Prailetza bidean badira arantzak eta zalantzak gaurkoa bezalako gizartean


1985eko azaroaren 03an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Frailegailekin elkarrizketan.
Zenbait prailegairekin elkarrizketa
Prailetza bidean badira arantzak eta zalantzak gaurkoa bezalako gizartean
Txikitan batek baino gehiagok sentituko zuen, moja, praile edo apaiz sartzeko deia. Munduaren ikuskera arrazionalagoak, gizarteak nahiz sexu irrikek itzalitako gogo mistiko horiak, ez dira galdu bakarrik egiten, asko eta askok elizaren kontra jarrera filosofikoa hartzen baitute hogeitaka urteetara iristean. Gaur egun, apaizgoari uztea normala denean, apaizgaitegiak hutsik daudenean, hara Bilboko frantziskotarrenean hiru frailegai gazte. Azkoitiar bi anaia, Jexux eta Mikel, eta Soriako Luis.
ARGIA.– Herri honetako termometro izan daitezkeen tabernetan, egunero ikus ditzakegu gazteak halakoak jo ta ke kantatzen: "compre un pedazo de cielo pagando una cuota mensual", «jamás vi religión que pretenda tanto salvarnos a hostias»... Zer esan zenezakete zuek?
FRAILEGAIAK.- (Jexux) Nik bi inpresio hartzen dizkiot, bata, behar bada elizak horretarako motibua eman duela, baina bestalde iruditzen zaidak ez dela elizaren analisi on bat, iruditzen zaidak eliza aldatu egin dela, leku eta maila guztietara ailegatu ez badil ere. Momentu honetan ez diat motibu handirik ikusten halako erretxazo bortitzerako, ez diat eliza sistema errepresibotzat jotzen, eta alde horretatik ez natxegok konforme kantu horrekin.
(Mikel) Gutxi gora behera anaiak esan duena, neri iruditzen zaidak alderdi bakarra ikusten duela abestiak, ez diat uste elizak hori bakarrik erakusten duenik, beste mugimendurik bada azpitik.
A.– Ez al duzue halako beldurrik sentitzen hemendik urte butzutara orain duzuen fede horretatik gutingo izango ote duzuen, apaizgoa uzteko trantzean aurkituko ote zareten.
F.- (Jexux) Gauza guztietan bezala, indar hori, eguneroko hori beti sakontzen joan behar da, ezin haiz hor atinkatuta gelditu, nik orain 23 urte zeuzkeat eta seguraski nik orain daukadan fedeak ez zidak balioko 25 urte dauzkadanean edo 40 dauzkadanean, alde horretatik sakontzen joan beharko diat. hasiera bateko mistizismoak kontrastatze egoki batek gaindituko dizkik, saiatuko nauk errealista izaten eta fedea sakontzen
ARGIA.– Fede kontutan sartuta, mintza gaitezen apur bat zuen fedearen bilakaeraz. Gaztetxo zinetela halako jainkozko dei metafisikoren bat izango zenutela pentsa liteke mistizismo horretatik zuen gaurko fede egoerara zer gorabehera sumatu duzue
F- (Mikel) Ni hamaika urtetan sartu ninduan honetan, banian halako sendimendu bat fraileenganako, herrian bertan ere oso ondo ikusiak zeudean; gerora eskema horiek aldatu egiten dituk, aurrera jarraitzean, fede egiazko bat sortzen zaik. konturatzen haiz badela hik ikusten ez huen beste zerbait, eta mundu horretan sartzeko gogoa zuzpertzen zaik. Barruko indar bat duk, bizitza pertsona osoa hartzen duen arazoa baita, bizitza barren barrendik bizi beharra zegok, barnean sakondu egin behar duk.
(Luix) Gazte zarela praile tartean bizi zara eta horrek erakarri egiten zaitu, hori lojikoa da, fede ingenuoa da, mitifikatua daukazu errealitatea. Geroago gauzak errealagoak ikusten dituzu eta kontrastatzera iristen zara, eskemak hautsi eta errealismaz eta idealismoz betetako planteamendua egiten duzu, are gehiago noski gaurkoa bezalako gizartean, hasieran fedeari garrantzi handia ematen diozu, eta ez hainbeste gizarteari, baina gero gizarteak izugarrizko garrantzia hartzen du zuretzat. Gizarte aldaketek zure eboluzioan eragin nabarmena dute, horregatik esan nezake eboluzioa ez doala linealki, saltoka baizik.
A.– Fameliak ba al du eraginik zuengan?
F.–Jakina, hemen bi anaia gaude, eta horrek eraginik badagoela konformatzen du. Gaztetan kristau bidean sartzen zaituzte, eta hori eskertu egiten diet gurasoei. Gero aldatu egiten da, zuk kontrastatu egin behar duzu; eta egiazki sentitzen hasten zara. Hamasei bat urtetik gora familiarenak ez du halako inportantziarik zuk zure aldetik ezer sentitzen ez baduzu.
A.–Apaiz edo praile sartzera deanak aukera bat egiten duela garbi dago, alde batetik irabazi egiten du arlo batzutan, baina bestetan gizarteak eskaintzen dizkigun gozoki asko galdu egiten ditu. Nola gertatu da hau zuengan?
F.- (Jexux) Hara, nik neuk ez dut ezer galdu dudan esperientziarik, nik bizimodu normala egin dudala uste dut.
(Mikel) Gurasoak eta herriko lagunak utzi egiten dituzu, baina baita beste batzu irabazi. Bizi izan dudan giroa normala eta guztiz herrikoa izan da. Arantzazun mundutik aparte xamar bizi baginen ere. Foruan herriko jendearen artean mugitzen ginen kalean nahiz eskolan, harremanak guztiz normalak ziren.
A.–Eta neskekiko harremanez zer esan dezakezue, nola ikusten duzue zuen pribazio hori, bai baitira etnia askotan beren gogoeta eta prestakuntza filosofikerako harreman sexualei uko egiten dietenak.
F. - (Jexux) Harremanak nahiko normalak diren arren, bada problematika, askotan «bitxorraro» bazina bezala begiratzen dizute. Dena dela, harreman normalak izan ditut beti neskekin, bikete antzera eta. noski, ez naiz ibili.
A.–Nola jokatzen dute neskek zuekin jakinaren gainean praile edo apaiz izateko bidean zaudetela?
F.- (Luis) Jendeak hasieran zutaz aurrekontzeptu finkoa dauka, harritu egiten da zure asmoez, gizartez kanpo zaudela uste dute: dena dela gehiago da berek uste dutena errealidadean dena baino. Gero auzoan edo unibertsidadean beste imajina ematen duzu. Nik ez dut planteatzen zerbait galdu eta beste zerbait irabaziko bagenu bezala, ni saiatzen naiz jendearekiko harremanak ahalik naturalen izaten, ez naiz iristen neska batekin enroilatzeraino, baina horretaz aparte zeharo normal.
(Mikel) Hori, jakina, prolema da guretzat, eta oso sakonetik bizi duguna. Gu ere gazteak gaituk. (Jexux) Hik opzio bat egin behar duk eta hi haizen dena Jangoikoari dedikatu behar diok, ez bakarrik emakumeari, baizik eta beste gauza askori egin behar diok uko. (Mikel) Heure bizitza guztia, sentimenduak, maitasuna, pertsona guztia jartzen duk eta uzten duk erabaki horretan, heure bizitza guztia Jangoikoaren eskuetan jartzea duk. Jainkoaren eta nere artean halako elkar-harreman bat badago, horregatik egiten diet uko ez bakarrik emakumeei, baizik baita beste gauza askori ere, aipatutako harreman horretan pertsona guztia sartzen da, maitasuna e.a.
A.– Zahar askok mirestu egingo zaituztete, baina baita gazte askok alboratu ere.
F. - (Jexux) Bai, egia da, kosta egiten da gaur praile bidean egotea, lehen agian errazagoa izango zen, hala ere, horrek eramaten zaitu zure egoera gehiago replanteatzera, gauzak sakonagotik ikustera, zure opzioa aztertzera. Gizarteak noski beste bide batetik bultzatzen zaitu, horregatik bultza behar diazu zeure buruari zarena edo izan nahi duzuna izateko, saiatu egin behar duzu "zu zeuago" izaten.
A.–Esan al liteke kristautasunak, bizi garen mendebaldeko mundu honetan fruiturik ematen duenik, ezer lortzen duenik, gizarte bidezkoago bat izaten laguntzen duenik?
F.- (Jexux) Zaila duk. Europan juntatzen duk Elizaren instituzioa. bere desgastea e.a. Historian zehar eraman izan duen utopia dei hori orain beste talde batzuk daramate. Momentu honetan, Euskal Herrian, eta baita Espainian elizak arrakasta sozialik ez du.
A.–Ez al dira aski antzu geratzen elizaren ahaleginak egungo Euskal Herrian?
F.- (Jexux) Behar bada elizak lehen zuen indarra galdua du, ezkutuan dabil, baina uste dut gaur egun gazteen artean eta, baduela oraindik zer esan eta eginik, Espainia guztian elizak zeresanik nonbait baldin badu, hori Euskal Herria da. (Mikel) Dudarik gabe eliza ezin da gaur egun lehengo botere-estrukturarekin jarraitu, eta uste dut orain gero eta gehiago ari direla sartzen herriaren arazoetan, pastoralen bidez dela edo nolanahi dela, herrikoiago agertzen ari dela uste dut.
A.–Zer esan liteke ekaineko pastoralaz?
F.- (Jexux) Ekaineko pastorala oso zirkunstantzi berezitan etorri zen, ETAk bolada hartan ekintza asko burutu bait zuen. Eskuineko partidu askok pastoral horretaz nahi duten irakurkera egingo dute, baina pastoral hori halako biolentzi giroan sortutakotzat ulertu behar da. Hemen Euskal Herrian badira bi jarrera, gotzaiena eta koordinakundekoena. Bakoitzak bere lekua duela uste dut, gotzaiek halako errekonziliatze jarrera gorde behar dute, eta koordinakundekoen lekua pixka bat beherago, jarrera kritiko bat hartuta; ez dut uste batak bestea kentzen duenik, alferrik has gintezke dikotomia zorotan, tontoena litzateke.
A.– Eta Elizaren munduratze horretaz, tealogiaren askapenaz?
F.–(Mikel) Beharrezkoa da jakina askok noski kontra egiten dute, jerarkiek esate baterako, baina ez gerarkiek bakarrik, baita baseko apaiz askok, hori herentzat oso salto handia da askorentzat oso gogorra da hori, hori pixkana pixkana egin behar da. (Jexux) Munduratze hori oso beharrezkoa da, askotan badirudi teologietan galtzen garela lurra zapaltzeaz ahaztuta, alde horretatik, teologia hori guretzat asko erakutsi behar digun zerbait da. Guk gure fedea ezin dugu mundutik aparte bizi.
A.–Zuen ikasketekin lotzeko, esaiguzue zuen teologia zertan oinarritu den, dogmatismorik aurkitu duzuen e.a.
F.- (Jexux) Gure teologia Bibliaren irakurkeran eta interpretazioan oinarritu da. Elizak historian zehar bizi izan dituen garaiak nolakoak izan diren eta elizak nolajokatu duen. Esan beharra dago, teologiak guri espiritu kritiko batez jabetzen erakutsi digula, arazo baten aurrean har daitezkeen ikuspuntu diferenteen aurrean ikuspuntu kritiko bat hartzeko gai izaten lagundu digula, eta dogmatismoari dagokion horri erantzuteko, esango dizut horrelako gutti aurkitu dudala bidean, irakasleren bat besteak baino dogmatikoagoa izango zen bai, baina generalean dogmatismo arazorik ez dut bizi izan.
A.– Azken honetan hainbeste iskanbila ekarri duen abortoaz zer duzue esateko?
F. - (Luix) Ez dakit hemen neronen iritzia ematea ez ote den gehiegizko partikulartasunetan erortzea, baina tira. Puntu batzutan gauza argi ikusten duzu, baina bestetan... Nik uste ezin den oso tajante izan, abortoa bai edo abortoa ez, ez da neretzat planteamendua. Azken batean, nik baditut intuizio finko batzu: horren atzean bizitzeko eskubidea dago, eta ni horren aldekoa naiz. Gero kasu berezira zoaz, eta han zeu zara juzkatu behar duena. Abortoak jarrera zabal bat behar du, kasu asko oso konplejuak izan daitezke. Prinizipioz edonoren bizitza eskubidearen alde banago, jabetzen naiz horren atzean pertsona bat dagoela, horregatik diot planteamendu zabala beharrezkoa dela. Maila honetan, hainbat eta hainbat sektoretan dagoen hipokresia salatzekoa da.
GUSeta Iñaki CAMINO
27-29

GaiezGizarteaErlijioaEliza katolBesteak
EgileezGUS1Gizartea
EgileezCAMINO1Gizartea

Azkenak
Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


2025-08-29 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maitena Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


2025-08-29 | UEU
Ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute UEUk eta BadaLab-ek

UEUk eta BadaLabek ikertzaile gazteei zuzendutako diziplinarteko ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute. Honen helburuak dira ikertzaile euskaldun gazteen arteko harremanak sendotzea eta ezagutza-arlo ezberdinetako ikertzaileak elkarlanean aritzea. Irailaren 22ra arte... [+]


2025-08-29 | Eider Iturriaga
Musika zuzenean Eider Iturriagaren begietan

Zuzeneko musika gustatuz gero, ziur azken hamarkadan Eider Iturriagak egindako argazkiren bat ikusi duzula. Bere bi grinak uztartu ditu bermeotarrak: musika eta argazkilaritza. Eszenatoki batean hain azkar pasatzen den une hori harrapatzeko abilezia du, ikuslearen begietan... [+]


Javier Milei eta bere arreba eroskeria trama batekin erlazionatu dituzte filtraturiko audio batzuek

Argentinako hainbat hedabidek Desgaitasun Agentzia Nazionalaren buru den Diego Spagnuoloren audioak zabaldu dituzte. Argentinako Gobernuan eroskeria dagoela aitortu eta azaldu du horietan Spagnuolok, eta ustelkeria kasu horren buruetako bat Argentinako presidente Javier Mileiren... [+]


2025-08-28 | Gedar
Bere historian lehen aldiz, 110.000 milioi euroko kapitalizazioa gainditu du Iberdrolak

Europako energia-enpresarik handiena da jada, eta bi handienetako bat munduan.


Frantziako Gobernuaren aurka “guztia blokeatzeko” deia indartzen ari da

Irailaren 10a izanen dute protestarako lehen hitzordua. 2018 urteko Jaka Horien mugimenduaren segipen gisa ikusten dute anitzek deia, nahiz eta alderdi politikoak eta sindikatuak dinamikari lotu izanak ezberdintzen dituen biak. François Bayrouren austeritate politikaren... [+]


Udazken beroa Frantzian?

2025ean hazkunde ekonomiko txikia (%0,6) ez da gai izango langabezia-tasak %8ko muga gainditzea saihesteko; Zor Publikoak bi bilioi euro (BPGren %115) gainditzen ditu EK-k ezarritako %60aren oso gainetik, eta Gastu Publikoak estratosferan jarraitzen du.

Horri gehitu behar... [+]


Alemaniak derrigorrezko zerbitzu militarra “beharrezkoa” denean ezarriko lukeen lege proiektua onartu du

Europako azken urteetako joerari jarraiki, derrigorrezko zerbitzu militarraren harrabotsa Alemaniara heldu da: SDP Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata buru duen Defentsa Ministerioak borondatezko soldadutza ezarriko lukeen lege proiektua onartu du, "beharrezkoa" denean... [+]


Nafarroako lau pilotari ijitori omenaldia egin diete Mañuetako pilotalekuan

Flamenco On Fire jaialdian ospatu dute ijito komunitatearen, flamenkoaren eta pilotaren arteko harremana. Iruñeko Alde Zaharreko Mañueta pilotalekuan antolatu dute jaialdia, eta bertan omenaldia egin diete lau pilotari ijitori.


Eguneraketa berriak daude