Hazi-iraitzi

Impatiens noli-tangere, baltsamina basatia.
Impatiens noli-tangere, baltsamina basatia.
Haziak banatzerakoan landare bakoitza upel bateko sagardoa da; gonapea kumez husterakoan ama bakoitza bezala. Kokoa uretan igeri, astigarraren fruitua haizearen dantzan eta beste batzuk jaurtiketan: hazi-iraitzi. Haziak zabaltzeko, urrunago bota eta sakabanatzeko, fruitu eraginkorrenak zeinek baino zeinek diseinatu aritzen den landare espezie mordoa ezagutzen dut.

Txilarren kastan biltzen dira batzuk,
Erica eta Calluna generoetako jendea. Hauek pitxar tankerakoa ontzen dute fruitua eta bertan, barruko tripa hutsean, haziak. Haizeak aparteko ukaldia jotzen duenean fruituak habailarena, katapultarena egiten du eta barruan dituen haziek beren bizitzako bidaiari ekiten diote. Ziur aski, egingo duten bakarra, ernatzetik hiltzerainoko paisaia izango duten hartarainokoa.

Azalak ematen dueneraino baino gehiago bete eta ustekabean lehertzen diren fruituak hazten dituzte beste batzuek. Barrabasa, mingotsa edo Lekeition txomin-belarra esaten diotena, adibidez, Oxalis generokoa; lurrari arra bete eskas baino kenduko ez dion landarea, hazitxoak bost metroraino jaurtitzeko gai da. Baltsamina basatiak, Impatiens noli-tangere, fruitua lehertzeko zorirainoko presioz bete eta eztanda egiten du, haziak barreiatuz. Inork ukituz gero errazago lehertzen da eta gazteleraz, ingelesez, frantsesez... izen zientifikoan joera hau ederki asko jasotako izen beraz deitzen dute, noli-tangere, ez-ukitu.

Azkenak
Mañeruibarko haur euskaldunak omendu dituzte Euskaltzaindiak eta IKF fundazioak

Atzo eguerdian, Mañeruko herriko plazan egindako ekitaldian, diploma bana eman zieten zortzi eta hamabi urte arteko ibarreko 45 haur euskaldunei. Horretaz gain, Oskar Alegriak umeokin ondutako film laburra estreinatu zuten.


2024-05-28 | Euskal Irratiak
Kanboko Marieniako eraikuntza proiektua gaitzetsi dute larunbatean

Kanboko Marieniako higiezin proiektuaren kontra bildu dira elkarte eta herritarrak larunbat honetan. Larunbatean, mahai inguru eta tailerren bidez herritarrak sentsibilizatu nahi izan dituzte Bouygues Immobilier agentziaren proiektuaren desmasiez.


Eguneraketa berriak daude