Patatak eta txapela

Nazio Batuen Erakundearen Jabetza Intelektualaren Auzitegiak pataten salmentaren gaineko royaltyak onartu berri dizkie Ameriketako herri indigenei. Historiari begiratuta patata euren sorkuntza izanik, mundu osoan egiten diren salmenten %1 eurei dagokiela ebatzi dute. Duela urte batzuk ere Mabo epaia sonatua izan zen Australian. Eddie Mabok auzira jo zuen estatuaren aurka, bere herriaren lurralde historikoak ebatsiak izan zirela-eta haien gaineko eskubideak aldarrikatuz. Azkenean arrazoia eman zioten epaitegiek. Horrek ez die indigenei Australiako lurralde ororen jabetza aldarrikatzeko bermerik aitortzen, baina zenbait eskubide onartu egin zaizkie.

Argudio berberak erabilita, txapelaren gaineko jabetza intelektuala aldarrikatu beharko genuke euskaldunok, eta ordaina eskatu haren erabilera bakoitzean; besteak beste, Che-ren irudiaren agerpen gehientsuenetan. Hori baino ez dute egiten gaur egun jabetza intelektuala aldarrikatzen duten konpainiek. Ez ote liokete hauek ordea ordaindu beharko beren kanta, pelikula zein liburuetan erabiltzen duten hizkuntzaren gaineko royaltyrik, hizkuntza hori sortu zuen herriari?


Azkenak
Intsusaren bigarrena

Joan urteko udaberrian idatzi nuen intsusari eskainitako aurreneko artikulua eta orduan iragarri nuen bezala, testu sorta baten aurrenekoa izan zen. Sendabelar honen emana eta jakintza agortzen ez den iturriaren parekoa dela nioen eta uste dut udaberriro artikulu bat idazteko... [+]


Arrain-zoparako, besterik ezean, itsasoko igela

Amonak sarritan aipatu zidan badela arrain bat, garai batean kostaldeko herrietako sukalde askotan ohikoa zena. Arrain-zopa egiteko bereziki ezaguna omen zen, oso zaporetsua baita labean erreta jateko ere. Beti platerean oroitzen dut, eta beraz, orain gutxira arte oharkabeko... [+]


2024-04-22 | Jakoba Errekondo
Lurra elikatu, guk jan

Lurrari begira jartzea zaila da. Kosta egiten da. Landareekin lan egiten duenak maiz haiek bakarrik ikusten ditu. Etekina, uzta, ekoizpena, mozkina, errebenioa, emana, azken zurienean “porru-hazia” bezalako hitzak dira nagusi lur-langileen hizkuntzan.


2024-04-22 | Garazi Zabaleta
Txaramela
Pasta ekologikoa, ortuko barazki eta espezieekin egina

Duela hamabi urte pasatxo ezagutu zuten elkar Izaskun Urbaneta Ocejok eta Ainara Baguer Gonzalezek, ingurumen hezkuntzako programa batean lanean ari zirela. Garaian, lurretik hurbilago egoteko gogoa zuten biek, teoriatik praktikara pasa eta proiektu bat martxan jartzekoa... [+]


'Cristóbal Balenciaga' telesaila
"Nabaritu dadila euskaldun batzuok euskaldun baten istorioa kontatu dugula"

Cristóbal Balenciaga diseinatzailearen biografia kutsuko fikziozko telesaila egin du Moriarti hirukoteak, Disney+ plataformarentzat. Estreinakoa dute formatu horretan. Aitor Arregi eta Jon Garañorekin egin du hitzordua ARGIAk, Jose Mari Goenaga kanpoan baitzen,... [+]


Eguneraketa berriak daude