Emakumeak borrokan
Guerrilla girls

Artearen akuilu

Myriam Garzia
2013ko urriaren 27a
Emakumeek biluzik egon behar dute Metropolitan Museora sartzeko?
Emakumeek biluzik egon behar dute Metropolitan Museora sartzeko?
Urtarrilaren 6a bitarte egongo da zabalik, Bilboko Alondegian, Guerrilla Girls kolektiboak 1985-2013 epean egindako ekintzen erakusketa. Kartelak eta leloak biltzen ditu nagusiki. Tximino maskarak eraman ohi dituen gerrilla feministak estetika eta politika elkarri loturik joan daitezkeela erakusten du. Emakume sortzaileek osatutako taldea da, eta aurpegia estaltzen dute, euren ekintza estetikoak eraginkorragoak izango direlakoan. Salatzeko modu asko dago, eta emakumeona Artean kokatzen da. Sortzaileak izanik soberan dute irudimena. Ekintza politikoak eta ekintza estetikoak bat datozela edo etorri daitezkeela erakustea dute helburu.
 
1985ean AEBetan sortu zen Guerrilla Girls mugimendua, New Yorkeko Moma Arte Modernoko Museoak antolatutako erakusketa batean, hain zuzen. Hango atarian tximino mozorroa jantzita bildutako ehunka emakumeek salaketa garbia zuten museoari eta munduari azaltzeko: emakumeen lekua aldarrikatzea. 163 sortzaile bildu zituen nazioarteko erakusketa hartan, emakumezkoak 13 besterik ez baitziren.
Guerrilla Girls mugimenduak Artean ohikoa den egia deseroso bat erakusten du, eta bertan dabiltzan askorentzat, hezur-haragizko amesgaiztoa dira. 
 
Artea arterako beraz, Artearen eremura mugatzen baitira sortzaile hauek. Alondegiko erakusketa honek azken urteetan burututako ekintza eta salaketen berri ematen digu hari kronologiko bati jarraituz, 1985etik hasi eta gaur arte. Erakusketaren hasieran, bildumazaleei bidalitako gutuna ageri da: “Jakinarazi digutenez, zure bildumak, bilduma gehienek bezala, ez du emakumeek sortutako behar adina artelan. Ondotxo dakigu oso gaizki sentitzen zarela horregatik, eta berehala zuzenduko duzula egoera. Bihotz-bihotzez: Guerrilla Girls”. 
Guggenheimi ere egin zioten kritika: “Guggenheimen zer berri artearen zalerik zorrotzenentzat? Betiko asmoak: arrazismoa, sexismoa, klasismoa, adinaren araberako bereizkeria, eurozentrismoa, nepotismoa, elitismoa, falozentrismoa. Zorionak Guerrilla Girlsen partetik. Jantzi mozorroa eta egin bat gurekin!”. 
 
New Yorkeko Whitney Museoko bienaletan honakoxeak izan ziren  zifrak: 1991n, %4,4 emakume beltz, %5,9 gizon beltz, %29,4 emakume zuri, %60,3 gizon zuri. 1995ean, %5,5 emakume beltz, %11,1 gizon beltz, % 27,7 emakume zuri, %55,5 gizon zuri. Datuok eta beste zenbait daude ikusgai Guerrilla Girlsen erakusketan. 
 
Erakusketa ikustera joan nintzenean, ikusle gutxi zegoen, baina han ziren guztiak emakumezkoak ziren. Emakumeak, eta gehienak sortzaileak, esango nuke, sobera ezaguna zaien errealitateari begira.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-04-24 | ARGIA
Filipinek "gerra mehatxua" egin diote Kanadari, herrialdera esportatutako zaborragatik

Kanadatik Filipinetara 2013an bidalitako 50 hondakin kontainerrek itzali ez den sute diplomatikoa piztu dute bi herrialdeen artean. Rodrigo Duterte presidente filipinarrak Kanadari gerra deklaratzeko mehatxua egin du zabor-edukiontziak herrialdetik eramaten ez badituzte.


Dylan Inglis: "Euskaldun kontzeptua ederra da"
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Dylan Inglis Devonen, Ingalaterran, jaio zen. Euskal Herrira egindako oporraldi batean egin zuen topo euskararekin eta ikasteari ekin zion; gaur egun, batuaz bezain ongi mintzo da zubereraz. KORRIKAn parte hartzeko egin digun bisita baliatu dugu elkarrizketa txiki hau egiteko.

Hemen duzue orain dela hilabete batzuk Mikel Asurmendi kazetariak egin zion idatzizko elkarrizketa: https://www.argia.eus/argia-astekaria/2631/dylan-inglis


Analisia
Balenciaga auzia: ustelkeria eta miopia kulturala

Euskal Autonomia Erkidegoa ustelkeriarik gabeko oasia dela uste duenak auzi honi erreparatzea besterik ez du, berehala hasiko zaizkio agertzen Valentziakoak bezalako laranjondoak eta tramak gure mendi eta itsaso bazterretan.


2019-04-24 | Topatu.eus
Plazatik Gaztetxera 2019 | Elgoibarko saioa
MULTIMEDIA - Plazatik Gaztetxera

Aurtengo Plazatik Gaztetxerako lehen finalerdia ospatu da Elgoibarren. Alexander Idoeta, Lurdes Ondaro, Urko Arregi, Ane Beloki, Oier Etxeberria eta Irati Alcantarilla bertsolariek hartu dute parte eta Topatuk bide honetan laburtu du bertan gertatua.


2019-04-24 | Uriola.eus
Khalid El Haddadi Bilbora itzuli da, Marokoko poliziak atxilotuta eduki ostean

Khalid El Haddadi, Rifeko ekintzailea eta datozen udal hauteskundeetan EH Bilduk Bilbon aurkeztu duen zerrendako kidea Bizkaiko hiriburura itzuli da epaileak baldintzapean aske utzi ostean. Bere amaren hiletara zihoala Marokoko segurtasun indarrek atxilotu zuten, muga igarotzerakoan.


2019-04-24 | Axier Lopez
Bi ertzain auzipetu dituzte emakume bati eraso egiteagatik Getxoko komisarian

Getxoko ertzain-etxean atxilotuta zegoen emakume bati eraso egiteagatik ertzain bi inputatu dituzte. Komisariako zaintza-kamerek jaso zituzten emakumeari emandako ukabilkadak eta zaplastekoak, El Correok zabaldu duenez.


Arrainetan metatzen dira antidepresibo, antibiotiko eta eguzki-kremen osagaiak, EHUren ikerketa baten arabera

Ikertzaileak azaldu duenez, arrainetan metatzen diren kutsatzaileak gizakiengana heltzeko arriskua dagoen jakin beharra dago.


Hala Bedik Mozal Legearen auzia irabazi dio Eusko Jaurlaritzari

Mikel Saez Buruaga kazetariak Ertzaintzari eta Eusko Jaurlaritzaren segurtasun sailari irabazi die epaitegietan, Hala Bedik informatu duenez. Cristina Ruiz Oteiza epaileak Mozal Legea erabiliz jarri zioten isuna bertan behera eta eraginik gabe utzi du. Hala Bediko kazetariari telefono mugikorra apurtu eta 602 euroko isuna jarri zioten Errekaleor auzo autogestionatuan argindarra moztu nahian Ertzaintza egiten ari zen operazio baten berri ematen ari zela. Irrati libreko kideek epaitegietara jo... [+]


Requiem bat herriko azken liburu-dendari

Atera naiz Marianen janari dendatik, dozena bat kroketa erosita, oilasko bular bat xerratan (“finak mesedez”) eta parean tokatu direlako poltsan bukatu duten beste pare bat gauza, hasten naiz etxerantz eta kalea gurutzatzen ari naizela ikusten dut afixa eskaparatean: “Liquidación por cierre”. Ez, joder. Herriko liburu-denda bakarra itxi egingo dute.


Mugak zabaldu
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

Europan hedatzen ari den neofaxismoari aurre egiteko ekimena da “Herrien besarkada”. Horren bidez, Europa “diskriminatzailearen” aurrean, etortzen direnei harrera egiteko, elkartasuna adierazteko eta babesa emateko beso zabalik daudela adierazi nahi dute, besarkada elementu sinboliko gisa erabiliz. Maiatzaren 5ean egingo dute ekimena.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude