Itxaro Borda

"Mundua hegietarik begiztatzea ez da hain gaizki"

  • Idazle handia, batere ironia arrastorik gabe.

Aritz Galarraga @aritzgalarraga
2012ko urtarrilaren 29a

Emazte, iparreko, emaberekundekoi; eta hala ere euskal literaturaren kanonean.

Arras planttakoa izateko tatxa guztiak biltzen ditut, erdi sekretuan atxikitzen ditudanez gain: ameslaria, décroissant ideietakoa, bling bling... Euskal literaturaren kanonean sartzen dira adin kanonikoko emazteak eta adin horretara heltzen ari naiz.

Pentsatzen nuen kanona obra literarioek ezartzen zutela.

Obra literarioek jendartearen erraiak larrutzen dituen minarekiko balizko interpretazioak proposatzen dituzte. Kanona, aldiz, merkatuak bideratzeko eta asetzeko baliabidea da. Kanonarekin edo kanonaren arabera ezin dut idatzi.

Ez eta politikoki korrekt: politika aldetik bazter, sexu aldetik bazter...

Oraindik bazter... Hargatik laster, ez baldin bada jada, bazter boz eta gai horiek jorratuko dira euskaraz deblauki eta molde anitzez. Noka zoragarria erabiliz. Beldurretik urrun, hizkuntzari pentsamenduaren biribilkatzeko askatasuna zor diogu.

Zuk asko idatzi izan duzu; gehiegi batzuen ustean.

Beti horrela da! Gustatzen zait idaztea, egunero, erraten denaz axolatu gabe. Gainera ez naiz ahalke eta ez dut damurik. Sortzen ditudan pertsonaiekiko elkartasuna hobesten dut. Idaztea niretzat bizitzea da, eta vice-versa.

Ez duzu denbora askorik hartzen emakume normal lanetan.

Funtsean ba al da emakume normal lanik? Emakume normalik? Minimo sindikala segurtatzen dut. Maite dut salda bioenergetikoak kozinatzea eta garbiketa egiten dut eri kartzelatua naizenean.

Eta, hartara, ez zaude bost magnifikoen artean.

Ez nago magnifikoetarik bat izateko, idazteko eta irakurleei behin-behineko plazera emateko baino poesia, artikulu eta nobelekin.

Proposamena luzatuko dugu: hurrengo edizioan jainkotuak izan daitezela sei.

Jainkotua izateak ez du interesik. Euskal Herrian hereneguneko elizetan bezala gizonak galeria goretan dira eta emazteak beherean kopetak apal, bereiz, nahastea gohai, moral sainduaren izenean.

Baina ondo legoke, oso postmoderno: bazterreko dena, erdigunearen erdi-erdian.

Ondo legoke agian, baina antza herri honetan hausnarketaren balio erantsia gizonezkoen eskutik datorkigu eta beharbada hori da postmodernoena. Emazteen erdigunea berriz sukaldea eta ohea date. Aitortzen dut mundua hegietarik begiztatzea ez dela hain gaizki.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Akabatzearen negozioa argitara

Hiltegietako irudiak publiko egiteak kaltea eragiten dietela jakitun, animaliak hiltzea negozio bilakatu duten arduradunek hermetismo handia ezarri dute hiltegien inguruan.


2018-10-21
Otegi eta Zapatero Txillarren elkartu dira, jendeari horrelako bilerak inporta zitzaizkionean bezala

Arnaldo Otegik eta Jose Luis Rodriguez Zapaterok ezkutuko bilera egin zuten irailean Elgoibarko Txillarre baserrian. Bileraren xedea “elkar ezagutzea” zela esan duten arren, ezker abertzaleko iturriek Beranduegiri esplikatu diotenez, bi politikariek beren buruari egindako omenaldia ere izan da.


2018-10-21
Legioko ahuntzak idatzi du Casadoren diskurtsoa

Oso gutxitan erabiltzen dutela-eta, Espainiako Legioak erabaki du bere desfileetan parte hartu ohi duen ahuntza, Cientocincuentaycinco, birziklatzea.


2018-10-21 | Adur Larrea
Ez hanka ez buru
Behingoz edo garaia da

"Mitxoletak nahi ditugu", pestizida guztiak orain debekatzeko aldarria

Urriaren 5ean milaka pertsona bildu dira Frantziako Estatuko hirurehun hiri eta herri baino gehiagotako udaletxeen aurrean, "Nous voulons des coquelicots" (Mitxoletak nahi ditugu) deialdiarekin bat egiteko. Bi urte iraungo duen kanpainaren antolatzaileek ez dute huskeria eskatzen: pestizida kimiko guztiak debekatzea eta oraintxe bertan. Bioaniztasunaren hondamendiari eta gizakien pozoiketari behingoz erremedioa jartzea aldarrikatuko dute hileroko lehen ostiraletan.


2018-10-21 | Amaia Lekunberri
Ruben Collio aktibista maputxea
"Macarena lurraren defentsan borroka egiteagatik hil duten lehenengo emakume maputxea da"

Ruben Collio maputxeak (Santiago, Txile, 1976) itsasoa zeharkatu du Macarena Valdés ekintzailearen hilketaz jakinarazi eta nazioartean babesa lortzeko, salatzen duenez Txileko Estatuaren baitan maputxeentzat justiziarik ez baitago. 32 urte zituela hil zuten Valdés Tranguileko bere etxean, beraien bizilekuan zentral elektrikoa eraiki duen RP Global enpresa transnazional austriarraren auto batetik mehatxatuak izan eta egun batera. Macarenaren bikotekidea zen Ruben Collio, eta... [+]


Nerea Arriola. Txantxarik ez umorearekin
"Umorearen izenean ez dira gauzak banalizatu behar"

Sarritan gertatu zaio Nerea Arriolari; azkena, uda honetan bertan: ezezagunak hurbildu zaizkio, zaleak, bera zelakoan Idoia Txoperena, Supertxope, euskal youtuber sonatua. Hura, baina, kanpaina politiko baterako propio pentsaturiko pertsonaia zen [Hiru Damatxo ideia faktoriak egin zuen kanpaina, Sortu alderdiarentzat]. Arriola, berriz, Supertxope gorpuztu zuen aktorea dugu. Eta erizaina. Eta bakarrizketa-egilea. Eta…


2018-10-21
Nerea Arriola Urberuaga (1988, Donostia)

Erizaina da lanbidez, baina antzerkian ibili da betidanik, Zurriolako Ikastolako antzerki-taldean. Berak eman die gorputza eta ahotsa Supertxope euskal youtuberrari eta Info7 irratiko Dolores Mujika Dolox pertsonaiari. Duela bi urte egin zuen lehen bakarrizketa, eta besteak beste, zeregin horretan dabil orain han eta hemen. Aurten bukatu du antzerki-prestakuntza, Donostiako Arte Eszenikoen Tailerrean (TAE).


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude