Luis Mari Intza hil da, erlezaintza eta apiterapiaren bultzatzaile suharra

  • Tolosan 84 urterekin hil da Luis Mari Intza, Gipuzkoako erlezaintzaren eta apiterapiaren bultzatzaile ezaguna. Erleen produktuetan oinarritutako erremedioak munduan zehar pertsonalki ezagutzeaz gain, mundu osoko profesionalekin loturak landu zituen, horietako batzuk Euskal Herrira ekarri ere bai. Haren bultzadari esker euskaratu eta plazaratu zuen ARGIAk apiterapiako eskuliburu erreferentzialetakoa den Julio Cesarren "Erlea gure sendagile".

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2018ko urriaren 30a
Luis Mari Intxa bere erlategian. (Argazkia: Maddi Soroa)

Oñatin sortua, Intzak kooperatiben munduan egin zuen bere ibilbide profesionalaren parte handi bat, Tolosaldeko industriako kooperatiba baten buru izateraino. Beranduago ekonomia alorrez erabat aldatuz, lehen sektorean aritu zen untxi haztegi bat kudeatu eta alor horretako koordinazioa ere animatuz. Politikan ezker abertzalearekin lerrokatua, Herri Batasunako zinegotzi izan zen Tolosan.

Intzaren beste pasioa erleak ziren. Bere erlategi propioa edukitzeaz gain, urte luzez egin zuen lan Gipuzkoako Erlezain Elkartearen barruan. Erleen eta erlezain ofizioaren maitale, Euskal Herrian aitzindarietako bat izan da erleek giza osasuna artatzeko dituzten balioak ezagutu, ikertu eta zabaltzen. Informazio eta harreman bila itsasoa zeharkatu zuen behin baino gehiagotan –beti Maritxu Lazkano emaztea aldean zuela– Argentinara bezala Kubara, eta harreman sarea antolatu Europan eta batez ere Latino Amerikan gai horretan erreferentziazkoak diren profesional ezagunekin. Intza bitarteko ibiliak dira Euskal Herritik Julio Cesar Diaz eta Hugo Agirre mediku argentinarrak, Kuban osasun sistemaren barruan erleen produktuen arduradunetakoa izan den Teresa Giral doktorea eta abar. Intzaren bidez lortu dituzte euskal herritar interesatu askok mundu osoko apiterapia adituekiko kontaktoak.

Luis Mari Intza Julio Cesar DÝaz mediku apiterapeutarekin eta Liena Martinez Orizondo farmazialari kubatarrarekin Habanan.
Luis Mari Intza Julio Cesar Díaz mediku apiterapeutarekin eta Liena Martinez Orizondo farmazialari kubatarrarekin Habanan.

Azken urteotan lan handia egina zuen erle txikiaren inguruan; alegia, berriro erleak gizakiaren esku hartzerik gabe basatiak zireneko neurri txikiagora –4,9 milimetro ingurura, gaur azken mende eta erdiko manipulazioen ondorioz neurtzen dituzten 5,1-5,4 milimetroen ordez– itzularazteko ahaleginean, horrekin erlea sanoago eta indartsuago izango delakoan. Mundu osoan beste erlezain ezagun asko –Ed eta Dee Lusby, Michael Bush, Stephan Braun...– urratzen ari diren bide beretik duela dozena bat urte abiatu zen Intza beste erlezain gipuzkoar historiko batekin, Joxe Leunda Legazpiarrarekin. Hamabi urteotako beren ibilbidearen balantzea idatziz jartzeko lehen urratsak emanak zituzten berriki.

Iniziatiba handiko gizona izaki, historiako zenbait azterlanetan ere parte hartu zuen Intzak. Horren fruituetako bat izan zen Gipuzkoa zeharkatzen duen Norteko Trenbidearen eraikuntzaz berak eta Pello Joxe Aranburuk plazaratutako "Norteko Trenbidearen eraikuntza, ebaluaketa eta ondorioak", ARGIAn Urko Apaolazak luze-zabal komentatu zuena.

 

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Erlea  |  Sendagaiak

Erlea kanaletik interesatuko zaizu...
2018-10-21 | Garazi Zabaleta
Gentiana proiektua
Ingurumenari lotuta Pirinioetan lan eta bizi

Pirinioetan ohikoa den landare berezia da gentiana, euskaraz gentziana edo errosta. Abiatu zuen proiektuari izen hori jarri zion Silvia Erlanz Roda biologoak: “Ingurumenaren kudeaketan eta heziketan jarduteari ekin nion”. Azken aldian ingurumenaren kudeaketan zentratu da batez ere Erlanzen lana. Pirinioetako espezieen jarraipenak, flora eta faunaren inbentarioak edota mendi-bideen inguruko lanketak egiten dituzte Gentianan, besteak beste. “Aquila LIFE proiektu europarra ere... [+]


2018-10-05 | ARGIA
Erle Beltzaren Eguna igandean Bidarrain, hitzaldi eta erakusketaz hornitua

Igandean, urriak 7, Erle Beltzaren Egunaren laugarren edizioa ospatuko dute Bidarrain. Hainbat erlezainen erakusketa eta salmenta lekuez gain, aurtengoan hitzaldia ematera gonbidatu dute apiterapian ezaguna den Ballot-Flurin etxeko arduraduna.   


2017-01-13 | Unai Brea
Erleak akabatzen ari diren intsektizidak, uste baino kaltegarriagoak

2013tik partzialki debekatuta daude Europar Batasunean zenbait intsektizida neonikotinoide, nekazaritan usu erabiltzen diren substantziak, erleei egiten dieten kalteagatik. Greenpeacen eskariz egindako azterketa zientifiko baten arabera, substantziok uste baino arriskutsuagoak dira erleentzat, eta gainera kalte egiten diete beste espezie batzuei ere. Erabateko debekua eskatu du talde ekologistak.


Bayerrek eta Syngentak ez zuten esan euren produktuek erleak kaltetzen dituztela

Bayer eta Syngenta enpresek ezkutatu egin zituzten euren pestizidak erleen gainbeherarekin lotuta daudela frogatzen duten ikerketak. Ikerketa horien emaitzak Greenpeacek eman ditu argitara. Neonikotinoideen familiakoak dira enpresek bere probetan aztertu dituzten pestizidak.


2016-07-22 | Arabako Alea
Liztor asiarrak Araban aurten 500 habia jarriko dituela aurreikusten du Aldundiak

Vespa velutinak Araban duen eragina gutxitzeko ekintzen koordinazioa hobetu eta azkartasuna eta eraginkortasuna handitzea da asmoa.


2016-06-19 | Garazi Zabaleta
Zerk eragiten du erleen heriotza masiboa?

Liztor asiarraren gaineko albisteak maiz entzun ditugu azkenaldian, erleen heriotzak eragin eta naturako katea arriskuan jarri dutelako. Baina, albistegietako titularretatik harago, zer dago benetan erleen desagertzearen atzean? Zein egoera daukagu hemen?


Droneak hasi dira erabiltzen erleak hiltzen dituen liztor beltzaren kontra

Vespa Velutina liztor beltzak, Txinatik iritsita XXI. mende hasieran Europa hego-mendebaldeko erlezainen buruhausterik handiena denak, beste etsai bat saihestu beharko du etengabeko inbasioarekin jarraitzeko: gerrarako bezala edozein atal komertzialetarako erabiltzen diren droneak hasi dira erabiltzen liztorren habiak suntsitzeko.


Hezkuntza
Ikastolako jolastokia amesten

Grisa eta iluna dela, futbolak protagonismo larregi duela, natur gune gehiago nahi dituztela… Haurrek beraiek eskolako jolastokia aztertu eta eraldatzeko proposamenak egin dituzte Durangoko Kurutziaga ikastolan. Jolaserako eta harremanetarako espazio anitzak eta aberatsak lortzea da helburua.


2016-05-10 | Guaixe .eus
Urbasa-Andia natur-parkean dagoen harrobi baten kontra salaketa jarri du Gurelurrek

Naturaren defentsarako elkarteak salatu du harrobia "guztiz legez kanpo" ari dela ia 20 urtetik hona. Nafarroako Gobernuari harrobia berehala ixteko eskatu dio.


2016-03-27 | Marijo Deogracias
Arturo Elosegi
"Bizkai, Gipuzkoa eta Nafarroa iparraldeko ibai denak dauzkagu desbideratuta, eta ezin dute ongi funtzionatu"

Arturo Elosegi EHUko Ibaien Ekologia taldeko ikertzailea eta ekologia katedraduna da. Urte dezente darama zerbitzu ekosistemikoak ikertzen; alegia, ibai-uren inguruan sortzen den bizitza eta horrek gizarteari dakarkion onura. Azkenaldian, kutsatzaile berrien eraginekin kezkatuta dabiltza Ibaien Ekologia taldean: geroz eta gehiago hartzen ditugun botikak hasi dira dagoeneko ibaietan eragiten. Beste ikerketa talde batzuetan arrainen sexu aldaketak ere antzeman dituzte.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude