque non quere vivir sen criterios e dignidade reais. Non recoñece a "dignidade concertada", busca a verdade, a realidade.
É moi novo, pero as contradicións diarias do sistema demostráronlle que a "realidade oficial" invéntana os vencedores e utilízana como mellor lles conveña. De aí derivan logo as consecuencias. Consecuencias políticas, sociais e económicas. E estas conclusións foron decisivas, non só para determinar o pasado do avó, senón tamén para canalizar o presente e o futuro de moitas xeracións de vascos.
Din que a democracia é de varios anos, pero os "vencedores" seguen gobernando e ademais demócratas. A marca é logo.
Mozo euskaldun, simpática e intelixente, a mellor sorte nas súas decisións, porque o futuro do noso pobo depende de ti.
Josu Iraeta, escritor
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
A Sra. Xuíza do Tribunal Xudicial de Bayona, despídese:
Algúns euskaltzales xulgáronme en marzo en Baiona por participar nalgunhas das accións que levamos a cabo para denunciar o inxusto tratamento que sofre o eúscaro das autoridades do estado francés. Ao comezo do... [+]
Non é nada fácil entender o que está a suceder en Cataluña. Con toda seguridade. Podemos dar por terminado o proceso de 2017, pero está por ver si o independentismo será capaz de iniciar un novo proceso de liberación.
Si nas eleccións o independentismo mantívose na... [+]
Levamos unhas semanas coa "serpe de verán" sobre o TAV e coa posibilidade de enlazar a "E vasca" desde Pamplona, desde Ezkio ou Vitoria.
É decepcionante ver que o noso Pobo segue dependendo de decisións interesadas e non argumentadas polos galgos e cans de caza que seguen... [+]
Os globalistas elixiron Francia, Polonia e o Reino Unido para crear un conflito aberto coa OTAN en novembro, xa que Estados Unidos está inmerso na campaña electoral para a Presidencia de novembro.
Deste xeito, a presenza de soldados de Polonia, Francia, Reino Unido e Estados... [+]
Afortunadamente, a maioría das empresas industriais comezan a entender, tras as numerosas sentenzas condenatorias, que unha pequena exposición ás fibras de amianto, sen unha protección respiratoria axeitada, é suficiente para causar unha enfermidade pulmonar grave que causa... [+]
O pasado 1 de agosto, unha decena de persoas da familia estivemos en Aranguren. Dous mozos de Aranzadi deron a coñecer de primeira man as escavacións e traballos que se están levando a cabo en Irulegi. Esta visita é moi recomendable, xa que recolle a dimensión do traballo... [+]
En primeiro lugar, queremos facer chegar as nosas condolencias aos familiares e amigos da muller asasinada a principios de agosto.
Os habitantes de Gaintxurizketa estamos fartos do deixamento da administración e dos responsables.
Os que vivimos no barrio estamos obrigados a... [+]
Ouvín dicir que as mellores bágoas son as que ven os aeroportos. Pero supoño que se trataba doutras bágoas o que dixo, e non como eu vin durante estas vacacións.
Durante varias horas, as bágoas dominaron o aeroporto de Munich, bágoas de indignación, bágoas de fatiga e... [+]
Os vascos sabemos que o aparello estatal está disposto a aproveitar as forzas represivas de todas as cores e os mecanismos represivos de todas as formas, para manter a orde social dentro dun sistema baseado na dominación, aínda que para iso teñan que infrinxir unha lei... [+]
Ocórreme moitas veces: fixarme nas noticias e porme nervioso. A France revient, din. Tanto a Francia de Le Pen como a xenofobia e supremacía española, como os pallasos inchables, levántanse unha e outra vez. A merde revient. Como ouvimos, un grupo de traballadores de... [+]
Até hai pouco, a Unión Europea (UE) era un mar en calma. Todo ía ben. Todos viviamos tranquilos. Os altos mandos cumprían moi ben o seu traballo e os europeos sentiamos contentos baixo as súas ordes. De cando en vez os campesiños ían á rúa a mostrar os seus tractores,... [+]
Antes das eleccións foi un lema na fala da xente: "Temos que pór o coidado no centro", engadiu. Á marxe das expresións curiosas e incorrectas que inventan os políticos e os que teñen a condición de políticos, debo admitir que durante un tempo o tema estivo en todo o seu... [+]
Hai xa moitos anos que non sigo a competición internacional (Xogos Olímpicos, Mundiais…). A indiferenza, o cansazo, a dor… e tamén me producen un pouco de rabia. E, en consecuencia, a alternativa que me queda é non vela.
O motivo non é que non lle guste o deporte ou... [+]
Co obxectivo de ser obxectivo, facendo fincapé nos movementos significativos que existiron dentro do goberno presidido polo señor Pedro Sánchez, e ante os obxectivos que puxo de manifesto a firma do decreto de últimas decisións, gustaríame facer públicas algunhas ideas... [+]