Nahi nuke izan urtxintxak bezala

Tasio filmeko irudia
Tasio filmeko irudia
Tasio. Zuzendaria: Montxo Armendariz. Aktoreak: Patxi Bisquert, Amaia Lasa. 95 min. Euskal Herria, 1984.

“Etor hadi Iruñera eta egin ezak UPNko karneta, edo eman ezak izena El Corte Inglés-en, jendea behar ditek... Dirua horietan zegok!”, eta hark ezetz eta ezetz, naturaz gozatzea, jabe esplotatzailerik gabe pertsona libre izatea eta duintasuna mantentzea ez dagoela salgai, bizirauteko ahaleginak egitera ohituta dagoela eta Lizarraldeko nekazaletxean jarraituko duela, landa-turismotik bizitzen. Berau izan liteke gaur egungo Tasio. Azken finean, 25 urte pasa arren, istorioa unibertsala eta atenporala da: animalia aske izaten segi nahi duen gizakiarena, erregimen kapitalista bortitzetik urrun, naturarekin kontaktuan.

Galtzaundi abestu beharrean Pila pila, patata tortilla kantatuko lukete agian, plazako berbenan dantzatu beharrean disko-festan arituko lirateke, gaztelania baino euskara hobetsiko lukete beharbada, guardia zibila... beno, guardia zibila ez da gehiegi aldatu. Kontua da oinarria bera izango litzatekeela: erremediorik gabe irensten gaituen erritmo frenetikoak harrapatuta gauzka, eta adoretsu bakan batzuk baino ez dira ausartzen korrontearen kontra joaten.

Hori baino gehiago da Tasio, ordea: dokumentu antropologiko-etnografiko bikaina, desagertzear dauden euskal usadio, lan molde (ikazkin lana, esaterako), folklore, harreman eta balioen erretratua. Armendarizen lehen lanak betiko gordea utzi du gure arbasoen bizimodua. Orain, filmaren 25. urteurrena ospatzeko, ekintza ugari antolatu dituzte Nafarroan, eta Cahiers du Cinéma aldizkariaren gaztelaniazko edizioak gehigarri berezia aterako du Donostiako Zinemaldian. Bejondeiola.

Azkenak
Ekofeminismoaz, motozerra eskutan

Duela hilabete inguru, unibertsitateko kide gizonezko baten liburu aurkezpenean ginela, egoera bitxi samarra gertatu zitzaigun. Ekologiari buruzko liburua zen eta erreferentzien artean hainbat pentsalari ekofeminista zeuden. Egileak, baina, inongo momentuan ez zuen aipatu... [+]


2024-06-17 | Jakoba Errekondo
Udaberria jan dezagun mikatzetik

Arabako Errioxako udaberriak ez dauzkat ahazteko. Urte dezentetan harrapatu ditut sasoi horretako loraldi betean hango mahastiak eta harrigarria da; laburra da paisaia berria, baina iraupen motz horretan begien sabaia erretzen du eta ordura artekoak ahantzarazten.


2024-06-17 | Nagore Zaldua
Itsas dortokak lozorrotik esnatu ote dira euskal kostaldean?

Udako solstizioa gerturatzen ari den honetan, euskal kostaldean itsas dortokak ikusteko aukerak ugaritu dira. Gure uretan ezagunena Egiazko kareta (Caretta caretta) da. Ale helduen oskolaren batezbesteko tamaina, 120 cm-ko luzera zuzenera eta 200 kg-ko pisura irits daiteke... [+]


2024-06-17 | Garazi Zabaleta
Lurbizi
Lurraren bankua sortzen, nekazaritzarako oinarrizko baliabidea bermatzekoa

Oiartzunen nekazaritza bultzatzeko eta elikadura burujabetzarako bidean pausoak emateko sortu zen Lurbizi egitasmoa, 2016 urte inguruan. “Herritar talde batek denbora zeraman herrian nekazaritzaren eta lehen sektorearen egoera kaxkarraz hausnartzen”, adierazi du Ibon... [+]


Eguneraketa berriak daude