Bakan ale bitxia

  • Helduen literatura

    MAYI PELOT ::Teleamarauna

    Maiatz

Aritz Galarraga @aritzgalarraga
2013ko ekainaren 09a
Unibertsalki izan duen bigarren mailako estatusari gehitzen badiogu hizkuntza, begi-kolpe batean ikusiko dugu ez dela bereziki oparoa euskarazko zientzia fikzioa. Idatzi izan da, noski, Iban Zalduak inoiz aitzindari deitu dituen haiengandik hasita –eta bereziki nabarmentzen zuen Xabier Kintana, Izar berria nobela (1969) eta Ukronia (1972) ipuinarekin–. Baina ez generoa BBVA ligara igotzeko adina, edo adinakoa. Hala ere, eman izan ditu bakan ale bitxiak. Zalduak espezialisten taldean kokatutako Mayi Pelotenak, esaterako. Kasu kuriosoa da Pelot: batetik, Itxaro Bordaz landa, Ipar Euskal Herriko emazte idazle gutxietarikoa baita –gehienak ere Maiatzen bueltakoak–. Eta, bestetik, idatzitakoa, esklusiboki ia, izan delako zientzia fikzioa. Maiatz aldizkariaren 5. zenbakian, 84ko apirilean, narrazio luze bat –Telelabirintoa–, eta ipuin bilduma bat urte bete beranduago, Biharko oroitzapenak. Bikaina lehena; gorabeheratsuagoa bigarrena, Mikel Antzaren hitzetan.

Eleberri laburra da hirugarren emaitza, Teleamarauna –eta ez du zerikusirik Antzak laudatuarekin–. Narrazioaren haria da fin-fina: hainbat lagun, onak, elkartzen dira telepatiaren bitartez galaxiako jendea kontrolatu nahi duen bat, gaiztoa, menperatzeko. Ados. Horraino argumentua. Nabarmengarriena, aldiz, iruditzen zait Pelotek sortzen duen mundua: traturra mañetikoaren lantzen dute lurra; airetxaluparekin lekutzen dira batetik bestera; mikroordenagailu EN 24 belarridunak erabiltzen dituzte. Jantzi ahal dute jeroihalezko galtzatorra, pontxo luze bat, bestela, gorrixka berdea, uso paparo margokoa, oinetan espartin G araberakoak. Bizi ahal dira kontainer-jauregitxo kuttun zainduetan, iglubok modukoetan, barrua hyperfeldrozkoa, ohean thermotxarpoila. Laseraiztoak erabiltzen dituzte sugegorrien hiltzeko; droga gisa marruskatzen dute Deltako sashikat ostoa; esqwara bera, uronarra da, Antares aldekoa. Dena nahi bada oso xaloa, nahi bada oso lañoa dena, baina, eta akaso urteek ematen duten distantzia ironikoarekin, irribarre batez irakurtzen dena.

Eta ez zuen askoz gehiago argitaratu Pelotek. Irudipena daukat gerora ere ez dela bereziki hobetu euskarazko zientzia fikzioaren egoera. Aukera bat da, hartara, Iban Zalduak hasieretan gaztelaniaz idatzi zuen zientzia fikzioa euskarara itzultzea itxarotea –eta, badakizue, gero frantsesera, ingelesera, hungarierara, eslovenierara… azkenik buelta gaztelaniara itzultzeko–. Baina akaso emango digu satisfazio berehalakoagoa euskarazko zientzia fikzio ez bereziki oparo horretan aztarrika aritzeak, bakan ale bitxi horietako batekin topo egiteko.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
OEE berri baten alde

Orain dela egun batzuk Aitor Montes Lasarte jaunaren idatzi bat irakurri nuen, euskal osasun arloa euskalduntzen etengabeko lana egin duen medikuarena, eta horregatik hark jarri duen izenburua hartu dut hemen agertuko ditudan hausnarketak egiteko.


Segurtasun zaintzaileak ez dira Leioako Campuseko fakultate bateko ikasleen gunearen parean gehiago egongo

Gizarte eta Komunikazio Zientzien fakultateko Dekanotzarekin adostasun batera iritsi da ikasle mugimendua. “Eraso bat gelditzea lortu dugu”, adierazi dute ikasleek gaur egindako prentsaurrekoan. Leioatik! ikasle proiektu komunikatiboak egin du jarraipena.


2018-12-18 | ARGIA
Poliziak gomazko pilotak eta gas negar-eragilea erabili ditu Biarritzen manifestarien aurka

12:30ean G7 Ez plataformak deia egina zuen Biarritzeko Clemenceau plazan biltzeko. Frantziako poliziak ordea, hiriko erdigunea jendez hustua zeukan eta sarrera debekatua.


2018-12-18 | Hala Bedi
Talka espazio feminista okupatua errealitate bihurtu da
MULTIMEDIA - erreportajea

Gasteizko emakume* talde batek, "sistemaren partetik jasan behar dituzten erasoez kezkaturik", Zapatari kaleko 101. zenbakiko Álava-Velasco jauregia okupatu du, Talka izeneko proiektua sortzeko. Dagoeneko errealitate bihurtu den espazio feminista horren okupazioaren eta lehen orduetako bizitzaren irudiak bildu ditu Hala Bideok. Gainera, ekimenaren nondik norakoak jaso dituzte Talako kide baten hitzetan.


2018-12-18 | Ahotsa.info
Agur Info7 Irratia, laster arte!
MULTIMEDIA - erreportajea

Info7 Irratiak agur esan du, Euskal Herriko uhinetan hutsunea utziz.13 urte hauetan egindako ibilbidean aurkitutako lagunak bildu zituzten Urruñako estudioetan abenduaren 15ean. Laster proiektu berri batekin itzuliko dira.

Argazkia: Irantzu Pastor


2018-12-18 | Iņigo Igartua
Frogatu dute Johnson & Johnson multinazionalak bazekiela haurrentzako hautsetan amiantoa erabiltzen zuela

1971. urtetik Johnson & Johnson farmazeutikak bazekien bere talko-hautsen produktu batzuetan amianto maila arriskutsuak zituztela, Reuters albiste agentziak egindako ikerketa batek frogatu duenez. Amiantoak minbizia eragiten du.


2018-12-18 | Iņigo Igartua
Aurpegiak ezagutzeko sistema erabili du abeslari batek erasotzaileak zelatatzeko kontzertu batean

Taylor Swift abeslariak ikusleen aurpegiak arakatu zituen kiosko batean ezkutatutako sentsore biometrikoen bitartez, The Rolling Stone aldizkarian irakur daitekeenez.


2018-12-18 | Iņigo Igartua
Palestinarren hankak Israelgo frankotiratzaileen jomuga

Gazako mugan dauden soldadu israeldarrek azken hilabeteetako protesten aurka egin dute tiro askotan. Associated Press albiste agentziak argazki erreportajea egin du, argi utziz militarrek hankei egin dietela tiro batez ere.


Apustu etxeak, Aiaraldean ere gehiagora doan fenomenoa

Apustu etxeen fenomenoa geroz eta zeresan handiagoa sortzen ari da. Eskualdean ere badute presentzia horrelako establezimenduek, eta gazteen arten ere geroz eta jendarteratuago dago jokoa. Deustuko Unibertsitateak egindako inkesta baten arabera, 12-22 urte bitarteko hiru gaztetatik batek jokatu du noizbait dirua.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude