Litxarreroon lilura

Jakoba Errekondo @bizibaratzea
2012ko urriaren 14a
Sagarra, mahatsa eta garagarra, ardogintzaz ari garenean euskaldunok buruan dugun horuko uztarria.
Sagarra, mahatsa eta garagarra, ardogintzaz ari garenean euskaldunok buruan dugun horuko uztarria.

Ardogintzaz aritzen garenean, hiruko uztarria dugu euskaldunok buruan: sagarra (Malus x domestica), mahatsa (Vitis vinifera) eta garagarra (Hordeum vulgare). Isuri atlantikoan sagardoa eta txakolina eta mediterranearrean ardoak eta garagardoak egiteko gaiak sortzen ditugu. Edagaleak eta arimaren premiak berdintzeko ardoak.

Garai batean osasuna zaintzeko ere sortuko zen makina bat ardo. Ardo horiek ardo arrunten tankera bertsuan egindakoak izango ziren. Azukrea duen edozein fruitu jo, zanpatu, zukutu eta bere muztioa hartzitzen utzi. Azukrearen irakinaldi horrek alkohola sorrarazten du. Ondoren bi lan: alkoholdun edari hori fintzea eta biribiltzea. Fruitu horrek azukrearekin batera dituen lurrinak eta dastak ardoan ahal den neurrian eusteari deritzot fintzea. Azken zeregina: biribiltzea, zertutako ardoari aparteko beste dasta, lurrin edo nahi dugun ahogozagarria erantsiko dion beste osagairen bat nahastea.

Osasuna gora behera, ahoa zuritu edo mokoa fintzen zaigunean beste ardo batzuen egarri gara. Eta litxarreroa asetzeko lanari ekiten diogu: intxusa (Sambucus nigra), basarana (Prunus spinosa), oilarana (Prunus mahaleb), masusta (Rubus sp.), maaltza (Pyrus cordata eta Pyrus pyraster), gurbitza (Arbutus unedo), gurbea otsalizarra basagurbea hostazuria eta Sorbus jende guztia, mizpira (Mespilus germanica), elorri zuriak (Crataegus sp.), astalarrosa (Rosa canina), mugurdia (Rubus idaeus), arakatza eta andare-mahatsak (Ribes sp.), aran-gurbea (Amelanchier ovalis) edo dena delakoa bildu eta ardo bihurtzea.

Hiruko uztarrikoenetan bezala, fintzea da fruitu horien ardoetan lanik kitzikagarriena. Ardoaren osagai garratz eta mikatz zakarrak leundu eta limurtzaile bihurtu behar dira. Limitienaren ahoko zeruko sabaiaren gogatzaile izatea helburu. Ondoren edariaren itxurari eta dastari azken ukitua emango dion hosto, azal, espezia, ezti, bizigarri edo ezkutuko gaiarekin biribiltzea. Litxarreroenaren lilura.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Bestelakoak

Bestelakoak kanaletik interesatuko zaizu...
ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude