Independentzia ala etnokrazia?

  •  

Xabier Aierdi
2013ko martxoaren 31

Duela 25 urte, ospatu zen II. Euskal Mundu Biltzarra eta nazionalismoaren atalean parte hartu zuen Walker Connorrek, nazionalismoaren mundu ikerle nagusienetako bat. Bere hitzaldian esan zuen: “Autodeterminazioaren doktrinak, hala nahi badu, edozein naziok banatzeko eskubidea duela dio. Baina estatu ugariko hauteskunde-datu eta iritzi-inkesten arabera, estatu demokratiko baten baitan bizi den gutxiengo nazional bateko kide tipikoak etnokrazia nahi du, baina ez independentzia”. Hau da, “bereek” agindu diezaiotela nahi du, “gureen” agindua legitimoa kontsideratzen du. Gauza bera nahi da gure gizartean ere, eta erabakitzeko eskubide edo subiranotasunaren arropekin janzten dugu etnokraziaren nahia.

Egia da gure gizarte potentzialean, erkidegoa gehi Nafarroa, abertzaletasunak baduela oinarririk, eta gutxi gora behera Erkidegoan edonolako baldintzetan independentziaren hautua %35 egiten du. Nafarroan, portzentaia eskasagoa da, normala den moduan. Berdin da zein erakunde hartzen dugun datuetarako: Euskobarometroa edo Soziometroa. Inon egitekotan, independentziaren aukerak bakarrik irabaziko luke Gipuzkoako lurraldean.

Zer dago gure gizartean? Nolako osaera soziodemografikoa eta zer nolako hautu politikoak egiten dira? Hona hemen Connorrek aipatzen dituen joera eta datu batzuk, Euskal Herrian ere errez eta erruz aurkitzen ditugunak: 1) Egia da Estatu espainiarrekiko afektu eskasa dagoela; 2) Nolanahi ere, kontzientzia abertzaledun askok estatuarekiko lokarri afektiboak ere baditu, batzuk azalekoak, beste batzuk sakonagoak; 3) Mugimendu abertzalea indartsua izan arren, abertzale ugari ez dago banatzearen alde; 4) Gorabehera puntualez aparte, independentziaren aldeko jende kopuruaren portzentajea mantendu egiten da; 5) Gehiago nahi izaten da sistema politikoaren baitan autonomia handitu independentzia lortu baino; 6) Hauteskundeetako boto abertzalea ez da independentziaren aldeko jarreraren neurgailu aproposa izaten; 7) Independentziaren zaleak gizarte talde eta adin guztietan daude; 8) Nolanahi ere, atxikimendurik handiena 35 urtetik beherakoek eta ikasketa maila eta errenta altuetakoak ematen dute; 9) Normalean, independentziaren aldekoenetarikoak profesionalak izaten dira, eta 10) 55 urtetik gorakoen artean zeharo gutxitzen da hautua.

Jarrera hauek oso errotuak daude euskal gizartean eta oso nabariak dira independentziaren oinarri sozialari buruzkoak. Abertzaletasunaren baitan marrak seinalatzeko garaia heldu da, barne hegemoniaren inguruko borrokan berdinak ez direla erakutsi behar dute eta alderdi abertzaleek. Ikuspegi honen arabera, Bildu/Sortu eta EAJ muturreko posizioetan leudeke eta lehenak independentistagoak lirateke eta bigarrenak ez hainbeste. Egia esanda, ez dut uste hau izan litekeenik egungo irizpide banatzailea, eta ez luke izan beharko. Hobe lukete, bai batzuk, bai besteek, gure gizarteko konstanteak aztertzea eta horren araberako objektu politikoak eraikitzeari ekitea. Konstante hauek esaten digute %45 euskaldunago sentitzen dela, % 15 espainolago eta %40 identitate bikoizduna. Esaten digute ere %45ak abertzaletzat duela bere burua eta %55ak ez abertzaletzat.

35 urte daramatzate abertzale eta espainiar zaleek elkar kolonizatu nahian gurean, eta ez dute bestearen posiziorik ahuldu. Agian, parada taktiko (funtsean estrategiko) bat egiteko unea da. Zer nahi da benetan: independentzia ala etnokrazia? Nire usterako, etnokrazia bermatu eta ongitasunean oinarrituriko gizarte inklusiboa gure errasgu diferentzial modura jarrita agian epe oso ertainera independentziaren ateak zabalduko dira. Gainera, ametsak amesgaizto bilaka daitezke biziki desiratzen diren helburuak faktikoki lortu ezin direnean, eta ez dugu frustraziorik behar.  Uste dut oraindik ez dugula nazioaren eraikuntzak suposatzen duena ulertu, ze eraikuntza politikoak ezin dira erreferentziatzat hartzen diren gizartearen konstanteen aurka egin. Egin daitezke, baina sufrimenduaz aparte ez dute ezer onik ekartzen. Nazioa eraiki behar bada, egiteke dago, eta egitekotan etorkizunean, ez iraganean. Atzerantz begiratuta, ez dago independentzia galdurik errestauratzerik!

(*) Xabier Aierdi EHUko irakaslea da.


Azkenak
Esquadra Mossoek Bartzelonako gune autogestionatu bat hustu dute

Esquadra Mossoek zortzi ordu behar izan dituzte bankuan zeuden bi pertsonak eraikinetik ateratzeko, La Directa hedabideak argitaratu duenez.


"Hego Euskal Herriko administrazioek ez diote biderik eman nahi euskal eskola publiko berriari"

“Gaur egun, Hego Euskal Herriko ikastetxeetan lege arrotzak aplikatzen ari dira, ratioak handitzen, murrizketak egiten, nahi ez dugun ebaluazio sistema ezartzen, bururik gabe sortutako makro-zentroak zabaltzen…”. Euskal Eskola Publiko Berriaren jaian, gogor mintzatu da Bego Bitorika Sortzeneko koordinatzailea.


Azpiegitura handietan diru publiko gehiegi gastatzen dela kritikatu dute Txirrinkan

“Proiektu txikitzaileen” aurkako bizikleta martxa egin dute asteburuan Euskal Herrian barrena, “lurra kinkan badator txirrinka” lelopean. Txirrinka ekimenak igandean itxi zuen protesta egitaraua, Angiozarren. Gisako azpiegiturak bultzatzeko erabilitako errekurtsoak jendearen zerbitzura jartzeko exijitu dute, besteak beste.


2016-05-23 | Aiaraldea.eus
"Eskualdean euskal kulturaren gaineko eztabaida piztea gustatuko litzaiguke"

Maria Rivero Campo (Balmaseda, 1979) eta Gotzon Barandiaran Arteaga (Larrabetzu, 1974) buru-belarri ari dira Aiaraldean egingo den Jalgi plaza ibiltariaren antolakuntzan lanean. Egitasmoak astebete iraungo du, eta 65 kultur ekitaldi eskainiko ditu.


2016-05-23 | ARGIA
Askatasunaren Bidean taldeak ez du oraingoz alderdi politikorik sortzeko asmorik

Ezker abertzalearen estrategiarekin bat ez datozen 50 bat preso eta iheslari ohik Askatasunaren Bidean ekimena aurkeztu dute larunbatean Bilbon. Ezker abertzaleak ez dituela ordezkatzen diote: "Ez gara identifikatuta sentitzen; izan ere, ez dugu ulertzen borroka armaturik ez dagoelako etsaiaren besoetan erortzea".


Irakaskuntza, zirko mediatiko bihurtua

“Metodo berritzaileak darabiltzaten irakasleak” bilatzen ari da TVE kate espainiarra, prestatzen ari den azken reality show-arentzat. 40 irakaslek hartuko dute parte, eta 6-12 urte arteko haurrak arduratuko dira profesional horien jarduna baloratzeaz.


"Afrikarrak tentelak garen ideia dago Gobernuz Kanpoko Erakundeen proiektuen atzean"

"Gobernuz Kanpoko Erakundeak Afrika salbatzera datoz euren proiektuekin. Ez dugu behar inork salbatzerik, guk geuk egin dezakegu. Proiektu onak dira, baina atzean ezkutatzen duten ideia da afrikarra bere burua antolatzen ez dakien tentela dela".


2016-05-23 | ARGIA
Isuna jarri diote Kataluniako kazetari bati Mozal Legea aplikatuta

Mercé Alcocer Catalunya Radio irratiko kazetariari 601 euroko isuna ezarri dio Espainiako Gobernuak Madrilen duen Delegaritzak, "agintea desobeditzeagatik".


GuraSOS ekimena
"Ez gaude lasai, gure haurrekin ezin daiteke jolastu"

Errausketa eta osasunari buruzko jardunaldian GuraSOS elkarteak galdera ugari jarri ditu mahai gainean, “eta norbaitek erantzun beharko ditu”.


2016-05-23 | ARGIA
Greziak Idomeniko kanpalekua desegingo du datozen egunetan

Greziako agintariek adierazi dutenez, Idomeniko errefuxiatuen kanpalekua husten hasiko dira gradualki hurrengo egunetan.


Teo Salomon gaztearen atxiloketa salatu du Aitzinak Baionan

Parisko Terrorismoaren Aurkako epaileak agindu du gaztearen atxiloketa. Zehaztu gabeko ekintza bat egotzi diote. Elkarretaratzea deitu du Aitzinak atxiloketa salatzeko.


2016-05-23 | Gaizka Izagirre
"Al otro lado": munduko harresien eguneroko drama islatzen duen telesail-dokumentala

Berlingo harresia erortzean, bereizketa harresiak iraganean artxibatu genituen. Errealitateak justu kontrakoa dio ordea. Orain, harresiz beteriko mundua erakutsiko digute Pablo Iraburu eta Migueltxo Molina zuzendariek Al otro lado dokumental sortan.


Euskarazko haur eskolak bermatzeko eskatu diote kaltetutako familiek Iruņeko Udalari

Haur eskolen eskaintza "desorekatua eta ulergaitza" dela salatu dute, eta hizkuntza eredu aldaketa etetea "bidegabea" dela.


2016-05-23 | Anboto
Sexismorik gabeko Ibilaldia helburu, ehunka eragile more igandean Durangon

Parekidetasuna zeharlerro moduan landu dute Ibilaldian, eta, horretarako, lau pertsonako lan-taldea sortu dute.


2016-05-23 | Entzun!
Badator Usopop 2016: nor da nor aurtengo kartelean?

Hemen da Usopop festibalaren zazpigarren edizioa. Larunbat honetan (maiatzak 28) eginen da Saran, Lizarrieta mendian.


Gose greba hasi dute Itziar Moreno eta Ekhiņe Eizagirre euskal presoek Fresnesen

Fresnesko kartzela zuzendaritzak lekuz aldatuko dutela jakinarazi dio Itziar Morenori. Ez diote lekua eta data zehaztu oraindik. Etxeratek jakinarazi du isolamendu egoeran jarraituko duela bitartean. Egoera salatzeko, Morenok gose greba hasi du astelehenean.


“Ugarteko” lanpostuz aldatu duten arren, ez diote soldatarik murriztu

Iñigo Cabacas hil zuen operatiboko buruaren lanpostu aldatzeak ez du bere soldata murriztu; ofizial baten soldata du, Ertzaintzaren hierarkian maila bat beherago (ofizialordea) dagoen arren.


2016-05-23 | Arabako Alea
PSE Gasteizko Udaleko gobernuan sartu da EAJrekin akordioa sinatuta

Peio Lopez de Munain Gasteizko lehen alkateordea izango da. Hemendik aurrera, PSEk besteak beste Gizarte Politiken eta Herritarren Segurtasunaren sailak hartuko ditu bere gain.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA