Emakumeak borrokan

Tokioko aireportuari 50 urtez aurre egin dioten baserritar egoskor horiek

  • Japonian 2020ko Olinpiar Jokoak hasterako estreinatuko ote dute Tokioko Narita aireportuaren hirugarren pista? Agintariek proiektuari ekin eta 50 urte geroago, osatu ezinik segitzen dute beren lurrari eta lanbideari uko egin nahi ez dioten baserritarren erresistentzia dela medio. Jasandako presioengatik edo diru beharragatik amore eman badute gehienek, bakan batzuek eusten diete baratzeei bizirik. Hegazkinez inguratuta aitzurrean, erresilientzian maisu.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2018ko ekainaren 17a
‘Japan Times’ egunkariaren argazkian 
–hegazkinetik hartua– Takao Shitoren etxaldea, Naritako aireportuaren bihotzean handitu 
ezin den baina suntsitzea lortu ez duten tumore baten moduan itsatsita. Goiko aldean ageri den pista osatu ahal izateko justu
‘Japan Times’ egunkariaren argazkian –hegazkinetik hartua– Takao Shitoren etxaldea, Naritako aireportuaren bihotzean handitu ezin den baina suntsitzea lortu ez duten tumore baten moduan itsatsita. Goiko aldean ageri den pista osatu ahal izateko justu Shitoren lurren beste aldera luzatu behar izan zuten. Hegazkinak bertara eramaten dituen pasabidearen beste aldean ikusten dira oraindik amore eman ez duten beste etxaldeak ere.

Historiak ez du errukirik mainstream uhinak aparte laga dituenekin. Parisko maiatz ospetsuko istiluez edo Kaliforniako sukarraldiaz harago, 68a izan zen zerbait Japonian ere. Orduko ilintiek bizirik segitzen dute Narita aireportuaren trafiko zoroaren erdian.

Tokioko aireportura iristean hegazkinetik panoramika bitxi bat ikus dezake bidaiariak, ez hanka eta ez bururik gabeko bi pista baitauzka era bitxian kokatuak, elkarri trakets komunikatuak. Zorrotzago erreparatzen badu, baserri bakan batzuk topatuko ditu aireportuaren erdian, aireplano, pista, bide eta hesiz inguraturik baina etxalderik emankorrenak bezain txukun landuta.

Naritako baserritarrak bisitatu ditu France Press agentziak maiatzean. Argazki eta bideoetan froga daitekeenez, labore eta negutegi txikietatik metro oso gutxira aireratzen dira edo lurreratzen hegazkinak. Zer nolako zarata dagoen, aipatu beharrik ez.

“Denborarekin ohitu egiten zara” esan dio kazetariari Takao Shito nekazariak.  Batean eta bestean barreiatuta dauzkan baratze batzuetan ilarrak, errefauak edo azenarioak erein bezala biltzera soilik pisten azpiko tuneletatik iritsi daiteke.

Baina berak dioen moduan, ez dago zure esku zure bizilagunak aukeratzea. “Lurrok gure hiru belaunaldik landu ditugu, ia mende batez, aitonak, aitak eta orain neuk. Eta hemen jarraitu nahi dut, bizitzen eta nekazaritzan”. Hala izango da baldin eta Tokioko agintariek ez badute lortzen azken zortzi lur jabeak kanporatzea: urtero 40 milioi bisitari mugitzen dituen Narita hirugarren pista batez hornitu nahi dute 2020ko Olinpiar Jokoak baino lehen eta gogor datozkie bultzaka baserritarrei.

Japonia modernizatzeko beroaldi betean 1966an diseinatua, lekuko baserritarrek ezkerreko mugimenduen laguntzarekin sututako borroka gogorrak atzera erazi zituen obrak. 1978an inauguratu zuten hasieran diseinatutako hiru pistetatik bakar batekin eta 2002a arte ez zuten agintariek lortu bigarrena gehitzea.

Aireportua zabaltzeko lurrak erosi zizkieten inguruko nekazari gehienei, baina Takao Shito eta beste zazpik ez zuten onartu, Japoniak laborantzako lurra babesteko daukan legedia baliatuz. Euskal Herrian izan balitz, hilabete baino lehen desjabetuko zuketen udalak ez bada aldundiak, Jaurlaritzak edo Madrilek. Aldiz, Tokion posible da ikustea aireportu batean pistetara iristeko bide bat bihurgune bitxiak egiten baratze batzuen mugak jarraituz, hesi tartean inguratzen dituelarik baserriak.

Shitok sei auzi ezberdin dauzka aireportuarekin epaitegietan. Agintariek kalte-ordainak eskaini dizkiote baina berak dioenez “dirua ez da dena. Nik nekazaritza ekologikoa egiten dut, pestizidarik gabea. Ezin duzu pentsatu lur horren gaineko geruza hartuta beste norabait eraman eta han berdin emango dizunik”.

Tirabirak egunero dauzka aireportuarekin. Goardekin bezala beti handik dabiltzan poliziekin izan du enkontrurik. Behin eta berriro geldiarazi eta nortasun agiria eskatzen diote, nahiz eta oso ondo ezagutzen duten. Baina ez dela bertatik mugituko dio Shitok, kontent bizi dela bere 400 bazkideei barazkiak zerbitzen. “Hau da nire bizia. Maite dut barazkiak ekoiztea hemen, lur honetan, zaporea ere ezberdina daukate”.

68 japoniarraren arrastoak

Bezero eta hornitzaileez gain bestelako bisitariak ere izaten ditu Takao Shitok, bere borrokan alde dauzkanak. Kazetariak topatu du Nobuharu Ito, 71 urteko gizona, unibertsitate garaian Naritako borroketan ibilia eta berrikitan azken baserritarron erresistentziaz entzun ostean berriro mobilizatu dena: “Shitoren bizimodua, nola ez duen dirua jartzen edozeren gainetik... iruditzen zait honek jendeok hunkitzen gaituela inoiz baino gehiago”.

Nobuharu Ito unibertsitatean zebilenean, 1960ko hamarkadan, gobernuak eremu bat baino gehiago aztertu zituen Tokiok behar zuen aireportua eraikitzeko, baina udal guztiek banan-bana beren ukoa emanik, azkenean Narita hautatu zuten, zehazki Sanrizuka ingurua.

Naritak, ustez, abantaila bat bazuen: Sanrizukako lur gehienak estatuarenak izaki, II. Mundu Gerrak miserian utzitako jende txiroari alokairuan utzita zeuden eta gobernuak espero zuen maizterrok erraz konformatzea. Baina lur propiorik gabeko nekazari txiroek bat egin zuten beren soroak saldu nahi ez zituzten lur jabe txikiekin.

Naritako aireportuko gatazka azaltzen duen Wages of Resistence [Erresistentzia uhinak] dokumentalean kontatuta dago nola maizter txiroek haserre hartu zuten inolako azalpenik gabe gobernuak esatea “utzi nizun lur hori itzuli behar didazu berriz”. Beren bizimodua, oso txiroa izanda ere, urteetan lortutako guztia galtzeko beldurrez agintariekin kolaboratzeari uko egin zioten.

Polizia hasi zenean gogorrago hartzen beren lurrak defenditzen zituzten gizon eta emakumeak, ezker erradikaleko talde asko hurbildu zitzaizkien, tartean unibertsitateetako ikasleak. William Andrewsek idatzi zuen “Japanese radicalism and counterculture” blogean:  “Munduko garai hartako beste gazte askok bezala, beren gurasoek kapitalismoaren eta inperialismoaren morrontza onartzen zutela uste zuten gazte japoniarrek erreakzionatzeko aukera ikusi zuten Sanrizukako gatazkan. Hala gertatu ziren Japoniako aktibismoaren protestarik bortitzenak. Sei pertsona gertatu ziren hilik eta ehunka zauritu eta atxiloturik”.

Gaurko begiekin erreparatuta, Naritan bezala Tokioko kaleetan manifestarien eta poliziaren arteko istiluen irudiak harrigarri suertatzen dira beren gogorrean.  Kronika honen interneteko bertsiotik ikus daitezkeen bideoek –1960ko hamarkadakoa bata, 1985koa bestea– erakusten duten borrokaren gordintasuna izugarria da.

Baina baserritar sorta batek eta ezker muturreko militanteek estatuari aurrez aurre egindako desafioak ezin zuen irabazi. Atxiloketak, nekea, eskaintza ekonomikoak... mobilizazioak ahultzen joan ziren eta nekazariak lurrak saltzen. Ez denak ordea: oraindik 2018an Naritak bere soin osatu gabean krater, pikorta edo garatxo moduan erakusten dituen etxaldeetan kimikarik gabeko barazkiak ekoizten dituzte.

Aukerarik uzten badiote, Shitok jarraitu nahi du Naritako aireportuaren aldamenean bizitzen. “Gobernuak zerbait egin edo esaten duenean, jende gehienek ontzat ematen dute galdera gehiegirik gabe. Baina gobernuak kontutan eduki beharko lituzke hemen bizi diren jendeak ere. Nahi nuke munduko jendeek jakin dezaten leku honetan badela baserritar bat. Jendeak jakin beharko luke”.

Takao Shito bere lurretan aireportura begira aspaldi eraikitako erresistentzi dorrearen ondoan. (Argazkia: A.Pagnotta)

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azpiegitura handiak kanaletik interesatuko zaizu...
2019-05-15 | Zero Zabor
Debagoienan Atez Atekotik kaleko edukiontzietara pasata, organikoaren zakarrek arazo larria sortu dute

Debagoieneko EHBilduko hautetsiek eskualde honetako Mankomunitatearen legealdiko balantzea egiterakoan esan dute sistema aldaketarekin asko ugaritu direla zakar edo inpropioak orain kaleko edukiontzi handietan biltzen den hondakin organikoan eta GHKk berak ohartarazi duela hori arazo larria dela, konpostatzeko gaitzat tratatzeko orde errefus bezala hartu beharko baita. Alegia, erraustegia elikatzeko zabor.


2019-05-15 | Hala Bedi
AHTren aurka eta tren sozialaren alde, larunbat honetan manifestazioa egingo dute Gasteizen

Larunbat eguerdian izango da orain dela hilabete batzuk Arabako hiriburuan iragarritako manifestazioa. Antolatzaileen esanetan, "proiektu guztiak hasi gabe daude eta garaiz gabiltza gelditzeko".


2019-05-14 | Xabier Letona
AHTaren gaia kanpainara ateratzeko deia egin die Sustrai Erakuntzak alderdiei

Abiadura Handiko Trenaren gaia jorratzea funtsezkoa da elkartearentzat, herritarrentzat giltzarri baita jakitea zein tren zerbitzu izango duten Nafarroan etorkizunean.


2019-05-13 | Zero Zabor
GuraSOSek gazteei proposatu die maiatzaren 24an mobilizatzea erraustegiaren aurka

GuraSOS elkarteak hedabideen aurrean egin du Gipuzkoako hondakinen kudeaketaz sustatu duen Hitzartu prozesuaren urteotako balorazioa eta proposamen berria mahairatu du: gazte erakundeei eta oro har gazteei proposatu die maiatzaren 24an, ostirala, mobilizatzea gai honen inguruan


2019-05-13 | Txintxarri
Manifestazio egin dute Lasarte-Orian erraustegiaren kontra eta hondakinen bilketa eraginkorraren alde

Ehunka herritar atera dira kalera beste behin, errausketaren aurka egin eta hondakinak kudeatzeko alternatiba hobeak daudela aldarrikatzera. 'Bilketa eraginkorra bai, errausketarik ez!' lelopean, salatu dute Lasarte-Oriak ez dituela behar bezain ondo gaika biltzen hondakinak. "Gipuzkoako azken bagoian goaz"


2019-05-09 | Zero Zabor
Lasarten larunbatean manifestazioa "Bilketa eraginkorra bai, errausketarik ez!" aldarrikatzeko

Lasarte-Orian Aire Garbia plataformak dei egin die herritarrei larunbatean, maiatzak 11, manifestaziora irten daitezen aldarrikapen bikoitz honen inguruan: "Bilketa eraginkorra bai, errausketarik ez!". Protesta arratsaldeko 18:00-etan abiatuko da Okendo plazatik.


2019-05-08 | Uriola.eus
Errepide batek arriskuan jarri du Bilboko Bolintxu bailara: hau antolatu dute horri aurre egiteko

"Egun bat Bolintxu salbatzeko" izeneko jardunaldia antolatu dute maiatzaren 11n, larunbata. Jardunaldi honetan era guztietako jarduerak egingo dituzte: informatiboak, jolaskoak eta aldarrikatzaileak, Bilboko bailara horren egoeraz kontzientziatzeko.


2019-05-06 | Zero Zabor
Hernaniko eta Usurbilgo udalek (EHBildu) debekua salatu eta organikoa herrian bertan konpostatzen ahaleginduko dira

Hernaniko udalak eta Usurbilgoak (bien gobernu taldeak EHBilduko zinegotziek osatzen dituzte) publikoki erreazionatu dute Atez Ate bildutako hondakin organikoak tratatzeko konpost planta bana eraikitzeko baimenak ukatu zaizkiela eta. ARGIAk argitaratu ditu bai Hernaniko udalak eta bai Usurbilgoak jaso dituzten debekuei buruzko informazioak. Herritarrei nork bere proiektuaren zertzeladak azaltzeaz gain, bi udalek salatu dituzte GHK eta Diputazioaren debekuak eta bio-hondakinak udalerrian bertan... [+]


2019-05-02 | ARGIA
Loiuko aireportuko zuzendaria, greba eskubidea zapaltzeagatik auzitara

CSIF sindikatuak jakinarazi duenez Cristina Echeverria Bilboko Aireportuko zuzendariaren kontrako salaketa jarriko du, gutxieneko zerbitzuen inguruan Sustapen Ministerioak emandako irizpideak ez betetzeagatik.


2019-05-02 | Zero Zabor
Usurbili ere debekatu egin diote atez ate bildutako organikoaren parte bat baserritarrekin konpostatzea

Usurbilgo udalak atez ate biltzen duen hondakin organikoaren parte bat –100 tona urtean– herriko bi baserritarrekin elkarlanean konpostatzen hasteko proiektua zeukan abian, Espainiako goberenuaren diru-laguntza ere lortuta. GHK kontsortzioak debekatu dio horrelakorik egitea, bildutako hondakin guztiak bere eskumenekoak direla eta.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude