ARGIA.eus

2020ko uztailaren 05a

Endogamia egiaztatua

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2009ko ekainaren 28a
Karlos II.a makurraren gaztetako erretratua
Karlos II.a makurraren gaztetako erretratua
Madril, 1700eko azaroaren 1a. Karlos II.a Espainiako azken errege habsburgotarra hil zen, 38 urte zituela. Erregearen gorpua aztertu zuen medikuaren hitzetan, “ez zuen odol tantarik, haren bihotzak piper beltz ale baten tamaina zeukan, birikak janda zeuzkan, hesteak ustelak eta gangrenatuak, barrabil bakarra zeukan, ikatza bezain beltza, eta burua, aldiz, urez betea”. Bizirik zela, Karlosen egoera ez zen askoz hobea: adimen urrikoa, antzua, errakitikoa... Garaikideek sorginduta zegoela argudiatu zuten, baina egun erabat onartuta dago haren arazoak endogamiaren ondorio zirela, habsburgotar senideen arteko ezkontzen ondorio, alegia. Onartua bai; frogatua ez.

Santiagoko Unibertsitateko Gonzalo Alvarez eta Francisco C. Ceballosek eta Galiziako hiri bereko Genoma Medikuntzaren Fundazio Publikoko Celsa Quinteirok gaiari buruzko ikerketa egin eta emaitza The Role of Inbreeding in the Extinction of a European Royal Dinasty lanean jakinarazi dute (Interneten, ttiki.com/4371 helbidean dago irakurgai).

Ikerlariek hiru elementutan oinarritu zuten beren tesia. Batetik, odolkideen arteko bikoteak nagusi ziren habsburgotarren Espainiako adarreko kideen artean; hamaika errege ezkontzetatik bederatzi (%82) hirugarren mailako lehengusuen edo senide hurbilagoen artean izan ziren. Bestetik, Karlos II.aren gaitz fisiologiko eta psikikoak bat datoz endogamiari egotzi ohi zaizkion arazoekin. Eta, azkenik, errege familiako haurren heriotza tasa %29,4koa zen, garai hartako batez bestekoa %20koa izanda; datu hori deigarria da, errege familiako haurrak gainerakoak baino askoz hobeto zaintzen zituztelako.

Ikerketaren ondorioak biribiltzeko datu base batean errege familiari lotutako hamasei belaunalditako 3.000 pertsonei buruzko informazioa sartu zuten, banako bakoitzaren endogamia koefizientea lortzeko. Koefizienterik altuena Karlos II.arena zen (%25,4) eta berak izan zuen osasun arazo gehien.

Horrenbestez, endogamiaren eta arazo biologikoen arteko lotura egiaztatu dute. Horretarako, Karlos II.aren adibide garbia baliatu dute.

Baina ez dago 300 urte atzera egin beharrik endogamiaren ondorioen beste hainbat adibide antzemateko.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak

ASTEKARIA
2009ko ekainaren 28a
Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude