Emakumeak borrokan

Troiako behorrak

2009ko ekainaren 21a
Katixa Agirre
I├▒igo Azkona
Feminismoaren borroka ez da inoiz erraza, garbia edo ideia nagusi bakar batek gidaturik aurrera eramana, Juanjo. Olatuak bata bestearen atzetik etorri dira, edo bata bestearen kontra, hobe esanda, apar oparoa sortuz. Planetaren gure alde honetan hirugarren olatuaren gailurrean geunden bitartean, gainera, beste herrialde batzuetan lehenengo olatuetako lorpenak –bozka eskubidea, kasu– oraindik eskuratzeke zituzten. Horrez gain emakume beltzak, latinoak, islamiarrak eta lesbianak beren ikuspuntua errebindikatzera sartu ziren, sekulako zalaparta sortuz. Hori guztia gutxi balitz, diferentziaren feminismoa berdintasunaren feminismoaren parean kokatu zen tinko. Adinak ere zatiketarako aukera eman zuen, eta borroka intergenerazionalak hasi ziren halako batean.
 
Horregatik, feminismoez hitz egiten da gaur egun, feminismoaz baino gehiago.
 
Gure eztabaida hau gogoan, berriz sortu nuen ikasleekin gai honen inguruan eztabaidatzeko aukera. Publizitate sexista aztertzeko proposamena luzatu nien, nire asmo ezkutuak azaldu gabe. Inoiz baino beligeranteago azaldu ziren neska batzuk Emakunde eta Begira –publizitate sexista antzemateko komisioa– hizpidera ekarri genuenean.
 
Emakunderen kontra sekulakoak botatzen hasi ziren, sexuen arteko borroka baino ez zutela sustatzen, eta ea zertara zetorren Durangoko kartela salatzearena eta abar. Egia esanda, nik neuk ere “Emakunde no nos cunde” egin ohi nuen aldarri amarekin Martxoaren 8ko manifestazioetara joaten nintzenean, txikitan. Baina nire ikasleen sumindura ez zihoan hortik. Ulertu nuenez, erabat parekatzen zuten Emakunde –edo Emakumearen Institutua edo beste edozein erakunde– feminismoarekin. Hau da, feminismo instituzionalizatua zen aintzat hartzen zuten feminismo bakarra. Eta feminismo horrek helarazten dien mezu soila hurrengoa da: kartelen zentsura, las/losaren errepikapena, iragarkien salaketa eta ministerioak banatzerako orduan paritate zorrotza. Beren bizitzetatik oso urrun geratzen diren ekintza eta helburuak, finean. Eta ez hori bakarrik: feminismoa boterearen afera baldin bada, instituzio horien kontra joatea statu quoaren kontra egitea da, eta nork ukatu dezake borroka horren xarma?
Beraz, eta konspirazioaren teoriara gerturatzea zilegi bazait, ez ote dira Bibiana Aído eta enparauak Troiako zaldi/behor hutsak, feminismoa(k) despolitizatzea helburu, bere(n) diskurtsoak inbaditu eta barrutik desaktibatzeko sortuak?
 
Hor utziko dut galdera, Eiderrek planteatutako beste galdera bati erantzuteko tokirik gabe geldituko naiz bestela. “Guk ere ez al dugu, Katixa, gure izen-abizenen ondotik emakume hitza mandeulia bailitzan uxatu behin baino gehiagotan?” galdetzen zuen Eiderrek orain dela bi aste. Bada, bai. Izan ere, gure izenek argi uzten baitute emakumeak garela. Amets deituko bagina, edo Dominique, ulertuko nuke agian, baina Eider eta Katixa? Nahiko argi salatzen dute bi izen horiek ze kromosomekin jaio ginen. Beraz, zertarako azpimarratu gure emetasuna? Ematen du emakumeak garenaz gain, beste zer edo zerren gainean deitu nahi dutela arreta. Kontuz! seinale bat zintzilikatuko baligute bezala.
 
Eta horretan arrazoia duzu, Eider. Nik normala izan nahi dut. Ez mehatxu bat, ez arrisku bat, ezta salbuespen edo bitxikeria bat ere. Eta horretarako ez dut hurrengo bizitzara arte itxaron nahi, ez baitidate inon bermatu hurrengo berraragiztatzean zakil handi batekin eta baritono ahots indartsuarekin jaioko naizenik.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Miren Segurola, UEMAko koordinatzailea
"Turismoa sustatzen ari gara Kantabrian bagina bezala"

Bermeora, Zumaiara eta Leitzara etorritako bisitariei galdetu zaie ea zer iritzi duten euskararen inguruan, eta bisitarien %95ak erantzun du ez duela inolako arazorik izan euskararekin. Askok estimatu dute tokiko hizkuntza ezagutzeko aukera eta batzuek esan dute herri horietara joateko arrazoietako bat dela euskara. Aldiz, gurean, Game of thrones-en sukarrak eraginda, turismo eragileak euskara ezkutatu nahian dabiltza. UEMAk bideratu ditu hiru inkestak hiru herrietan eta Miren Segurolari egin... [+]


2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel Lˇpez Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


2019-04-21
Daniel Lˇpez Moreno (Ablitas, 1948)

Irakasle erretiratua, Tuterako Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua. Bere hiru semeek Argia Ikastolan ikasi dute. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxeetan ikazkinarena egiten du pozarren.


2019-04-21
Beterri

“Beterri peña, euskaldunen eta euskaltzaleen topagunea da Tuteran. Abesbatzak eta txistularien saioak izaten dira, edo haur txikientzako emanaldiak. Oso jator ari dira lanean, eta gainera, erreleboa lortzen ari da 25 urte inguruko gazte kuadrilla gogotsu bat sartu delako. Bazkide gehiago ezin da egin goraino dagoelako betea eta jaietan mundu guztia hara joaten da. Bitxia da ikustea nola eskuindarrak ere arazorik gabe ikurrinaren azpitik pasatzen diren tabernara sartzeko”.


2019-04-21
Euskara denontzat

“Hemengo jesuitei edo mojen eskoletakoei kritika egin behar diet: Nola liteke euskara ez balego bezala aritzea? Eskolatik aterako dira jakin gabe Goikoetxea zer den edo bat-bi-hiru kontatzen jakin gabe. Gutxieneko bat behar da, ez soilik A ereduan, G ereduan ere bai. Abesti batzuk, ezagutza minimo batzuk… Derrigorra beharko luke izan Nafarroa osoan. Ingurua ezagutzearen barruan sartzen da”.
 


Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Mali, Mendebaldea galtzen ari den ezkutuko gerra

2019ko lehen hiruhilekoan ia 90.000 maliarrek etxetik alde egin behar izan dute, Maliko ipar eta erdialdean aspaldi errotua den biolentziatik ihesi. 2013tik hona, zonalde horretan daude barreiatuta Nazio Batuen 15.209 militar eta polizia eta AEBetako tropa eta mertzenarioen kopuru ezezaguna.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude