Zer mihilu eta zer amabirjin!

Milikuatar lagun bat bere abizenaren nondik norakoak argitu ezinik dabil azken urte hauetan. Hau eta antzeko beste axaleko aitzakia batzuk tarteko, ehunka urtetan euskaldunontzat bestetxe izan den Madeira uhartean naiz. Madeiran naiz gainezka! Hau da hau landarediaren oparotasuna…

Milikua mihilutik datorkiola diot lagunari, Funchal, uharteko hiriburuaren izena bezala. Portugesezko funcho euskal mihilua da, Foeniculum vulgare. Iritsi eta nonahiko da mihilua: bide bazterretan, baratze, lorategi… baita tapiz edo alfonbretan ere. Uharte hau bestetxe zuten euskaldun arrantzale haiek beste bestetxe zuten Islandiako sumendiaren purrustada dela-eta, hemengo aldia ia astebete luzatu zaigu. Ustekabeko egun hauetan osatu ederra eman diogu bisitari; baita mihilu alfonbrarekin estropezu egin ere. Fatimako amabirjinaren irudia hemengo loraldiaren oparoa ezagutzera ekarria dute, errezo batzuk eskaini truke. Ni beregana ez nintzateke berehalakoan joango eta, jata ez zait bada bera niregana etorri, alajaina! Ejertzitoak babestuta hor paseatu dute Machico herrian, elizatik itsasertzeko plazara bitarteko bidean. Bide osoa lore ebaki berriz egindako alfonbra ikusgarria da. Lurrerainoko soineko beltzaren gainean gerriko arrosa zabala daraman apaizaren aginduetara, arratsalde osoz, makurtuta, emakume mordo batek eta gizaseme bakan batzuek eraiki dute. Lorebidean amabirjina anda gainean sorbaldan daramatenek zanpatzeko, sortu ordurako suntsitzeko egindako inoiz ezagutu dudan lorategi ederrena. Bikaina. Kalak (Zantedeschia aethiopica) bakarrik hiru milatik gora zenbatu ditut. Eta kalaz gain urreliliak, proteak, geranioak, hiedrak, jakarandak, brugmansiak, bratxitxitonak, asterrak, gladioloak, hibiskusak, buganbilleak, ornithogallumak, anthirrinumak, gerberak, anthurriumak, orkideoak, bakasta-belarrak, amarilisak, agapanthusak, arrosak, krabelinak, amatxiloreak, liliak, mimosak, gazaniak, klibiak, solandrak, spathodeak, zitoriak, hemerokalisak, heriotzorriak eta ezagutu ez nuen beste mordo bat.

Azkenak
Zahartzaroak

Zahartzearekin aldaketa fisiologiko, emozional eta psikologikoak gertatzea unibertsala bada ere, horiek lurreratzeko modu materialak, sozialak eta pertsonalak ez. Maiz zahartzaroa singularrean deklinatzen da baina elikadura, energia, ura, hezkuntza edo osasun zerbitzuetara... [+]


2024-05-27 | Garazi Zabaleta
Arsue zerbitzua
Ardi suhiltzaileak Lizarran

Lehen begi kolpean, ohiko artaldea dirudi argazkikoak, ezta? Bada, ez… ardi horiek suhiltzaile ere badira eta. Nafarroako Zunbeltz Nekazaritzako Test Guneak zerbitzu berria eta berritzailea jarri du martxan Lizarraldean: Arsue, edo artalde suhiltzaile estentsiboa... [+]


Udan datorren buztingilea

Hego luze eta zorrotzak eta v formako urkila-itxuradun buztana duen hegazti hau ikustean badakigu Euskal Herrira uda heltzear dagoela. Bizkarraldea eta buztana beltzak ditu, distira urdinxkekin, papar gorria eta azpialdea, aldiz, zurixka. Euskaldunon sinesmenetan presentzia... [+]


2024-05-27 | Jakoba Errekondo
Bertan bertan... erlesemeari

Maiatzak 4 zituen, larunbatarekin. Ez zen giro bereziki beroa, baina bai, hotzik ez behintzat. Halako batean burrunda, burrunda galanta, aspaldi entzun gabekoa. Hor azaltzen da etxeko atarian erle pila, milaka erle hegan, hegada sinkronizatu dotorean, dunbots batean. Erlesemea.


Eguneraketa berriak daude