Udako kultur gomendioak

Egiari zor


Lander Arbelaitz Mitxelena @larbelaitz
2018ko uztailaren 27a
The Underground Railroad. Colson Whitehead. Doubleday (2016). 316 orrialde.

AEBetako hegoaldeko kotoi plantazio batean jaio den Cora neska gaztea da nobela honetako protagonista. Bere ama ere bertan jaio zen, gizon zuriaren gupidagabekeria agerian uzten duen leku gorrotagarrian. Milioika eta milioika lagun bezala, Afrikatik indarrez eraman zuten amona esklaboaren oroitzapenek kokatzen dute nobela. Corak, egun batean, ihes egitea erabakitzen du. Heriotza eta tortura oso presente izanagatik ere, askatasunaren bila egiten duen bidaia kontatzen du liburuak.

AEBetako esklaboei ihes egiten laguntzeko antolatu zuten sare klandestino historikoaren izena darama liburuak: Lurpeko burdinbidea. 1800 urte inguruan hasi ziren ekintzaile abolizionista hauek modu honetara antolatzen eta 1860 bitartean, milaka esklabori lagundu zieten iparraldeko estatuetara eta Kanadara heltzen, nahiz eta askok beren bizitzarekin ordaindu zuten hori egitea. Burdinbidearen bidez, egileak historia eta fantasia nahasten ditu, modu ederrean.

Colson Whitehead idazlea.

Colson Whitehead idazle afroamerikarrak idatzitako eleberri honi 2017an Pulitzer saria eman zioten. Ez dute euskaraz argitaratu; frantsesez Underground railroad izenburupean argitaratu dute; gaztelaniaz, El Ferrocarril Subterráneo.

Iraganari buruzko kontaketa argigarri, irudimentsu eta zorrotz honen pasarteetako batean, protagonistetako bat zahartu da eta Lehen Mundu Gerrari buruz irakurtzen ari da. Bere ustez europarren gerra izugarria eta bortitza da, baina izenarekin ez dago ados: “Guda Handia beti izan da zuriena beltzen aurka. Eta beti izango da horrela”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Aktualitatearen Gakoak 2018 kanaletik interesatuko zaizu...
Pobrezia 'trendy' bihurtu nahian

Zu zer zara, langile klasekoa? Prekarioa? Klase ertainekoa? Ertain-baxukoa agian? Gure baliabide ekonomikoak mailakatzeko erabiltzen diren kontzeptu horiek hedabide nagusietan agertzen dira oraindik tarteka, baina azken boladan sailkapen horien gainetik beste fenomeno batzuk azaltzen hasi dira: pobreziaren erromantizazioa eta prekarietatea cool bihurtzeko ahaleginak, esate baterako.


AHT: Amaiera gabeko trenbidea

Agintariek herritarrei “etorkizunaren” izenean hitz emandako Abiadura Handiko Trenbide sarearen hiru laurden amaitu gabe dago, lehen proiektuak hasi eta ia hiru hamarkada ondoren. Oraindik urteak beharko dituzte zati gehienak amaitzeko eta batzuk seguruenik ez dira inoiz egingo, Ipar Euskal Herrikoa kasu.


Euskaldunak eta itsasoak
Ternuako itsasertzetik euskal portuetara

Gure herriaren historia eta memoria beste ikuspegi batetik landu eta garatu asmoz, itsasora begira jarri gara azken urteotan euskaldunok, historiografia handietatik haratago, bestelako iragan baten trazuak arakatuz. Berreskuratzen ari garen memoria honetan ordea, kontakizun batzuk erdigunean jartzearekin batera, beste batzuk alboetan gelditzen ari dira. Izan ere, elipsiak leku berean kokatzen jarraitzen baitugu, besteak beste, emakumeak eta genero harremanak ikusezin bihurtuz. Baleazaleen... [+]


2018-07-27 | Mikel Asurmendi
Txema Montero
"ETA eredu negatibo bat izan da euskal herritarrentzat"

Txema Montero (Bilbo, 1954). HBko europarlamentari ohia, ETAko presoen abokatu lanetan aritutakoa, HBtik kanporatua, Sabino Arana Fundazioko kide urte luzez eta analista zorrotza, besteak beste.


Langile borroka
Erresistentzia kutxan (derrigor) sartu beharreko bost gauza

Diru-ekarpenez, funtsez eta sosez harago, beste oinarrizko osagai batzuk ere behar dira sartu zorroan, greba baten bidaia luzerako prestatzeko.


2018-07-27 | ARGIA
ETAren amaiera
Ziklo bat itxi da eta beste bat ireki

Genevan irakurri zuten ETAren amaiera iragartzen duen agiria, erakunde armatuaren ia 60 urteko ibilbidea bukatutzat emanda. Kanbon berriz, euskal gatazkaren konponbide osorantz pausoak emateko deia egin zuten nazioarteko eragileek. Aro bat bukatu da behin betiko eta beste bat hasiko da orain, aurrekoak utzitako problemetako batzuk herentzian jasota.


Zer egingo dugu erasotzailearekin?

Eman dezagun zigor sistema ez zaigula baliagarria iruditzen, kartzelarik ez dugula nahi. Orduan, zein da alternatiba? Zer egingo dugu eraso matxista egin duen horrekin? Mugimendu feministek askoz gehiago landu dute erasoa jasan duenaren gaia, erasotzaileaz gutxiago gogoetatu da. Bada beste galdera potoloagoa: herri mugimenduak zenbateraino daude prest etxe barruan gerta daitezkeen eta gertatzen diren erasoei aurre egiteko?


2018-07-27 | Ivan Miró
Burujabetza ekonomikorik gabe ez dago burujabetza politikorik

Apirilaren 14an egin zen Bartzelonan lehen Ekonomia Errepublikarreko Laborategia, Altxa Dezagun Errepublika prozesuaren baitan. La Lleialtat Santsenca kooperatiba obrero zaharrean, ehundik gora aktibista elkartu ziren, errepublika gauzatzeko 155 neurri ekonomiko proposatzeko.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude