Independentzia ala etnokrazia?

  •  

Xabier Aierdi
2013ko martxoaren 31

Duela 25 urte, ospatu zen II. Euskal Mundu Biltzarra eta nazionalismoaren atalean parte hartu zuen Walker Connorrek, nazionalismoaren mundu ikerle nagusienetako bat. Bere hitzaldian esan zuen: “Autodeterminazioaren doktrinak, hala nahi badu, edozein naziok banatzeko eskubidea duela dio. Baina estatu ugariko hauteskunde-datu eta iritzi-inkesten arabera, estatu demokratiko baten baitan bizi den gutxiengo nazional bateko kide tipikoak etnokrazia nahi du, baina ez independentzia”. Hau da, “bereek” agindu diezaiotela nahi du, “gureen” agindua legitimoa kontsideratzen du. Gauza bera nahi da gure gizartean ere, eta erabakitzeko eskubide edo subiranotasunaren arropekin janzten dugu etnokraziaren nahia.

Egia da gure gizarte potentzialean, erkidegoa gehi Nafarroa, abertzaletasunak baduela oinarririk, eta gutxi gora behera Erkidegoan edonolako baldintzetan independentziaren hautua %35 egiten du. Nafarroan, portzentaia eskasagoa da, normala den moduan. Berdin da zein erakunde hartzen dugun datuetarako: Euskobarometroa edo Soziometroa. Inon egitekotan, independentziaren aukerak bakarrik irabaziko luke Gipuzkoako lurraldean.

Zer dago gure gizartean? Nolako osaera soziodemografikoa eta zer nolako hautu politikoak egiten dira? Hona hemen Connorrek aipatzen dituen joera eta datu batzuk, Euskal Herrian ere errez eta erruz aurkitzen ditugunak: 1) Egia da Estatu espainiarrekiko afektu eskasa dagoela; 2) Nolanahi ere, kontzientzia abertzaledun askok estatuarekiko lokarri afektiboak ere baditu, batzuk azalekoak, beste batzuk sakonagoak; 3) Mugimendu abertzalea indartsua izan arren, abertzale ugari ez dago banatzearen alde; 4) Gorabehera puntualez aparte, independentziaren aldeko jende kopuruaren portzentajea mantendu egiten da; 5) Gehiago nahi izaten da sistema politikoaren baitan autonomia handitu independentzia lortu baino; 6) Hauteskundeetako boto abertzalea ez da independentziaren aldeko jarreraren neurgailu aproposa izaten; 7) Independentziaren zaleak gizarte talde eta adin guztietan daude; 8) Nolanahi ere, atxikimendurik handiena 35 urtetik beherakoek eta ikasketa maila eta errenta altuetakoak ematen dute; 9) Normalean, independentziaren aldekoenetarikoak profesionalak izaten dira, eta 10) 55 urtetik gorakoen artean zeharo gutxitzen da hautua.

Jarrera hauek oso errotuak daude euskal gizartean eta oso nabariak dira independentziaren oinarri sozialari buruzkoak. Abertzaletasunaren baitan marrak seinalatzeko garaia heldu da, barne hegemoniaren inguruko borrokan berdinak ez direla erakutsi behar dute eta alderdi abertzaleek. Ikuspegi honen arabera, Bildu/Sortu eta EAJ muturreko posizioetan leudeke eta lehenak independentistagoak lirateke eta bigarrenak ez hainbeste. Egia esanda, ez dut uste hau izan litekeenik egungo irizpide banatzailea, eta ez luke izan beharko. Hobe lukete, bai batzuk, bai besteek, gure gizarteko konstanteak aztertzea eta horren araberako objektu politikoak eraikitzeari ekitea. Konstante hauek esaten digute %45 euskaldunago sentitzen dela, % 15 espainolago eta %40 identitate bikoizduna. Esaten digute ere %45ak abertzaletzat duela bere burua eta %55ak ez abertzaletzat.

35 urte daramatzate abertzale eta espainiar zaleek elkar kolonizatu nahian gurean, eta ez dute bestearen posiziorik ahuldu. Agian, parada taktiko (funtsean estrategiko) bat egiteko unea da. Zer nahi da benetan: independentzia ala etnokrazia? Nire usterako, etnokrazia bermatu eta ongitasunean oinarrituriko gizarte inklusiboa gure errasgu diferentzial modura jarrita agian epe oso ertainera independentziaren ateak zabalduko dira. Gainera, ametsak amesgaizto bilaka daitezke biziki desiratzen diren helburuak faktikoki lortu ezin direnean, eta ez dugu frustraziorik behar.  Uste dut oraindik ez dugula nazioaren eraikuntzak suposatzen duena ulertu, ze eraikuntza politikoak ezin dira erreferentziatzat hartzen diren gizartearen konstanteen aurka egin. Egin daitezke, baina sufrimenduaz aparte ez dute ezer onik ekartzen. Nazioa eraiki behar bada, egiteke dago, eta egitekotan etorkizunean, ez iraganean. Atzerantz begiratuta, ez dago independentzia galdurik errestauratzerik!

(*) Xabier Aierdi EHUko irakaslea da.


Azkenak
Ikurrina erakustea debekatu dute Eurovisionen, Estatu Islamikoren parean jarriz

Eurovision jaialdian banderak erakusteko bete beharreko baldintzak iragarri dituzte Official flag policy txostenean; Julien Pernici kazetariak Twitter bidez eman du berria aditzera. Erakutsi ezin daitezkeen banderen zerrenda iragarri dute, tartean da ikurrina, Estatu Islamikoaren banderaren pare. Maiatzaren 14an egingo dute Eurovision jaialdia, Stockholmen (Suedia).


Otegiren Europako bidaiaz erreportaje zabala egin du 'The Guardian'ek

Arnaldo Otegi Sortuko idazkari nagusiak bidaia egin du Europan barrena. Irlandan, Ingalaterran eta Belgikan izan da azken egunetan, eta, besteak beste, Jonathan Powell, Bertie Ahern eta Gerry Adamsekin biltzeaz gain, Europako Parlamentua ere bisitatu du.


Iodo pilulak Belgikan, balizko istripu nuklearren prebentziorako

Herrialdeak dituen 11 milioi biztanleei iodo pilulak emango dizkie Belgikak, balizko istripu nuklearren aurrean prebentzio neurri gisa. Gaur-gaurkoz, Belgikak Tihangeko eta Doeleko zentral nuklearrak ditu martxan. Bertako herritarrek iodo pilulak hartzen dituzte.


Eurovisionek aldatu egin du banderen zerrenda, baina ikurrinak debekatuta jarraitzen du

Eurovision jaialdian banderak erakusteko bete beharreko baldintzak iragarri dituzte Official flag policy txostenean eta hautsak harrotu ditu: hasiera batean, erakutsi ezin daitezkeen banderen artean ezarri dute ikurrina, Estatu Islamikoarenaren pare.


Mozal Legea indargabetzeko eskatu dute Zumaiako eta Barakaldoko udalbatzetan

Barakaldoko udalbatzako alderdi politiko guztiek, PPk izan ezik, onartu dute Axier Lopez ARGIAko kazetariari ezarritako isunaren aurkako mozioa.


2016-04-29 | ARGIA
Fabrika bat okupatu dute Gasteizen gazte-prekarietatea salatzeko

Hala Bedi irratiak argitaratu duenez, 40 bat gaztek Gasteizko "El Gorbea" fabrika okupatu dute ostiral honetan.


Dispertsioa ikusarazi nahi dute 400 furgonetarekin maiatzaren 7an, Mirentxin Egunean

Euskal presoen sakabanaketarekin amaitu behar dela aldarrikatzea eta “salbuespen neurriek” eragiten duten elkartasuna omentzea dira maiatzaren 7ko Mirentxin Egunaren xede; egun osoko egitaraua antolatu dute horretarako.


2016-04-28 | ARGIA
Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau indarrak hauteskunde orokorretara elkarrekin joatea proposatu du EH Bilduk

EH Bilbuko bozeramaile Adolfo Araizek dei egin dio Ahal Duguri Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau indarren hautagaitza bateratuaren ideiarekin bat egin dezan ekainaren 26ko hauteskunde orokorretarako.


2016-04-28 | ARGIA
Aņorgatarrek ere, astebetez euskaraz bizitzeko konpromisoa hartu dute

Donostiako egiatarren ekimenari eutsi diote Añorga auzokoek. Maiatzaren 2tik ekainaren 3ra bitarte kuadrillak astebetez euskara hutsean bizitzen saiatuko dira.


2016-04-28 | ARGIA
EAJk eta PSE-EEk ateak itxi dizkiote Uliako mintegien parkearen inguruko galdeketari

Uliako mintegien parkea arriskuan jarriko lukeen operazio urbanistikoaz herri galdeketa egiteari uko egin dio Donostiako Udaleko plenoak, EAJren eta PSE-EEren botoekin.


2016-04-28 | Uriola.eus
'Aundiya' filmak 1866ko Londres bihurtu du Bilbo

Duela aste bi ekin zioten Aundiya filmaren grabazioari, eta zortzi astez, Euskal Herriko hainbat lokalizaziotan jardungo dira. Gaur, Bilboko Zabalgunean egon dira aktore eta tekniko ugari lanean, gezurretako elur eta guzti, lau eszena grabatzen.


2016-04-28 | ARGIA
Usurbilek eskatu dio Diputazioari erraustegia bertan behera uztea

Usurbilgo udalak osoko bilkuran eskatu dio Gipuzkoako Foru Aldundiari Zubietako erraustegi proiektua bertan behera utz dezala. Apirilaren 26ko batzarrak erabaki zuen EHBilduren aldeko botoekin eta EAJ eta PSEko zinegotzien abstentzioarekin.


2016-04-28 | ARGIA
Maiatzaren Lehena: protesta eguna

Maiatzaren 1erako protestak iragartzen ari dira euskal sindikatu eta eragileak. Beren aldarria zabaltzeko baliatuko dute Langileen Nazioarteko Eguna; deialdi ugari egin dute iganderako.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA