Emakumeak borrokan

Gasteiz tropikala

2009ko apirilaren 05a
Katixa Agirre
I├▒igo Azkona
Ez nau harritzen Hernaniko tabernetako musikak ezta zure ikasleen ihardespenak ere, Juanjo. Beñat Sarasolak 2007an argitaratutako bere lehenengo poema liburuan taxuz finkatu zuen “gure belaunaldiaren” erretratu gazi-gozoa.
 
Gure belaunaldiak ez duela deus balio dio Sarasolak, eta gero jarraitzen du: “Gure gurasoek ulertu egin nahi izan gaituzte, eurek lotutako txirriak erre ditugu, gure alde jarri, gure bandora pasa dira”. Beñat ni baino urte batzuk gazteagoa bada ere, belaunaldi horrekiko nire atxikimendua aitortu beharra daukat, ezinbestean. Duda daukat ordea: ez dakit gurasoak nire bandora pasa ote ziren, edo ni gerturatu ote nintzen beren bandora. Gogoan daukat adibidez, aitak eraman ninduela Hertzainak-ek emandako azken kontzertura, Anoetako belodromoan. Horrekin dena esanda dagoela uste dut.
 
Dena den, La Polla Records-i buruz ari ginen, eta aipamen horrek leku berera eramaten nau, gurasoen bitartez ezagutu bainuen Evaristoren taldea. Etxean diskografia osoa genuen, eta ni zaletu nintzen garaian (90ko hamarkadaren erdialdean izango zen) diskoak plazaratzen jarraitzen bazuten ere (“La Polla” izen hutsarekin artean, “Records” hori epaiketa baten bitartez galdu baitzuten) nik gustorago entzuten nituen estraineko diskoak, Salve eta No somos nada batez ere.
 
Niretzat disko horiek nostalgia objektuak ziren, zentzu posmoderno petoan, baina garai hartan oso lasai bizi nintzen postmodernitatearen berririk izan gabe.
 
La Polla-ren diskoek beste garai bateko sentsazioak eta giroak bizitzeko eta dastatzeko aukera eskaintzen zidaten. Garai eta giro, nola esan, loriatsuago bat: 80ko hamarkadaren hasiera. Gasteizek garai loriatsurik izan badu inoiz, huraxe izan zen. Hertzainak, gaztetxea, langileriaren borroka, punkiak eta junkiak, Andra Mari Zuriaren profanazioa, azken troskoak, Hala Bedi irratiaren sorrera eta Zuloa liburu-dendaren inaugurazioa. Gasteiz hiri tropikala zela sinistera ailegatu ziren batzuk, atera kontuak.
 
Garai hartatik aztarnarik apenas gordetzen ez zuen hiri batean hazitako nerabea nintzen (junkiak hilda, Andra Mari Zuria ondo babestuta metakrilato pantaila baten atzean, eta abar...) eta 80ko hamarkadako mitologia hurbil hori ezinbestekoa zitzaidan konplexuz beterik pasa behar den garai hori gaindituko banuen.
 
* * *
 
Akonplejatuta bizi baikinen, zertan ukatu. Hiriburu artifizialeko biztanleok ez dugu inoiz izan bilbotarrei hain natural ateratzen zaien joera chauvinista hori. Askotan, beste muturrean kokatu izan gara. Neure belaunaldiko nerabeak horren eredu. Mota askotako konplexuak elikatzen genituen garai hartan, baina nire inguruan bereziki lazgarria zen euskalduntasunaren inguruko hura. Nago garai hartan pozik hartuko genituela Eiderrek proposatzen dituen seinale bereizgarriak: hiruki beltza eskumuturrean, edo lauburu bat kopetan, hindu erara. Edozer gauza. Edozer gauza berriz ere “benetako euskaldunen” umiliazioak ez jasatearren. Imajinatu gipuzkoar koadrila bat (Arrasatetik heldu berriak, Gasteizen parranda egiteko, esate baterako) euskaraz, gugana zuzentzerakoan erdarara pasatzen dena. Edo imajinatu behin euskaraz badakizula konturatzen direnean, gurasoak gipuzkoarrak ote dituzun galdetzen dizutela, –barka nazatela gipuzkoarrek, baina konplexu haren ifrentzua Gipuzkoa zen, dudarik gabe–.
 
Oraindik ez daukat argi konplexu hori gainditzea lortu dugun.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Miren Segurola, UEMAko koordinatzailea
"Turismoa sustatzen ari gara Kantabrian bagina bezala"

Bermeora, Zumaiara eta Leitzara etorritako bisitariei galdetu zaie ea zer iritzi duten euskararen inguruan, eta bisitarien %95ak erantzun du ez duela inolako arazorik izan euskararekin. Askok estimatu dute tokiko hizkuntza ezagutzeko aukera eta batzuek esan dute herri horietara joateko arrazoietako bat dela euskara. Aldiz, gurean, Game of thrones-en sukarrak eraginda, turismo eragileak euskara ezkutatu nahian dabiltza. UEMAk bideratu ditu hiru inkestak hiru herrietan eta Miren Segurolari egin... [+]


2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel Lˇpez Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


2019-04-21
Daniel Lˇpez Moreno (Ablitas, 1948)

Irakasle erretiratua, Tuterako Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua. Bere hiru semeek Argia Ikastolan ikasi dute. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxeetan ikazkinarena egiten du pozarren.


2019-04-21
Beterri

“Beterri peña, euskaldunen eta euskaltzaleen topagunea da Tuteran. Abesbatzak eta txistularien saioak izaten dira, edo haur txikientzako emanaldiak. Oso jator ari dira lanean, eta gainera, erreleboa lortzen ari da 25 urte inguruko gazte kuadrilla gogotsu bat sartu delako. Bazkide gehiago ezin da egin goraino dagoelako betea eta jaietan mundu guztia hara joaten da. Bitxia da ikustea nola eskuindarrak ere arazorik gabe ikurrinaren azpitik pasatzen diren tabernara sartzeko”.


2019-04-21
Euskara denontzat

“Hemengo jesuitei edo mojen eskoletakoei kritika egin behar diet: Nola liteke euskara ez balego bezala aritzea? Eskolatik aterako dira jakin gabe Goikoetxea zer den edo bat-bi-hiru kontatzen jakin gabe. Gutxieneko bat behar da, ez soilik A ereduan, G ereduan ere bai. Abesti batzuk, ezagutza minimo batzuk… Derrigorra beharko luke izan Nafarroa osoan. Ingurua ezagutzearen barruan sartzen da”.
 


Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Mali, Mendebaldea galtzen ari den ezkutuko gerra

2019ko lehen hiruhilekoan ia 90.000 maliarrek etxetik alde egin behar izan dute, Maliko ipar eta erdialdean aspaldi errotua den biolentziatik ihesi. 2013tik hona, zonalde horretan daude barreiatuta Nazio Batuen 15.209 militar eta polizia eta AEBetako tropa eta mertzenarioen kopuru ezezaguna.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude