Armairua

Eider Rodriguez
Dani Blanco
Uda beti zait apur bat tristea, hain iruditzen zait uzten dituela agerian geure bizitza programatuen agenda mendebaldarrak.
Hendaiak, oporretatik bueltatutako bulegariak nola, bere betiko keinua izango du datorren uztailera arte: ezin besarkatuzko hondartza, taberna desolatuak eta belarra mozteko makinen zaratak asteburu goizetan.

Aurten ez naiz inora irten. Nirea ez den herrian gelditu naiz. Egin dudan gauzarik exotikoena limonada prestatzea izan da. Hartara, errepide-zinema-dutxetako ilarak, jendea eta zapore berriak ezagutzeko gogoa eta jende eta zapore berri horiekiko nire iritzia eman beharra aurreztu ditut. Hartara, egun osoa kontent eta energia oneko ez ibiltzeko koartada izan dut: ni ez naiz oporretan joan!
Tarteka haginkatzen dudan Susan Sontagen liburu bat datorkit gogora, argazkilaritzari buruzkoa: jendea ez omen da oporretan joaten joate hutsagatik. Jendea bakantzetan joaten da bakantzak argazkietan gordetzeko, artxibatzeko han izan zirela inoiz inon inorekin. Froga materiala behar da. Ez han (ni izan nintzen tokian) toki hura zegoelako, faraoi edo dorre hura, ez, han ni izan nintzelako baizik! Horregatik ahalegintzen gara paisaiek berez eduki lezaketen edertasuna zapuzten, horregatik paratzen gara paisaia horien aurrean, ahal dela txano batez estalita, ahal dela enpasteak airean edo betzuloak areagotuko dituzten imintzio zehatza eginez... Paisaia berez hutsala baita, ez bada gu han gaudela, gu han izan ginela, paisaia hori artxibagarri eginez, paisaiari gauza artxibagarrien estatusa emanez.

* * *

Aurten, ezin oporretan joan eta oporrak ekarri ditugu gurera, modu prekario xamarrean, nahi baduzue, baina umore (erdi) oneko. Lagunak ekarri ditugu etxera. Lagun zahar eta berriak eta oporretan ez joatearen abantailak aletuz burutu diogu burua elkarri, sinesgarritasun eskasez.

Orain, sonbrilla ugertuak gordeta, haietako batek kontatutakoarekin akordatu naiz.

Guraso hippidun alaba bakarra, Oreretako Beraun auzoan sortua eta zertua, 33 urte. Bost urte zituen gurasoak bereizi zirenean eta amarekin eta amaren lau anaia eta lau anaietako bakoitzaren sasoiko lagunarekin bizi zen 60 metro koadrotan. Biluzik ematen zuten eguna, ke bafada amniotikoei beha, gitarra urratuz eta kantu kiribil amaigabeetan emana eztarria.

Behin, Eguberrien bueltan, lagunengana jaitsi (aditz auzotiarretan auzotiarrena) zen, eta hara non, guztiak beren panpin eta kotxe-silla berriekin agertu ziren. Lagunak ez zuen oparirik jaso, eta arraro sentitu zen, patrikarik gabeko galtzekin eskuak non sartu ez zekiela. Ordua baino lehen itzuli zen etxera, negarrez. Berak ere panpin bat nahi zuen, ahal zela berria.

Osabetako batek, iloba eskutik hartu eta korridoretik narrasean eraman zuen guztiek lo egiten zuten logelaraino. Oihuka, esan zion: “Ikusten duzu armairu enpotratu hori? Ohartu zara zein handia, ederra eta baliogarria den mutur aurrean duzun armairu enpotratu hau?”. Lagunak, orduan, ateen itxiturei erreparatu zien, latoizko heldulekuei, giltzaren bukatu barrokoari, zinez armairu enpotratu bikaina zuela egiaztatuz.

Orain, ezin du zekale ogia usaindu ere egin, tofuak eta seitanak goragalea ematen diote, baina armairu hartan pentsatzeak bizitu egiten du.

Eta armairu enpotratu haren kalibre afektiboko ezer materialik izan ote dudan bizitzan galdetzen diot nire buruari, sikiera oporraldiren bat, argazki bat, zerbait inoiz inon.

Azkenak
Ekofeminismoaz, motozerra eskutan

Duela hilabete inguru, unibertsitateko kide gizonezko baten liburu aurkezpenean ginela, egoera bitxi samarra gertatu zitzaigun. Ekologiari buruzko liburua zen eta erreferentzien artean hainbat pentsalari ekofeminista zeuden. Egileak, baina, inongo momentuan ez zuen aipatu... [+]


2024-06-17 | Jakoba Errekondo
Udaberria jan dezagun mikatzetik

Arabako Errioxako udaberriak ez dauzkat ahazteko. Urte dezentetan harrapatu ditut sasoi horretako loraldi betean hango mahastiak eta harrigarria da; laburra da paisaia berria, baina iraupen motz horretan begien sabaia erretzen du eta ordura artekoak ahantzarazten.


2024-06-17 | Nagore Zaldua
Itsas dortokak lozorrotik esnatu ote dira euskal kostaldean?

Udako solstizioa gerturatzen ari den honetan, euskal kostaldean itsas dortokak ikusteko aukerak ugaritu dira. Gure uretan ezagunena Egiazko kareta (Caretta caretta) da. Ale helduen oskolaren batezbesteko tamaina, 120 cm-ko luzera zuzenera eta 200 kg-ko pisura irits daiteke... [+]


2024-06-17 | Garazi Zabaleta
Lurbizi
Lurraren bankua sortzen, nekazaritzarako oinarrizko baliabidea bermatzekoa

Oiartzunen nekazaritza bultzatzeko eta elikadura burujabetzarako bidean pausoak emateko sortu zen Lurbizi egitasmoa, 2016 urte inguruan. “Herritar talde batek denbora zeraman herrian nekazaritzaren eta lehen sektorearen egoera kaxkarraz hausnartzen”, adierazi du Ibon... [+]


Eguneraketa berriak daude