Holakoak Chicagon, halakoak Iruñean

  • Alberto Ladron Arana ::Ahaztuen mendekua

    Elkar

    orrialdeak ::220

    prezioa ::15.50€

Saioa Ruiz Gonzalez
2010ko urtarrilaren 24a
Noizbait irakurri al duzue, zuen herria fikzioaren ekintzen gertaleku bihurtu duen eleberririk? Horrek sortarazten duen sentsazioaren berri sekula ez nuen izan, herrikide dudan Alberto Ladron Arana idazle iruindarraren Ahaztuen mendekua eleberria irakurri dudan arte.

Interesgarria da aztertzea zenbateraino baldintzatzen duen espazioaren hautuak eleberri baten egituraketa eta tratamendua, –normalean modu automatikoan egiten dugun– fikzioarekiko paktua aurrera eramateko eta beharrezkoa dugun nolabaiteko sinesgarritasun puntua eskuratzeko. Baina sinesgarri izate horrek ez du zertan errealistaren baliokide izan behar, zenbait unitate narratiboen errealitatearekiko gehiegizko identifikazioak, irakurlearengan jarrera eszeptikoa pizteko arriskua sor dezakeelako. Horixe da esperimentatu ahal izan dudan sentsazioa.

Iruñea dugu polizia eleberri honetarako kokaleku hautatua. Idazleak baliatzen dituen leku-izen eta espazio ezagunegien erreferentziek, narrazioak eskaintzen duen gertakizunen bilbean murgiltzeko arazoak sortu dizkidate; bertakoa izanik, espazioarekiko konexioa saihestu nahian, zenbaitetan behartua sentitu naiz distantziamendu kontzienteak egitera eta errealitatearen alde inpartzialki lerratzera.

Funtsean, argumentuaren azalean, maitasun triangeluaren motiboa eta horrek eragindako problematika topatzen dugu; bi gizon eta emakume bat. Jakina denez, maitasun kontuetan hirugarren pertsona baten presentzia ez da batere atsegina suertatzen eta beraz, batek erditik kendu beharko du. Emakumea Iratin desagertzen denean misterioaren motorra martxan jarriko da. Eta desagerpenaren arrazoiak argitzeko ikerketa abian jartzen denean, hilketa ilun, diru-interes eta inplikazio politikoz beteriko gertakizun kateatuen partehartzaile bihurtuko dira pertsonaiak, bigarren istorio baten bidez. “Holakoak Chicagon gertatzen ziren, ez Nafarroan” (121. orrialdean); honen bitartez narrazioak agerian uzten ditu fikzioaren maila eta gradu desberdinak, espazioaren balio errealista markatu horren insistentziaz ohartzen garelarik. Bada Nafarroan, Errepublika garaian gertatu zen zerbait eta fikzioaren aitzakiaz salatu nahi izan dena. Garai hartako sarraskietako biktima ahantziak dira, salaketa horren oinarrian dauden eta gogora ekarriz berpiztu nahi izan omen diren “pertsonaia” nagusiak, horregatik Ahaztuen mendekua. Hala ere, maitasun triangeluarekin zer gertatzen den jakiterik nahi?
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-01-15 | ARGIA
Etxeko langileek lan istripuak aitortzea aldarrikatuko dute Bilboko elkarretaratzean

Bilbon, Osakidetzako eraikinaren parean, Errekalde zumarkalea 39an, egingo dute kontzentrazioa. Urtarrilaren 21ean, 10:30ean.


'Donostia Defendatuz' koordinakunde berria aurkeztuko dute bihar

Urtarrilaren 16 asteazkenean, Donostia Defendatuz koordinakunde berria aurkeztuko dute 10:30ean udaletxean bertan. Prentsa oharrean honela aurkeztu dute beren burua: Donostia Defendatuz, hirigintza garbi, parte-hartzaile eta jasangarri baten alde.


2019-01-15 | Xiberoko Botza
Eskara ikastea aisa da, zonbaitentako phr!

Xiberotarraren egoera linguistikoa aztertzeko Dylan izeneko ingles bat ebilten da heben gainti.


2019-01-15 | Hiruka .eus
Deklaratzeari uko egin diote Sopelan pintadak egiteagatik salatutako bederatzi lagunek

Iazko maiatzean Sopelako mural politikoen topaketan parte hartzen zebiltzala identifikatu zituzten bederatzi pertsonek uko egin diote Getxoko 4. Epaitegian deklaratzeari. Mozal Legearen araberako isuna ordaintzeaz gain, Sopelako Udalak salatu egin zituen, kalteak eragitea leporatuta, eta horren harira zeuden gaur epaitegira deituta. Kanpoko aldean 50 bat lagun elkartu dira, zentsuraren aurkako aldarria egiteko asmoz.


2019-01-15 | ELB Gazte Taldea
Ilusioak

Laborantxa munduan sobera entzuten dutanak okaztatzen nau. Langileak alfer batzu baizik ez direla, langabezian edo rmi/rsa [gutxieneko errenta] dunak, parasita batzu gure bizkar bizi... Gu laborariak, urguluz beteak, jabeak, lurdunak, dutenen aldekoak, nolazpait horiek baino hobeak. Lehenik, langileek eskubide batzu dituzte, gehienek kotisatu dute horien ukaiteko. Elkartasuna deitzen da.


2019-01-15 | Zero Zabor
Gloucesterreko erraustegiaren 'zuloaren' eskandalua Londresko parlamenturaino iritsi da

David Drew Gloucester konderriko diputatu laboristak Londresko legebiltzarraren bileran eskatu du hango erraustegiaren diru-kontuetan azaldu den zuloaz eztabaida publikoa abiatu dezatela parlamentariek: "Erraustegiarena proiektua katastrofikoa da, datozen 25 urteetarako sistema bati kateatu gaitu eta honek ez dio batere lagunduko hondakinen murrizte eta birziklatzeari". 


2019-01-15 | ARGIA
Bangladeshko ehungintza sektoreko milaka langile greban dira

Ehungintza sektoreko milaka langilek astebetetik gora dihardute greban Bangladeshen. 50 lantegi inguruk itxi dituzte ateak, eta poliziak istiluetan erabilitako indarkeriak hildako bat eragin du.


2019-01-15 | Iigo Igartua
Plastikorik gabeko munduko lehen supermerkatu korridorea ireki dute Amsterdamen

Plastikorik gabeko 700 produktu baino gehiago egongo dira eskuragarri, Ekoplaza supermerkatu-kateko denda pilotu berrian.


2019-01-15 | Gorka Peagarikano
Familia bat etxetik bota dute Barakaldon, protesta artean

Abenduan hilabeteko epea eman zien epaileak ama eta semeari. Alokairua ordaintzeko zailtasun ekonomikoak dituzte eta asteartean kaleratu dituzte.


2019-01-15 | Iigo Igartua
Boliviako gobernuak Cesare Battisti iheslari komunista estraditatu du Italiara

2004. urtetik Brasilen bizi izan da Battisti Lularen gobernuaren oniritziari esker. Jair Bolsonaro ultraeskuindarra boterera iritsi izanak bultzaturik, duela hilabete Boliviara egin zuen ihes. Urtarrilaren 12an atxilotu zuten Santa Cruz (Bolivia) hirian eta astelehenetik, Sardiniako (Italia) Oristano espetxean dago.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude