Emakumeak borrokan

Zergatik ez da Biodonostiaren ikerketa Añorgako Rezolan abiatzen?

Xabier Letona @xletona
2016ko maiatzaren 22a

Mallorcan, Monzónen (Huesca), Cordoban, Florentzian, Corken (Irlanda), Txinan… dozenaka hiri eta milioika pertsona ari da munduan hondakinen errausketaren aurkako borrokan. Euskal Herrian ere bai, Gipuzkoako Diputazioak Zubietan eraiki nahi duen errauskailuaren aurka ari dira milaka herritar.

Erraustegi proiektua 2011n geldiarazi zuen EH Bilduk Gipuzkoako Diputaziora iritsi zenean. Harrez geroztik hondakinen eztabaida batez ere bilketa moldearen inguruan gauzatu da lurraldean, funtsean, atez ateko bilketa edo berdin jarraitzea. Bilketa moldea, azkenean, EH  Bilduren foru gobernua egurtzeko erabili zuten Gipuzkoako botere faktikoek eta, EAJk eta PSEk. Gaiak –bilketak zein konplotak– jarraituko du ematen luzerako, baina orain berriz dator indar handiz Zubietako erraustegi proiektua.

Orain gertuago dago proiektua gauzatzeko aukera eta herritarren lehen mailako kezkak hartu du berriz ere leku nagusia eztabaidan: osasunak. Munduan dagoeneko ikerketa asko egin dira azken hamarkadatan errausketak pertsonen osasunean dituen eragin kaltegarriez, erraustegiak diren guneetako minbiziak eta beste gaitz asko nola ugaltzen diren argi erakutsiz. Horien aurrean ezer gutxi esan ahal dute agintariek, frogatuta daude eta. Orain miraria modernitatean eta zientzian dago, botereak herritarrei proiektu txikitzaile eta arriskutsuak saltzeko baliatzen dituen tresna ezinbestekoetan: “Lehen bazen arriskutsua, oraingo hauek erabat moderno eta seguruak dira”.

Herritar arduratsu gehienek, aldiz, gero eta argiago ikusten dute aire kutsaduraren arazoa. Hedabideak apur bat jarraitzen dituena ohartuta egongo da jada gero eta txosten gehiago dagoela arazo honen berri emanez. Zeharka bada ere, errauskailua eraikitzearen aldekoek onartzen dute Zubietakoak ekar dezakeela arriskurik. Bestela, ez badago inongo arriskurik zertarako egin beharko litzaioke enkargua –iradoki den bezala– Biodonostiari, errauskailuak pertsonetan izango duen eragina azter dezan? Hau da, azterketa hipotesi honetan kontua halakoa litzateke: erraustegia egin, ikusi kalteak sortzen dituen eta… sortzen baditu zer? Akuri gisa erabilia izateko prest ote da herritarra? Zergatik ez da abiatzen Biodonostiaren ikerketa gaurdanik Añorgako Rezolan?

Osasunaren ikuspegitik ezin du izan defentsa argudio sendorik erraustegia osasunaren ikuspegitik defendatzeko 2004ko Osakidetzaren txosten batera jotzen duenak. Are gehiago honek dioenean errausketak ez duela “kalte esanguratsurik” osasunarentzat. Zer ote da kalte esanguratsua? Zergatik saiatzen dira behin eta berriz erraustegien isurtze datuak gutxitzeko sistemak asmatzen? Italiako Pietrasantako errauskailua 2010ean itxi zuten honek bere isurketa datuak faltsutu ondoren. Gogoangarria da nola kontatzen zuen Alfonso Del Val teknikariak (Larrun 156. zkia) Madrilgo erraustegian datuak faltsutzeko egiten ziren trikimailuak. Volkswageneko autoen edo Fukushimako zentral nuklearraren isurketen datu faltsutzeak ikusita, herritarrek gero eta konfiantza tarte txikiagoa dute halakoen kontrol mailaz.

Pierre Vilar historialariak esaten zuen “historikoki pentsatu” behar zela gaur egungo arazoez jabetu eta hausnartzerakoan. Ez dakit zilegi izango den “jasangarritasunez pentsatzea” esatea errauskailua eta gisako makroproiektu suntsitzaileez jardutean; baina badakit Josep Fontana historialari katalanak arrazoi osoa duela “historikoki pentsatzearen” oinarrian ideia bat dagoela dioenean (Diagonal, maiatzak 16): “Ulertzea inondik inora onar ezin daitekeena amore ematea dela”. Zubietako erraustegiari buruz ere, azken minuturaino balio dezakeen ideia da. Besteak beste, osasunagatik.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Miren Segurola, UEMAko koordinatzailea
"Turismoa sustatzen ari gara Kantabrian bagina bezala"

Bermeora, Zumaiara eta Leitzara etorritako bisitariei galdetu zaie ea zer iritzi duten euskararen inguruan, eta bisitarien %95ak erantzun du ez duela inolako arazorik izan euskararekin. Askok estimatu dute tokiko hizkuntza ezagutzeko aukera eta batzuek esan dute herri horietara joateko arrazoietako bat dela euskara. Aldiz, gurean, Game of thrones-en sukarrak eraginda, turismo eragileak euskara ezkutatu nahian dabiltza. UEMAk bideratu ditu hiru inkestak hiru herrietan eta Miren Segurolari egin... [+]


2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel López Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


2019-04-21
Daniel López Moreno (Ablitas, 1948)

Irakasle erretiratua, Tuterako Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua. Bere hiru semeek Argia Ikastolan ikasi dute. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxeetan ikazkinarena egiten du pozarren.


2019-04-21
Beterri

“Beterri peña, euskaldunen eta euskaltzaleen topagunea da Tuteran. Abesbatzak eta txistularien saioak izaten dira, edo haur txikientzako emanaldiak. Oso jator ari dira lanean, eta gainera, erreleboa lortzen ari da 25 urte inguruko gazte kuadrilla gogotsu bat sartu delako. Bazkide gehiago ezin da egin goraino dagoelako betea eta jaietan mundu guztia hara joaten da. Bitxia da ikustea nola eskuindarrak ere arazorik gabe ikurrinaren azpitik pasatzen diren tabernara sartzeko”.


2019-04-21
Euskara denontzat

“Hemengo jesuitei edo mojen eskoletakoei kritika egin behar diet: Nola liteke euskara ez balego bezala aritzea? Eskolatik aterako dira jakin gabe Goikoetxea zer den edo bat-bi-hiru kontatzen jakin gabe. Gutxieneko bat behar da, ez soilik A ereduan, G ereduan ere bai. Abesti batzuk, ezagutza minimo batzuk… Derrigorra beharko luke izan Nafarroa osoan. Ingurua ezagutzearen barruan sartzen da”.
 


Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Mali, Mendebaldea galtzen ari den ezkutuko gerra

2019ko lehen hiruhilekoan ia 90.000 maliarrek etxetik alde egin behar izan dute, Maliko ipar eta erdialdean aspaldi errotua den biolentziatik ihesi. 2013tik hona, zonalde horretan daude barreiatuta Nazio Batuen 15.209 militar eta polizia eta AEBetako tropa eta mertzenarioen kopuru ezezaguna.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude