Emakumeak borrokan
Gipuzkoako Eskola Txikien 25. Festa

Bestondorik utz ez dezan

  • Ekainaren 3an Larraulen ospatuko den Festa puntu-puntuan dago. Antolatzerakoan bertako kontsumoa hartu dugu oinarri Larraulgo Guraso Elkartekook eta Udalak. Eta ingurunearekiko begirunez jokatzeko Kutxa-Ekoguneako Ekoliderrekin aritu gara elkarlanean.

Estitxu Eizagirre @eeizagirre
2012ko maiatzaren 20a
Garbiñe Ubeda
Zuhaitza ikustetik basoa ikustera

Eskola Txikien Festa antolatzerakoan, Larraulgo gurasoek Eskola Txikien Koordinakundetik oharra jaso genuen: festen ikur diren plastikozko baso berrerabilgarrietan aurrerantzean Koordinakundearen logoa jarriko dela, ez urteko festarena, hartara aurten erabiltzen ez direnak hurrengo urteko festan aprobetxatuko dira. “Eta gainerakoa nola antolatu(ko) dugu, ahalik zentzuzkoen izan dadin?” sortu zen galdera. Jada martxoan geunden, berandutxo piztu zitzaigun ingurunearekiko arreta eta partxeak jartzen hasteko beldur, Kutxa-Ekoguneara jo genuen planteamendu orokorrago baten bila. Berehala jarri gintuzten harremanetan “Ekolider”-ekin.

Ekoliderrak, ideiak eta asesoramendua elkarlanean

Ekoliderrak Kutxaren programa bat da, gazteak jasangarritasun proiektuak aurrera eramaten trebatzeko. Lau Ekolider taldeetako bakoitzak bere proiektua lantzen du eta berau garatzeko formazioa eta tutoretza jasotzen dute Kutxa-Ekogunean. Gurekin harremanetan jarri ziren Dafne Mazo, Zuhaitz Akizu, Mikel Uranga eta Nerea Zenigaonaindia, eta makrojaialdietarako pentsatuta zeukaten proiektua Eskola Txikien Festara egokitzeko konpromisoa hartu zuten. Larraulen bildu ginen Dafne Mazorekin festari buruzko azalpenak jaso eta lekua ezagutzeko. Bilera hartan hasi eta email-katean landu ditugu festari egingo zaizkion hobekuntzak. Ekoliderrek ikuspegi osoagoa, ideia zaparradak eta kontaktu zehatzak eskaini dizkigute, eta Larraulgo Guraso Elkarteak erabaki du hobekuntza bakoitzaren alde on eta argalak ebaluatuz zer aplikatu. Jarraian duzue gisa honetako festa antolatzean sortzen diren galdera eta erantzun posible batzuk.

Bertakoa kontsumitzea, festaren oinarria

Antolatzen hasi ginenean jarri genuen lehen oinarria izan zen. Herritarrek dituzten enpresei erosi diegu ahal izan dugun guztia: kamisetak, haragia, kartelak eta triptikoak, diseinua, eskulanetarako materiala, opilak... Herri bazkaria antolatzerakoan Euskolabelengana jo dugu oinarri honekin bat datorrelako, eta esnez hornitzeko Kaikurengana. Festak sortzen duen aberastasuna herrian gelditzeaz gain, garbi geneukan: banatzaile handiekin regateoan ibilita ere ez dugu lortuko herritarrek trukean ematen duten babesa eta zerbitzua (festarako diru ekarpenak, igande horretan lan egiteko konpromisoa eta egun horretan bertan genero gehiago eskatzeko aukera, adibidez).

Ostalaritzako hobekuntzak

Kutxa-Ekogunearen laguntzari esker, herri bazkarian jarriko diren mantel, plater, baso eta kubiertoak “egiazkoak” izango dira, ez plastikozkoak. Gureak ostalaritza zerbitzuak alokatu egiten ditu eta bera arduratzen da ontzi zikinak eraman eta garbitzeaz. Horrez gain, aluminio papera erabili ordez bokadiloak paperezko zorrotan biltzea erabaki da. Txosnetan zerbitzatuko diren kafe basoak paperezkoak izango dira, eta koilaratxoak zurezkoak izatea pentsatzen ari gara. Beira gutxitzeko, zerbeza kañerokoa aterako da, baina freskagarrien kasuan hau ez da bideragarria, behin irekitako barrika osorik ordaindu behar baita eta asko sobratzen da normalean. Horregatik, freskagarriak plastikozko botila handitatik zerbitzatzea erabaki da. Plastikoa gutxitzeko, ur botila mordoa saldu beharrean herriko iturriak seinaleztatu eta iturriko uraren kontsumoa bultzatzea pentsatu da. Ez gara ausartu botilako urik ez saltzen, bakoitzak bere ohitura eta beldurrak baititu edateko urarekin. Sagardo botilak sagardotegitara itzuliko dira eta barran bilduko dira txakolin eta ardo botilak ere (festan kontsumo tiketak itzuliko dira botila hutsen truke).

Organikoa herriko konpost-kutxan onduko da

Herri bazkarian ez dugu hondakin askorik espero (platerak eta gainerakoak benetakoak izaki), plastiko zerbait eta organikoa batez ere. Erreserbak aurrez ixten direnez, jakia zehatz kalkulatzerik izango dugu gehiegi sobratu ez dadin. Hondakin denak gaika bilduko dira, eta organikoa herriko baratzeko konpost-kutxan onduko da. Tolosaldeko Mankomunitatearekin bildu gara egun osoko zaborraren antolaketa adosteko, eta zera esan digute, organikoa biltzeko edukiontzirik ez dutela eta bilduko bagenu ere ez dutela bereizita lantzen. Gure esku hartu dugu organikoa bildu eta herriko konpostean ongarri bihurtzeko ardura.

Garraiorako proposamenak

Eskola Txikien Festarako herri asko dira autobusa ateratzen dutenak. Hauen ahalegina eskertu asmoz, lehentasunezko tratua eman nahi izan diegu: euren autobusa herriraino igoko da festara doazenean, eta gertueneko parkingean izango dute busa uzteko lekua. Larraulerako errepidea moztu egingo da eta autobusak jarriko dira Asteasuko industrialdeko parkingetatik eta Villabona-Zizurkilgo tren eta autobus geltoki ondotik. Autobus elektrikoak erabiltzea aztertu da, baina ez dugu alokatzen duen enpresarik aurkitu. Kotxea partekatzeko webean jarri dugu iragarkia (blablacar.es). Eta Asteasuko bidegurutzetik datorren mendi-bidea txukunduko dugu; eguraldi ona bada jendeak nahiago izan dezake oinez igo edo jaistea (2 kilometro dira) busera igotzea baino.

Komunak bertakoak eta izatekotan sikuak

Plastikozko kabinak ekarri beharrean, konturatu gara herrian komun publiko asko badela eta hauek ongi seinaleztatzea lehenetsi dugu (frontoi ondoan 2, Hezkide Eskolan 8, eskolan 2 txiki eta handi 1). Komun ekologiko sikuen (ikus 2215. aleko Net Hurbil) informazioa jaso dugu eta esperientzia piloto gisa bat jartzea ari gara aztertzen.

Tailerrak eta dekorazioa material birziklatuz

Eskola hartzen duen Kultur Gunearen fatxada apaintzeko ikasleek lientzo bana egin dute eskolan, eta denen artean osatuko dute mosaiko koloretsua. Lientzo hauek etxetik eramandako tapoi, kortxo, goxoki zorro eta ohialekin egin dituzte. Egunean bertan 8-12 urteko gaztetxoentzat tailerrak egingo dira (bata Ekoliderrek antolatuko dute, hezkuntzaren proiektua lantzen ari diren Ekometak taldearen laguntzaz eta bestea Larraulgo gurasoek): material berrerabilgarriz brotxeak, giltzatakoak, diru-zorroak... egingo dituzte. Tailerren atarian energia sortzen duten txirrindak jartzea aztertzen ari gara, argindar horrekin musika piztu eta giroa sortzeko.

Komunikazioa, ahalik gutxien inprimatuta

Eskuorrien tirada neurtu dugu eta kartelena murriztu, euren eraginkortasuna zalantzan ikusi baitugu (bezero fidela da festa honek biltzen duena, eta bere berri eskolatik eta komunikabideetatik jasotzen du). Gutun eta gonbidapen denak emailez egin dira, inprimatu beharrik ez izateko. Ekoliderrek festa jasangarriagoa izateko erabiltzaile gida osatu dute eta Festaren webgunean jarri dugu.

Kamisetak, beste baterako kontuan har

Gaiari heldu diogunerako aterea genuen kamiseta eta jertse aukera koloretsua. Hauen konposaketak baduela bere garrantzia ohartarazi digute Ekoliderrek (kotoizkoa izatea, tinta organikoak erabiltzea...).

Dafne Mazo, ekoliderra
“Askotan festa txikiagotan pauso handiagoak egiten dira”

Zerbitzu jasangarriak eskaintzen dituzten enpresen berri jakitea erraz egin al zaizu?

Batez ere Interneten aurkitu ditut, eta IHOBEk bere webgunean dituen praktika onen orritik. Baliabideak badaude, baina zerbitzu hau eskaintzen duten enpresa ornitzaileen zerrenda lortzea ez da hain erraza. Euskal Herrikoak bildu behar lirateke.

Zergatik animatuko zenituzke antolatzaileak hasieratik jasangarritasuna kontuan hartzera?

Ekintza hauekin lortzen dena da aurretik pentsatzea benetan zein diren behar ditugun baliabideak. Sarri ez da islatzen antolaketan egin den esfortzua, baina nire ustez jendeak apreziatzen du antolaketan lan hau egin izana.

Euskal Herrian festa asko egiten da. Nola baloratzen duzu jasangarritasun ikuspegitik?

Makrojaialdietan egiten diren ekintzak sarri gehiago izaten dira jaialdiak promozionatu eta sariak jasotzeko. Askotan festa txikiagotan pauso handiagoak egiten dira, ikusten ez direnak. Jendea hasi da dauden aukerez jabetzen.

Hurrengotarako txostena denen eskura

Festa ahalik eta zentzuzkoen antolatzeaz gain, baliatu nahi dugu hurrengo urteetarako festa antolatu behar dutenek heldulekua izan dezaten. Aurtengo esperientziatik abiatuta, arlo desberdinetan (garraioa, kontsumoa...) landu diren proposamen eta kontaktu zehatzak bilduko dituen txostena osatzen dihardute Ekoliderrek. Aurten egin ez diren beste hainbat ekintza ere bilduko ditu, hurrengo urteetan baliagarri izan daitezkeenak. Ondoren, antolatzaileen eskura jarriko da bai Eskola Txikien Koordinakundean, bai Larraulgo Gurasoen webgunean (larraul.eskolatxikiak.org), baita IHOBEn ere praktika onen atalean. Ederra litzateke Euskal Herrian hainbeste esperientzia duten antolatzaile (EHZuzenean, Ikastolen festak, Sagardo egunak...) denen artean gida hori osatuko balitz!

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Miren Segurola, UEMAko koordinatzailea
"Turismoa sustatzen ari gara Kantabrian bagina bezala"

Bermeora, Zumaiara eta Leitzara etorritako bisitariei galdetu zaie ea zer iritzi duten euskararen inguruan, eta bisitarien %95ak erantzun du ez duela inolako arazorik izan euskararekin. Askok estimatu dute tokiko hizkuntza ezagutzeko aukera eta batzuek esan dute herri horietara joateko arrazoietako bat dela euskara. Aldiz, gurean, Game of thrones-en sukarrak eraginda, turismo eragileak euskara ezkutatu nahian dabiltza. UEMAk bideratu ditu hiru inkestak hiru herrietan eta Miren Segurolari egin... [+]


2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel Lpez Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


2019-04-21
Daniel Lpez Moreno (Ablitas, 1948)

Irakasle erretiratua, Tuterako Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua. Bere hiru semeek Argia Ikastolan ikasi dute. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxeetan ikazkinarena egiten du pozarren.


2019-04-21
Beterri

“Beterri peña, euskaldunen eta euskaltzaleen topagunea da Tuteran. Abesbatzak eta txistularien saioak izaten dira, edo haur txikientzako emanaldiak. Oso jator ari dira lanean, eta gainera, erreleboa lortzen ari da 25 urte inguruko gazte kuadrilla gogotsu bat sartu delako. Bazkide gehiago ezin da egin goraino dagoelako betea eta jaietan mundu guztia hara joaten da. Bitxia da ikustea nola eskuindarrak ere arazorik gabe ikurrinaren azpitik pasatzen diren tabernara sartzeko”.


2019-04-21
Euskara denontzat

“Hemengo jesuitei edo mojen eskoletakoei kritika egin behar diet: Nola liteke euskara ez balego bezala aritzea? Eskolatik aterako dira jakin gabe Goikoetxea zer den edo bat-bi-hiru kontatzen jakin gabe. Gutxieneko bat behar da, ez soilik A ereduan, G ereduan ere bai. Abesti batzuk, ezagutza minimo batzuk… Derrigorra beharko luke izan Nafarroa osoan. Ingurua ezagutzearen barruan sartzen da”.
 


2019-04-21 | Gorka Peagarikano
Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Mali, Mendebaldea galtzen ari den ezkutuko gerra

2019ko lehen hiruhilekoan ia 90.000 maliarrek etxetik alde egin behar izan dute, Maliko ipar eta erdialdean aspaldi errotua den biolentziatik ihesi. 2013tik hona, zonalde horretan daude barreiatuta Nazio Batuen 15.209 militar eta polizia eta AEBetako tropa eta mertzenarioen kopuru ezezaguna.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude