KARTZELAKO LORATEGIA


2007ko otsailaren 21an
Lehengo astean izana naiz Espainian. Kartzelan: oroitzapenaren oihaletan ajatu eta saretzen utzi nahi ez dudan lagun baten peskizan. Besarkadarik gabeko bisitarako bide laberintikoan, hutsaren hurrengoa bada ere, espetxeak lorategitxoa badu. Bertan zuhaitz kaskar bat eta haren jiran erromero sailtxoa (Rosmarinus officinalis). Geurea baino kultura lehorragoko paisajea nabarmen.

Espetxe berria diseinatu dutenean lorategiari garrantzi izpirik ez diote eman, etxekalte, noski. Milaka urtetan gurtu den landarea da erromeroa: errito magikoetan, intsentsuaren ordezko merke gisa kristauen elizkizunetan, oturuntzetan eta abar. Erromeroaren esentziak nerbioak apaldu, giharrak erlaxatu eta oroimena kitzikatu eta astintzen duenez lantokietan jarri ohi da. Garai batean kalabozo, ziega eta epaitegietan tifusa ez kutsatzeko jartzen zen. Deabruengandik ere babesten omen du. Maitaleen leialtasuna eta adiskidetasuna sustatu eta areagotzen du.
Irribarreka iritsi ginen espetxearen bihotzera. Presozaintzan paisajista behinik behin ez dute oso bere aldekoa


Azkenak
Zahartzaroak

Zahartzearekin aldaketa fisiologiko, emozional eta psikologikoak gertatzea unibertsala bada ere, horiek lurreratzeko modu materialak, sozialak eta pertsonalak ez. Maiz zahartzaroa singularrean deklinatzen da baina elikadura, energia, ura, hezkuntza edo osasun zerbitzuetara... [+]


2024-05-27 | Garazi Zabaleta
Arsue zerbitzua
Ardi suhiltzaileak Lizarran

Lehen begi kolpean, ohiko artaldea dirudi argazkikoak, ezta? Bada, ez… ardi horiek suhiltzaile ere badira eta. Nafarroako Zunbeltz Nekazaritzako Test Guneak zerbitzu berria eta berritzailea jarri du martxan Lizarraldean: Arsue, edo artalde suhiltzaile estentsiboa... [+]


Udan datorren buztingilea

Hego luze eta zorrotzak eta v formako urkila-itxuradun buztana duen hegazti hau ikustean badakigu Euskal Herrira uda heltzear dagoela. Bizkarraldea eta buztana beltzak ditu, distira urdinxkekin, papar gorria eta azpialdea, aldiz, zurixka. Euskaldunon sinesmenetan presentzia... [+]


2024-05-27 | Jakoba Errekondo
Bertan bertan... erlesemeari

Maiatzak 4 zituen, larunbatarekin. Ez zen giro bereziki beroa, baina bai, hotzik ez behintzat. Halako batean burrunda, burrunda galanta, aspaldi entzun gabekoa. Hor azaltzen da etxeko atarian erle pila, milaka erle hegan, hegada sinkronizatu dotorean, dunbots batean. Erlesemea.


Eguneraketa berriak daude